Mali dengelerin enflasyon, dış ödemeler dengesi ve kur değişkenlikleri çerçevesinde değerlendirilmesi: Türkiye örneği
Evaluation of fiscal balances in the framework of inflation, external balance of payments and exchange rate variations: The case of turkey
- Tez No: 942249
- Danışmanlar: PROF. DR. AHMET NİYAZİ ÖZKER
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: NARDL, Nonlinear Otoregresif Distrubuted Lag
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Mali İktisat Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Temel ekonomik göstergeler arasında yer alan, mali denge, enflasyon oranı, dış ödemeler dengesi ve döviz kuru, Türkiye ekonomisinde uzun süredir çözüme kavuşturulamayan sorunlar olarak yer almaktadır. Türkiye ekonomik tarihi incelendiğinde, bahse konu göstergelerde yaşanan sorunların belirli bir düzeyi aşması ve birbiri üzerinde etki yaratması, ekonomiyi krize sürüklemekte veya kriz dönemlerinde sorunların derinleşmesi söz konusu olmaktadır. Ülke ekonomisinde meydana gelen krizlerde, sorunların çözümüne yönelik atılan adımlar belirli bir süre ekonominin iyileşmesine katkı sağlamış olmasına rağmen ekonomide kalıcı bir istikrar ortamı yaratılamamıştır. Bu sebeple çalışmada, enflasyon oranı, kur değişimi ve cari işlemler dengesinin mali denge üzerindeki etkisi ve mali denge, enflasyon oranı ve kur değişiminin cari işlemler dengesi üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Çalışmanın amacı, iki farklı model üzerinden, Türkiye ekonomisinin 1990-2023 dönemi yıllık verileri kullanılarak, NARDL analizi ile test edilmiştir. Araştırma dönemi olarak 1990-2023 aralığının seçilmesinde, ülke ekonomisinde meydana gelen krizleri kapsaması, yıllık veriler ile çalışılmasında ise kamu kesimi genel dengesine ait verilerin yıllık yayınlanıyor olması belirleyici olmuştur. Ziwot-Andrews yapısal kırılmalı birim kök testi sonucunda yapısal kırılmalara rastlanması ve BDS testi sonucunda zaman serilerinin doğrusal olmayan bir yapıda olması nedeniyle, çalışmada kullanılacak olan yöntemin NARDL olmasına karar verilmiştir. Araştırma bulguları, uzun dönemde değişkenler arası eş bütünleşme ilişkisinin varlığını ve ayrıca birinci modelde, kur değişimi hariç olmak üzere bağımsız değişkenlerin pozitif ve negatif şoklarının mali denge üzerinde etki yarattığını, ikinci modelde ise tüm bağımsız değişkenlerin negatif ve pozitif şoklarının cari işlemler dengesi üzerinde etki yarattığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Fiscal balance, inflation rate, balance of payments and exchange rate that are among the basic economic indicators, have long been unresolved problems in the Turkish economy. When the economic history of Turkey is analyzed, it seems that when the problems in these indicators exceed a certain level and have an impact on each other, the economy is dragged into a crises or the problems deepen during crisis periods. In the crises that occured in the country's economy, although the steps taken to solve the problems contributed to the recovery of the economy for a certain period of time, a permanent stability environment couldn't be created in the economy. For this reason, this study investigates the effect of inflation rate, Exchange rate change and current account balance on fiscal balance and the effect of fiscal balance, inflation rate and Exchange rate change on current account balance. The aim of the study is tested through two different models using the annual data of Turkish economy for the period 1990-2023, using NARDL analysis. The choice of 1990-2023 as the research period is based on the fact that it covers the crises that occured in the country's economy and the use of annual data is based on the fact that the data on the generel balance of public sector is published annually. Since the Ziwot-Andrews unit root test with structural breaks revealed the presence of structural breaks and the BDS test revealed that the time series were nonlinear, the NARDL methodology was chose. The findings of the study reveal the existence of a cointegration relationship between variables in the long run and also that positive and negative shocks of independent variables, except for exchange rate changes, have an impact on the fiscal balance in the first model, while negative and positive shocks of all independent variables have an impact on the current account balanace in the second model.
Benzer Tezler
- Verginin şahsileştirilmesinde ayırma ilkesi ve Türkiye uygulaması
Başlık çevirisi yok
İSMAİL TATLIOĞLU
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Acil yardım ve tedavi hastanelerinin idari mali ve teknik yönden planlaması
Başlık çevirisi yok
SERVET OKUYUCU
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
HastanelerGazi ÜniversitesiKazalarda Acil Yardım ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN