Tip 2 diyabetli hastalarda aleksitimi ile öz yönetim arasındaki ilişki
The relationship between alexithymia and self-management in patients with Type 2 diabetes
- Tez No: 937301
- Danışmanlar: DOÇ. DR. IŞIN CANTEKİN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Aleksitimi, Diabetes mellitus-tip 2, Öz Yönetim Kuramı, Alexithymia, Diabetes mellitus-type 2, Self-Determination Theory
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Necmettin Erbakan Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Hemşirelik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İç Hastalıkları Hemşireliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Aleksitimi, Tip 2 diyabetli bireylerde sık görülmektedir. Aleksitimisi olan bireyler, düşüncelerini tanımlamada güçlük, dışa dönük düşünmede zorluk yaşayabilmektedirler. Bireylerdeki bu duygu karmaşıklığı, öz yönetimin sağlanmasında zorluğa ve semptomların yanlış yorumlanmasına sebep olabilmektedir. Etkili ve doğru öz yönetimin sağlanmasının önemli olduğu diyabet, bireylerde Aleksitimi ile öz yönetim arasındaki ilişkinin belirlenmesi önemlidir. Bu çalışma, Tip 2 diyabetlilerde aleksitimi ile öz yönetim arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışma, tanımlayıcı ve ilişki arayıcı bir çalışmadır. Konya Numune Hastanesi'nde dahiliye polikliniğinde, Ocak-Mart 2024 tarihleri arasında gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini 237 hasta oluşturmuştur. Veriler; tanımlatıcı özellikler formu, diyabet öz yönetim skalası, Toronto aleksitimi ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Elde edilen verilerin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. Verilerin analizinde, iki grubun karşılaştırılmasında bağımsız örneklem t testi; ikiden fazla kategorili değişkenlerin karşılaştırılmasında ANOVA testi kullanılmıştır. Varyans analizi sonucunun önemli ise çoklu karşılaştırmalar Bonferroni testi ile yapılmıştır. Diyabet öz yönetim ve aleksitimi puanları üzerine etkisi, doğrusal regresyon analizi ile değerlendirildi. Yapılan istatistiklerde istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 düzeyi kabul edilmiştir. Yapılan çalışmada katılımcıların yaş ortalaması 54,23 ± 8,26 yıldır. Toronto aleksitimi toplam skor ortalaması 56,06 ± 9,92 puan olarak bulunmuştur. Aleksitimi ile glikoz yönetimi, diyet kontrolü, sağlık hizmetlerini kullanma ve fiziksel aktivite boyut puan ortalamaları ile negatif yönlü istatistiksel olarak anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (p<0,05). Diyabet öz yönetim puanındaki bir birimlik artışın, aleksitimi puanını 2,534 birim düşürmekte olduğu görülmüştür. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, Tip 2 diyabetli bireylerde öz yönetim ile aleksitimi arasında negatif yönde ilişki olduğu tespit edilmiştir. İstatistiksel açıdan anlamlıdır. Bu sonuçlar doğrultusunda, hastalarda aleksitimi olup olmadığının belirlenmesi ve öz yönetimlerinin sağlanıp sağlanamadığının değerlendirilmesi hemşirelik açısından önemlidir. Hemşirelerin, Tip 2 diyabetli bireylerde aleksitimi düzeylerini etkileyen hastalık özellikleri ve sosyodemografik özellikleri dikkate alarak öz yönetimlerini attırmaya yönelik bakım ve uygulama planı yapmaları önerilir.
Özet (Çeviri)
Alexithymia is common in individuals with type 2 diabetes. Individuals with alexithymia may have difficulty defining their thoughts and thinking externally. This emotional complexity in individuals can cause difficulty in self-management and misinterpretation of symptoms. In diabetes, where effective and accurate self-management is important, it is important to determine the relationship between alexithymia and self-management in individuals. This study was conducted to determine the relationship between alexithymia and self-management in individuals with type 2 diabetes. The study is a descriptive and correlational study. It was conducted in the Internal Medicine outpatient clinic of Konya Numune Hospital between January and March 2024. The study sample consisted of 237 patients. Data were collected using the descriptive characteristics form, diabetes self-management scale, and Toronto alexithymia scale. SPSS program was used in the analysis of the obtained data. In the analysis of the data, independent sample t test was used to compare two groups, and ANOVA test was used to compare variables with more than two categories. If the result of the variance analysis was significant, multiple comparisons were made with the Bonferroni test. The effect on diabetes self-management and alexithymia scores was evaluated with linear regression analysis. In the statistics performed, p<0.05 was accepted as the statistical significance level. The average age of the participants was 54.23 ± 8.26 years. The total Toronto alexithymia score average was found to be 56.06 ± 9.92 points. It was found that there was a negative statistically significant relationship between alexithymia and glucose management, diet control, health service utilization and physical activity dimension score averages (p<0.05). It was observed that a one-unit increase in diabetes self-management score decreased alexithymia score by 2.534 units. As a result of the statistical analysis, a negative relationship was found between type 2 diabetes and alexithymia. It is statistically significant. In line with these results, determining whether patients have alexithymia and evaluating whether their self-management is achieved is important for nursing. It is recommended that nurses make a care and implementation plan to increase their self-management by taking into account the disease characteristics and sociodemographic characteristics that affect the alexithymia levels in individuals with type 2 diabetes.
Benzer Tezler
- Diyareli irritabl barsak sendromu olan hastalarda eşlik edebilen aleksitimin sorgulanması, aldığı tedaviler, başvurduğu poliklinikler, tedavi sonrası alınan yanıtlar ve sosyodemografik veriler açısından incelenmesi
Investigation of accompanying alexithymia in patients with diarrheal irritable bowel syndrome, treatments, polyclinics, post-treatment responses and sociodemographic data
AHMET KARA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2019
Aile HekimliğiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL BATTALOĞLU İNANÇ
- Tip 2 diyabetli hastalarda genotoksik etki ile GSH düzeyi arasındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Assessment of the relation between genotoxic effect and GSH levels in patients with tip II diabetes mellitus
HALE KAMER NAKİBOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2005
Eczacılık ve FarmakolojiGazi ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEMRA ŞARDAŞ
- Tip 2 diyabetli hastalarda lipit profili: diyete eklenen prebiyotik özellikte çözünür posa kaynaklarının(Oligofroktoz ve polidekstroz)kan glikozu ve lipit fraksiyonları üzerine etkisi
Lipid profile in type 2 diabetics: the impact of soluble fiber sources as prebiotics (Oligofructose and polydextrose)added to the diets on blood glucose and lipid fractions
BETÜL ÇİÇEK
Doktora
Türkçe
2004
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF.DR. PERİHAN ARSLAN
- Tip 2 diyabetli hastalarda serum asimetrik dimetil arjinin (ADMA) düzeylerinin makrovasküler hastalık ve inflamasyon belirleyicileri ile ilişkisi
Relation of asymmetric dimetil arginin levels to macrovascular disease and inflammation markers in type 2 diabetic patients
MUSTAFA ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Endokrinoloji ve Metabolizma HastalıklarıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiDahili Tıp Bilimleri Bölümü
DOÇ. DR. AYSEN AKALIN
- Tip 2 diyabetli hastalarda paraoksonaz 1 L/M 55 ve Q/R 192 polimorfizmlerinin paraoksonaz 1 ve antioksidan enzim aktiviteleri ile lipid düzeyleri üzerine etkileri
Effects of paraoxonase 1 L/M 55 and Q/R 192 polymorphisms on enzyme activities of paraoxonase 1 and antioxidant enzymes and lipid levels in patients with type 2 diabetes mellitus
MUHİTTİN ÖNDERCİ