İdiyopatik Parkinson hastalarında farengeal rezidü şiddeti ve yutma güvenliği arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between pharyngeal residue severity and swallowing safety in idiopathic Parkinson's patients
- Tez No: 938316
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATMA ESEN AYDINLI
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Dil ve Konuşma Terapisi, Language and Speech Therapy
- Anahtar Kelimeler: disfaji, fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi, idiyopatik parkinson hastalığı, farengeal rezidü, Dysphagia, fiberoptic endoscopic evaluation of swallowing, idiopathic Parkinson's disease, pharyngeal residue
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Dil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İdiyopatik Parkinson Hastalığı (İPH) olan bireylerde disfaji, sıklıkla karşılaşılan ve yaşam kalitesini etkileyen bir sorundur. Bu çalışmanın temel amacı, İPH olan bireylerde farengeal rezidü ve penetrasyon-aspirasyon arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Çalışmaya İPH tanısı olan toplam 97 birey dahil edilmiştir. Bireylerin klinik yutma değerlendirme bulguları, Fonksiyonel Oral Alım Skalası (FOAS) ve Yeme Değerlendirme Aracı – 10 (YDA-10) kullanılarak not edildikten sonra Uluslararası Disfaji Diyet Standardizasyon Girişimi (UDDSG)'ne göre farklı kıvam ve miktarlarda besin maddeleri hazırlanmıştır. Bireyler fiberoptik endoskopik yutma değerlendirmesi (FEYD) ile değerlendirilmiştir. FEYD görüntüleri, Penetrasyon-Aspirasyon Skalası (PAS) ve Yale Farengeal Rezidü Şiddeti Derecelendirme Skalası (YFRŞDS) kulanılarak 3 uzman tarafından puanlanmıştır. Rezidü şiddeti ile yutma güvenliği arasındaki ilişki farklı miktar ve UDDSG kıvamlarında incelenmiştir. Ayrıca FOAS, YDA-10, PAS ve YFRŞDS ölçümleri arasındaki ilişki araştırılmıştır. Farklı kıvam ve miktalara göre aspirasyon %4.1 – %19.6 arasında değişmektedir. Yüksek kıvamlarda vallekuladaki rezidü miktarı artış gösterirken, penetrasyon-aspirasyon skorlarının azaldığı tespit edilmiştir (p<0.01). Artan miktarlarda ise, farengeal rezidü şiddeti ve penetrasyon-aspirasyon skorlarının arttığı gözlenmiştir (p<0.01). Değişen kıvam ve miktarlarda, FOAS, YDA-10, PAS ve YFRŞDS puanları arasında ilişkiler bulunmuştur (p<0.01). En yüksek ilişki UDDSG – 4 kıvamında 10 ml'de vallekula ve priform sinüsteki rezidü arasında iken (r=0.934, p<0.01), en düşük ilişki UDDSG – 1 kıvamında 5 ml'de YDA-10 ve PAS arasında bulunmuştur (r=0.562, p<0.01). Bulgular, İPH tanısı olan bireylerde FEYD'nin farklı UDDSG kıvamlarında ve artan volümlerde uygulanarak farengeal rezidünün tespit edilmesinin; yutma güvenliği riskinin daha erken ve doğru tespiti için faydalı olduğunu işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
Dysphagia is a common condition in individuals with Idiopathic Parkinson's Disease (IwPD) that significantly impacts their quality of life. This study investigates the relationship between pharyngeal residue and penetration-aspiration in IwPD. A total of 97 IwPD were included. Clinical swallowing assessment findings were recorded using the Functional Oral Intake Scale (FOIS) and Eating Assessment Tool-10 (EAT-10), and food samples of different consistencies and volumes were prepared per the International Dysphagia Diet Standardisation Initiative (IDDSI). Participants underwent Fiberoptic Endoscopic Evaluation of Swallowing (FEES), and images were scored by three experts using the Penetration-Aspiration Scale (PAS) and Yale Pharyngeal Residue Severity Rating Scale (YPRSRS). The study examined the relationship between swallowing safety and pharyngeal residue across different volumes and consistencies, along with correlations among FOIS, EAT-10, PAS, and YPRSRS. Aspiration rates ranged from 4.1% to 19.6%. Higher consistencies increased vallecular residue while reducing penetration-aspiration scores, whereas larger volumes significantly increased both (p<0.01). Strong positive correlations were found among FOIS, EAT-10, PAS, and YPRSRS (p<0.01). The strongest correlation was between vallecular and pyriform sinus residue at IDDSI level 4 with 10 mL (r=0.934, p<0.01), while the weakest was between EAT-10 and PAS at IDDSI level 1 with 5 mL (r=0.562, p<0.01). These findings suggest that using FEES at different IDDSI levels and increasing volumes in IwPD may enable earlier, more accurate detection of pharyngeal residue, improving swallowing safety assessment.
Benzer Tezler
- İdiyopatik parkinson hastalarında yorgunluğun yaşam kalitesi üzerine olan izole etkisinin araştırılması
Isolated effect of fatigue on health related life quality in idiopathic parkinson's disease
VASFİYE BURCU DOĞAN
- İdiyopatik parkinson hastalarında sanal gerçeklik tabanlı lokomat eğitiminin yürüme ve günlük yaşam kalitesine etkisi
Effects of virtual reality assissted lokomat training on gait and activities of daily living in patients with idiopatic parkinson's disease
CEMİL ATALAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2018
Fiziksel Tıp ve RehabilitasyonSağlık Bilimleri ÜniversitesiFiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BERNA ÇELİK
- İdı̇yopatı̇k parkı̇nson hastalarında düzenlı̇ egzersı̇zı̇n klı̇nı̇k progresyon üzerı̇ne farklı parametrelerle etkı̇sı̇nı̇n araştırılması
Effects of multimodal exercise program on motor and NON-motor symptoms of idiopathic parkinson patients and clinical correlation with ALPHA- synuclein level
NIHAT MUSTAFAYEV
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
NörolojiBezm-İ Alem Vakıf ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEN BABACAN YILDIZ
- İdiyopatik parkinson hastalarında servikal mobilizasyonun denge ve yürüyüş üzerine akut etkisinin incelenmesi
Investigation of acute effect of cervical mobilization on balance and gait in patients with idiopathic parkinson's disease
AYŞENUR ÖZCAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA FİL BALKAN
- İdiyopatik parkinson hastalarında lumbosakral mobilizasyonun denge, yürüyüş ve fonksiyonel aktiviteler üzerine akut etkisinin incelenmesi
Investigation of acute effect of lumbosacral mobilization on balance, gait and functional activities in patients with i̇diopathic parkinson's disease
BÜŞRA SEÇKİNOĞULLARI
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Fizyoterapi ve RehabilitasyonHacettepe ÜniversitesiNörolojik Fizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYLA FİL BALKAN