12-18 yaş arası bireylerde sosyal medya vedijital oyun bağımlılığının uyku kalitesine etkisi
The effect of social media anddigital game addiction on sleep quality in individuals aged 12-18 years
- Tez No: 941321
- Danışmanlar: PROF. DR. OKCAN BASAT
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sosyal medya bağımlılığı, dijital oyun bağımlılığı, uyku kalitesi, ergenlik, Social media addiction, digital game addiction, sleep quality, adolescence
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Gaziosmanpaşa Taksim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Son yıllarda teknolojik gelişmelerin hız kazanmasıyla birlikte dijital medya araçlarının günlük yaşamdaki yeri giderek artmış ve özellikle ergenlik dönemi bireylerinin yaşam biçimlerini doğrudan etkilemeye başlamıştır. Sosyal medya platformları ve dijital oyunlar, bu yaş grubundaki bireylerde zaman yönetimi, sosyal etkileşim ve uyku düzeni üzerinde önemli değişikliklere neden olabilmektedir. Uyku, ergenlerin fiziksel, bilişsel ve duygusal gelişimlerinde temel bir rol oynarken; dijital bağımlılıklar bu kritik süreci olumsuz etkileyebilmektedir. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı; 12–18 yaş aralığındaki ergen bireylerde sosyal medya ve dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin uyku kalitesi üzerindeki etkilerini değerlendirmek ve aralarındaki olası ilişkileri ortaya koymaktır. Yöntem: Bu araştırma, tek merkezli, prospektif ve tanımlayıcı-ilişki arayıcı bir çalışma olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın örneklemini, İstanbul Gaziosmanpaşa Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran, 12–18 yaş aralığında olan, nörolojik veya psikiyatrik tanısı bulunmayan, düzenli uyku ilacı kullanmayan ve ebeveynlerinden yazılı onam alınarak gönüllü olarak çalışmaya katılmayı kabul eden toplam 187 ergen birey oluşturmuştur. Verilerin toplanmasında; Hasta Bilgi Formu, Ergenler İçin Sosyal Medya Bağımlılığı Ölçeği (ESMBÖ), Ergenler İçin Oyun Bağımlılığı Ölçeği Kısa Formu (OGBÖ-KF) ve Pittsburgh Uyku Kalitesi İndeksi (PUKİ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 22 programı kullanılarak analiz edilmiş ve istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 14.34 ± 1.88 yıl olup, %61'i kız (n=114), %39'u erkek (n=73) bireylerden oluşmaktadır. PUKİ toplam puanı ile sosyal medya bağımlılığı puanı arasında iyi düzeyde pozitif ve istatistiksel olarak anlamlı bir korelasyon tespit edilmiştir (r=0.605, p=0.001). Aynı şekilde, oyun bağımlılığı puanları ile PUKİ toplam puanı arasında da pozitif yönlü, orta düzeyde bir ilişki bulunmuştur (r=0.538, p=0.001). Erkek öğrencilerin dijital oyun bağımlılığı puanlarının kız öğrencilere kıyasla anlamlı şekilde yüksek olduğu saptanmıştır (p=0.001). Ebeveynlerin eğitim durumu, öğrencilerin sosyal medya ve oyun bağımlılığı düzeyleri ile uyku kalitesi arasında anlamlı farklılıklar yaratmıştır viii (p<0.05). Disiplin cezası alan öğrencilerde sosyal medya ve oyun bağımlılığı düzeyleri ile PUKİ puanlarının, ceza almayan öğrencilere göre anlamlı düzeyde yüksek olduğu belirlenmiştir (p<0.05). Günlük ekran süresi 8 saatten fazla olan öğrencilerin, diğer gruplara göre daha yüksek sosyal medya bağımlılığı ve daha düşük uyku kalitesine sahip oldukları görülmüştür (p=0.046, p=0.033). Yaş değişkeni ile sosyal medya ve oyun bağımlılığı ya da uyku kalitesi arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki bulunmamıştır. Sonuç: Bu çalışmanın sonuçları, dijital medya bağımlılıklarının —özellikle sosyal medya bağımlılığının— ergenlerde uyku kalitesi üzerinde belirgin ve olumsuz etkiler yarattığını göstermektedir. Dijital bağımlılık düzeyi arttıkça uyku kalitesinde anlamlı bir düşüş yaşanmakta; erkek cinsiyet, düşük ebeveyn eğitimi, uzun ekran süresi ve disiplin sorunları gibi faktörler bu olumsuz etkinin şiddetini artırmaktadır. Bu bağlamda, dijital medya kullanım alışkanlıklarının düzenlenmesi, ekran süresinin sınırlandırılması ve ebeveyn eğitiminin artırılması gibi önleyici stratejilere ihtiyaç duyulmaktadır. Elde edilen veriler, aileler, eğitimciler ve sağlık çalışanları için dijital bağımlılıkların önlenmesi ve uyku sağlığının desteklenmesine yönelik politika ve müdahale programlarının geliştirilmesi açısından önemli bir referans sunmaktadır.
Özet (Çeviri)
Introduction and Purpose: With the rapid advancement of technology and widespread internet access, digital media usage has become a significant part of adolescents' daily lives. Social media platforms and digital games, in particular, have been shown to influence various aspects of adolescents' physical, psychological, and social development, especially their sleep quality. This study aimed to examine the impact of social media and digital game addiction levels on sleep quality among adolescents aged 12 to 18. Method: This prospective, descriptive, and correlational study was conducted at a single center. The s tudy sample consisted of 187 adolescents who applied to the Family Medicine Outpatient Clinic of Gaziosmanpaşa Training and Research Hospital, were between 12 and 18 years of age, had no diagnosed neurological or psychiatric disorders, were not using regular sleep medication, and agreed to participate with parental consent. Data were collected using the Patient Information Form, Social Media Addiction Scale for Adolescents (SMASA), Digital Game Addiction Scale Short Form (DGAS-SF), and Pittsburgh Sleep Quality Index (PSQI). Statistical analyses were conducted using IBM SPSS Statistics 22 software, and significance was set at p<0.05. Findings: The mean age of the participants was 14.34 ± 1.88 years, with 61% (n=114) being female and 39% (n=73) male. A strong and statistically significant positive correlation was found between total PSQI scores and social media addiction scores (r=0.605, p=0.001). Similarly, a moderate positive correlation was observed between digital game addiction scores and PSQI scores (r=0.538, p=0.001). Male students had significantly higher digital game addiction scores than female students (p=0.001). Parental education level significantly affected students' addiction levels and sleep quality (p<0.05). Those who had received disciplinary action at school had significantly higher scores on both addiction and PSQI scales (p<0.05). Students with more than 8 hours of daily screen time had significantly higher social media addiction scores and poorer sleep quality (p=0.046, p=0.033). No statistically significant relationship was found between age and any of the main study variables. x Conclusion: The findings of this study demonstrate that digital media addictions—particularly social media addiction—have a substantial negative impact on sleep quality in adolescents. As addiction levels increase, sleep quality significantly deteriorates. Factors such as male gender, lower parental education, excessive screen time, and behavioral problems further exacerbate these effects. These results underline the need for comprehensive strategies to regulate digital media habits and promote healthy sleep routines among adolescents. This research provides a valuable reference for the development of preventive interventions and policy strategies for families, educators, and healthcare professionals.
Benzer Tezler
- İnternet oyunu oynama bozukluğu ve sosyal medya bağımlılığı olan ergenlerde online grup üyeliklerinin; psikopatoloji gelişimine, internalizasyon-eksternalizasyon problemlerine ve zorbalık rollerine etkisinin incelenmesi
An investigation of the effects of online group memberships on the development of psychopathology, internalizing and externalizing problems, and bullying roles in adolescents diagnosed with internet gaming disorder and social media addiction
SEDA DEMİRCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET TEKDEN
- Üniversite öğrencilerinde uyumsuz hayal kurma paternlerinin nörogelişimsel bozukluklar ve davranışsal bağımlılıklarla ilişkisinin incelenmesi
The relationship between maladaptive daydreaming patterns and neurodevelopmental characteristics and behavioral addictions in university students
HALİL İBRAHİM EREN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikolojiMarmara ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. NECATİ SERKUT BULUT
- Amatör valorant oyuncularında omuz stabilizasyon egzersiz uygulamalarının kas kuvveti, eklem pozisyon hissi, oyun performansı ve ince motor beceri üzerine etkilerinin karşılaştırılması
The comparison of the effects of shoulder stabilization exercise applications on muscle strength, joint position sense, game performance and fine motor skills in casual valorant players
MEHMET ALPHAN ÇAKIROĞLU
Doktora
Türkçe
2025
Fizyoterapi ve RehabilitasyonDokuz Eylül ÜniversitesiFizik Tedavi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TÜLAY TARSUSLU
- Pazarlama stratejileri açısından Omnichannel'in önemi ve bir araştırma
The importance of Omnichannel in terms of marketing strategies and a research
FURKAN ERSOY
- Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Polikliniği'ne başvuran 18-60 yaş arası hastalarda sosyal medya bağımlılığı ile sigara bağımlılığı arasındaki ilişki
The relationship between social media addiction and cigarette addiction in patients aged 18-60 years applying to the Family Medicine Outpatient Clinic of Kahramanmaras Sutcu İmam University Health Practice and Research Hospital
ABDULKERİM TÜRK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiKahramanmaraş Sütçü İmam ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MEHMET ALACALI