Geri Dön

Türkiye'nin farklı bölgelerinde yetiştiriciliği yapılan buğday çeşitlerinin tohumlarındaki fusarium türlerinin belirlenmesi

Determination of fusarium species in seeds of wheat varieties cultivated in different regions of Türkiye

PDF İndir

  1. Tez No: 941920
  2. Yazar: KÜBRA SARAÇOĞLU
  3. Danışmanlar: PROF. DR. FATMA SARA DOLAR
  4. Tez Türü: Doktora
  5. Konular: Ziraat, Agriculture
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Ankara Üniversitesi
  10. Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Bitki Koruma Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışmanın amacı, Türkiye' nin farklı bölgelerinden toplanan buğday tohumluklarında bulunan Fusarium türlerini belirlemek ve tohumlardaki deoksinivalenol (DON) mikotoksin seviyelerini tespit etmektir. Ülkemizin 7 coğrafi bölgesinden 2020, 2021 ve 2022 yıllarinda ekmeklik ve makarnalık olmak üzere temin edilen toplam 65 tohum örneğinden 195 Fusarium izolatı elde edilmiştir. Türlerin tanımlanmasında türe spesifik PCR ve FTSC ile FIESC grubu türleri için ise TEF1-α segmenti kullanılarak filogenetik analiz yapılmıştır. Fusarium graminearum (%32,3), F. proliferatum (%16,4), F. avenaceum (%11,2), F. clavum (%10,7), F. verticilloides (%7,1), F. oxysporum (%5,6), F. ramigenum ve F. acuminatum (%3,0), F. culmorum (%2,5), F. poae (%2,0), Fusarium sp. FTSC12 (%1,5), F. sambucinum (%1,5), F. andiyazi (%1,0), F. equiseti, F. incarnatum ve F. fasciculatum (%0,5) türleri tespit edilmiştir. FIESC (Fusarium incarnatum-equiseti tür kompleks) grubu altında F. clavum türlerinin, FTSC (Fusarium tricinctum tür kompleks) grubu altında F. avenaceum'un yaygın olduğu filogenetik analizlerle doğrulanmıştır. Karadeniz Bölgesi, en fazla izolatın elde edildiği bölge olup, bu bölgedeki izolatların %36,7'sini F. graminearum ve %21,4'ünü F. avenaceum oluşturmuştur. Makarnalık buğdayda ise F. graminearum en yaygın tür olup, toplamda %52,0 oranında tespit edilmiştir. Ayrıca, tohum örneklerinden elde edilen unlardaki DON seviyeleri ELISA testi ile ölçülerek değerlendirilmiştir. Analiz edilen 65 tohum örneğinin sadece 5 tanesinde sonuçlar pozitif bulunmuştur. Bu 5 örneğin 4'ü Karadeniz Bölgesi'ne ait ekmeklik buğday çeşitlerine, 1 tanesi ise Güneydoğu Anadolu Bölgesi'ne ait makarnalık buğday çeşidine aittir. Bu çeşitte, 15 F. graminearum izolatı ile en yüksek DON konsantrasyonu tespit edilmesine rağmen, tüm örneklerdeki DON mikotoksin değerleri, Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği Komisyonu'nun belirlediği sınır değerlerini aşmamıştır.

Özet (Çeviri)

The aim of this study was to identify Fusarium species present in wheat seed samples collected from different regions of Türkiye and to determine the levels of deoxynivalenol (DON) mycotoxin in the seeds. A total of 65 wheat seed samples, including both bread wheat and durum wheat, were collected from seven geographical regions of Türkiye in 2020, 2021, and 2022 years, and from these samples, 195 Fusarium isolates were obtained. The species identification was performed using species specific PCR and phylogenetic analysis based on the TEF1-α segment of species from the FTSC and FIESC groups. The Fusarium species identified included F. graminearum (32.3%), F. proliferatum (16.4%), F. avenaceum (11.2%), F. clavum (10.7%), F. verticilloides (7.1%), F. oxysporum (5.6%), F. ramigenum and F. acuminatum (3,0%), F. culmorum (2.5%), F. poae (2,0%), Fusarium sp. FTSC12 (1.5%), F. sambucinum (1.5%), F. andiyazi (1,0%), and F. equiseti, F. incarnatum, and F. fasciculatum (0.5%). Phylogenetic analyses showed that the majority of isolates in the FIESC (Fusarium incarnatum-equiseti species complex) were F. clavum, while the majority of isolates in the FTSC (Fusarium tricinctum species complex) were F. avenaceum. The Black Sea region was found to have the highest number of isolates, within F. graminearum (36.7%) and F. avenaceum (21.4%) among the isolates. In durum wheat samples, F. graminearum was the most prevalent species, accounting for 52,0% of the total isolates. Additionally, the DON levels in the flours obtained from the seed samples were measured and evaluated using the ELISA test. Among the 65 seed samples analyzed, only 5 showed positive results. Four of these samples were from bread wheat varieties of the Black Sea Region, while one was from a durum wheat variety of the Southeastern Anatolia Region. In this variety, the highest DON concentration was detected, with 15 F. graminearum isolates. However, the DON mycotoxin levels in all samples did not exceed the thresholds established by The Turkish Food Codex and the European Commission.

Geri Dön