Stenotrophomonas maltophilia bakteremilerinde direnç ve mortalite risk faktörlerinin değerlendirilmesi
Assessment of antimicrobial resistance and mortality risk factors in Stenotrophomonas maltophilia bacteremia
- Tez No: 943410
- Danışmanlar: PROF. DR. HURREM BODUR
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji, Infectious Diseases and Clinical Microbiology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Enfeksiyon Hastalıkları Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Çalışmamıza Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019-2025 tarihleri arasında servis veya yoğun bakım ünitelerinde takipli 18 yaş ve üzeri Stenotrophomonas maltophilia bakteremisi olan hastalar dahil edilmiştir. Bu hasta popülasyonunda direnç ve mortalite risk faktörleri araştırılmıştır. Ek olarak merkezimizdeki S. maltophilia bakteremi epidemiyolojisi, enfeksiyon kaynağı, etkenin persistans ve rekürrensi incelenmiştir. Tüm bu verilerle S. maltophilia bakteremilerinde merkezimiz için direnç oranlarının bilinerek, etkene yönelik en uygun antibiyoterapinin belirlenmesi, düzeltilebilir risk faktörlerinin farkında olarak azaltılmasına, direnç gelişimi ve mortalite riski yüksek olan hastaların ön görülerek uygun tedavi ve hasta yönetimine katkı sağlanması amaçlanmıştır. Gereç ve yöntem: Çalışmamıza Ankara Bilkent Şehir Hastanesi'nde Şubat 2019- 2025 tarihleri arasında servis veya yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) takipli 18 yaş ve üzeri, en az bir kan kültürü şişesinde S. maltophilia üremesi olan 245 bakteremi hastası dahil edilmiştir. Bu popülasyonda hastalara ait demografik özellikler, komorbiditeler, qPitt bakteriyemi skoru, YBÜ yatışı olan hastalar için akut fizyoloji ve kronik sağlık değerlendirmesi (APACHE) II skoru, hastane/YBÜ yatışı, antibiyotik kullanımı, operasyon öyküsü, immünsüpresyon varlığı, bakteremi günü ateş/sepsis/septik şok varlığı, invaziv işlem varlığı, bakteremi kaynağı, kültür antibiyogram sonuçları, polimikrobiyal bakteremi varlığı, yattığı sürece aldığı antibiyotik sınıf ve süreleri, ampirik tedavi uygunluğu, etkin tedavi başlama süresi, kan kültürü persistans ve rekürrensi, 14-30 günlük mortalite, bakteremi günü laboratuvar değerleri kaydedilerek incelenmiştir. Bulgular: Çalışmamızda 245 S. maltophilia bakteremisi olan hasta incelenmiş olup ortalama yaş 65,9 olarak tespit edilmiştir. Olguların %59,2'si erkek olup %80,8'inin YBÜ yatışı mevcuttur. Trimetoprim/sulfametoksazol (TMP/SMX) için direnç oranı %2,9, orta duyarlı suşların oranı %31,4 saptanırken; levofloksasin için direnç %4,1, orta duyarlı suş oranı ise %0,4 olarak saptanmıştır. TMP/SMX direnci risk faktörleri için yapılan tek değişkenli analizde son 3 ayda hastane yatışı, YBÜ yatışı, B-laktam/B-laktamaz inhibitörü kullanımı, son 1 ayda operasyon öyküsünün 10 olması TMP/SMX'e dirençli hastalarda anlamlı yüksek saptanırken (sırasıyla p=0,022, p=0,018, p=0,008, p=0,008), immünsüpresif durum varlığı ve steroid kullanımı TMP/SMX'e duyarlı hasta grubunda anlamlı yüksek saptanmıştır (sırasıyla p=0,041 ve p<0,001). Çok değişkenli analizde ise steroid kullanımının TMP/SMX direncini %75,7 oranında düşürdüğü saptanmıştır (OR=0,243 %95 GA [0,101-0,585], p=0,002). Levofloksasin direnci risk faktörleri için yapılan tek değişkenli analizde kronik karaciğer hastalığının olması, perkütan transhepatik kolanjiografi (PTK) işlemi yapılmış olması, yatış-bakteremi arasında tigesiklin kullanımı levofloksasin dirençli grupta anlamlı yüksek saptanırken (sırasıyla p=0,034, p=0,041, p=0,020), yatış-bakteremi arasında B-laktam/B-laktamaz inhibitörü kullanımı levofloksasin duyarlı hastalarda anlamlı yüksek olarak saptanmıştır (p=0,001). Çok değişkenli analizde ise yatış-bakteremi arasında tigesiklin kullanımının levofloksasin direncini 6,218 kat artırdığı (OR 6,218 %95 GA [1,531-25,259], p=0,011), kronik karaciğer hastalığına sahip olmanın ise levofloksasin direncini 10,4 kat arttırdığı (OR 10,445 %95 GA [0,503-105,513], p=0,047) tespit edilmiştir. Çalışmamızda S. maltophilia bakteremisi ile takipli hastaların 14 günlük kaba mortalitesi %54,9 iken, 30 günlük kaba mortalite %70,6 olarak saptanmıştır. Mortalite için yapılan çok değişkenli analizde APACHE II skorundaki bir birim artışın mortalitede %12,8 artışla (OR 1,128 %95 GA [1,054-1,207], p=0,001), Charlson komorbidite indeks (CKİ) skorunda bir birim artışın mortalitede %43,6 artışla (OR 1,436 %95 GA [1,097-1,879], p=0,008) ilişkili olduğu saptanmıştır. Ayrıca yatış-bakteremi arasındaki sürede polimiksin (OR 4,547 %95 GA [1,235-16,746], p=0,023) ve glikopeptid (OR 4,095 %95 GA [1,485-16,194], p=0,009) kullanımının mortaliteyi sırasıyla 4,55 ve 4,91 kat artırdığı tespit edilmiştir. Sonuç: APACHE II ve CKİ skoru yüksek, yatış ile bakteremi arasında glikopeptid veya polimiksin kullanım öyküsü olan hastalarda gelişen S. maltophilia bakteremilerinde mortalite riskinin arttığı bilinerek bu hastalar daha yakın takip edilmelidir. Kronik karaciğer hastalığı olan veya bakteremi öncesi tigesiklin kullanımı olan S. maltophilia bakteremisi olan hastalarda levofloksasin direnci olabileceği akılda tutulmalı ve kinolon monoterapisi tercih edilmemelidir.
Özet (Çeviri)
Objective: Our study involved patients aged 18 and older with Stenotrophomonas maltophilia bacteremia, treated in the wards or intensive care units (ICUs) at Ankara Bilkent City Hospital from February 2019 to 2025. We explored risk factors for resistance and mortality, as well as the epidemiology, infection sources, and persistence or recurrence of the pathogen in our center. The aim was to determine the resistance rates specific to our hospital, inform the selection of the most appropriate antibiotic therapy for S. maltophilia bacteremia, increase awareness of modifiable risk factors to reduce their impact, and identify patients at high risk for resistance and mortality, ultimately contributing to better treatment strategies and patient management. Materials and Methods: Our study included 245 bacteremia patients who were 18 years or older and had S. maltophilia growth in at least one blood culture bottle, followed in wards or intensive care units (ICUs) at Ankara Bilkent City Hospital between February 2019 and 2025. In this population, demographic characteristics, comorbidities, qPitt bacteremia score, Acute Physiology and Chronic Health Evaluation (APACHE) II score for ICU-admitted patients, hospital/ICU length of stay, antibiotic use, history of surgery, presence of immunosuppression, presence of fever/sepsis/septic shock on the day of bacteremia, invasive procedures, source of bacteremia, culture antibiogram results, presence of polymicrobial bacteremia, antibiotic classes and durations received during hospitalization, appropriateness of empirical therapy, time to initiation of effective therapy, persistence and recurrence of blood cultures, 14-day and 30-day mortality rates, and laboratory values on the day of bacteremia were collected and analyzed. Results: In our study, 245 patients with S. maltophilia bacteremia were analyzed, with a mean age of 65.9 years. Of the cases, 59.2% were male, and 80.8% had ICU admissions. The TMP/SMX resistance rate was 2.9%, with 31.4% intermediately susceptible strains. Levofloxacin resistance was 4.1%, with 0.4% intermediately susceptible strains. In the univariate analysis of risk factors for TMP/SMX resistance, hospitalization within the last 3 months, ICU admission, use of 12 β-lactam/β-lactamase inhibitors, and a history of surgery within the last month were significantly higher in TMP/SMX-resistant patients (p=0.022, p=0.018, p=0.008, and p=0.008, respectively). The presence of immunosuppression and steroid use were significantly higher in TMP/SMX-susceptible patients (p=0.041 and p<0.001, respectively). In multivariate analysis, steroid use was found to reduce TMP/SMX resistance by 75.7% (OR=0.243, 95% CI [0.101-0.585], p=0.002). For levofloxacin resistance risk factors, univariate analysis showed that chronic liver disease, prior percutaneous transhepatic cholangiography (PTC), and tigecycline use between hospitalization and bacteremia onset were significantly higher in the levofloxacin-resistant group (p=0.034, p=0.041, and p=0.020, respectively). In contrast, β-lactam/β-lactamase inhibitor use between hospitalization and bacteremia was significantly higher in the levofloxacin-susceptible group (p=0.001). In multivariate analysis, tigecycline use between hospitalization and bacteremia was associated with a 6.218-fold increase in levofloxacin resistance (OR=6.218, 95% CI [1.531-25.259], p=0.011), while chronic liver disease was associated with a 10.4-fold increase in levofloxacin resistance (OR=10.445, 95% CI [0.503-105.513], p=0.047). In our study, the 14-day crude mortality rate for S. maltophilia bacteremia was 54.9%, and the 30-day rate was 70.6%. In multivariate analysis, each one-point increase in the APACHE II score was associated with a 12.8% increase in mortality (OR=1.128, 95% CI [1.054-1.207], p=0.001), and each one-point increase in the Charlson Comorbidity Index (CCI) score was associated with a 43.6% increase in mortality (OR=1.436, 95% CI [1.097-1.879], p=0.008). Additionally, polymyxin use (OR=4.547, 95% CI [1.235-16.746], p=0.023) and glycopeptide use (OR=4.095, 95% CI [1.485-16.194], p=0.009) between hospitalization and bacteremia were found to increase mortality by 4.55-fold and 4.91-fold, respectively. Conclusion: Patients with high APACHE II and CCI scores, or a history of glycopeptide or polymyxin use, should be closely monitored due to the increased mortality risk with S. maltophilia bacteremia. In those with chronic liver disease or prior tigecycline use, levofloxacin resistance should be considered, and fluoroquinolone monotherapy avoided.
Benzer Tezler
- Stenotrophomonas maltophilia, Brevibacllus agri, Micrococcus lylae suşlarının patojenitesi ile Gökkuşağı Alabalığı (Oncorhynchus mykiss) üzerinde oluşturulan enfeksiyonların laboratuvar ve klinik yönünden araştırılması
The pathogenicity of Stenotrophomonas maltophilia, Brevibacillus agri, Micrococcus lylae strains and clinic and laboratory investigation of these infections on rainbow trout (Oncorhynchus mykiss)
ABDULKADİR ÇİLTAŞ
Doktora
Türkçe
2000
Su ÜrünleriAtatürk ÜniversitesiSu Ürünleri Ana Bilim Dalı
PROF.DR. M. SITKI ARAS
PROF.DR. MÜKERREM KAYA
- Stenotrophomonas maltophilia suşlarının çeşitli klinik örneklerden izolasyonu ve antibiyotiklere duyarlılığı
The antibiotic susceptibility of stenotrophomonas maltophilia strains isolated from various clinical specimens
DİLEK DÜLGER
Doktora
Türkçe
2003
MikrobiyolojiYüzüncü Yıl ÜniversitesiMikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA BERKTAŞ
- Klinik örneklerden izole edilen stenotrophomonas maltophilia suşlarının antibiyotik direnç paternleri ve moleküler yöntemlerle tiplendirilmeleri
Başlık çevirisi yok
DOLUNAY GÜLMEZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2004
MikrobiyolojiHacettepe ÜniversitesiMikrobiyoloji ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF.DR. GÜLŞEN HASÇELİK
- Çeşitli klinik örneklerden izole edilen stenotrophomonas maltophılıa suşlarının değişik dezenfektanlara duyarlılıklarının incelenmesi
Disinfectant susceptiblity of stenotrophomonas maltophilia izolated from different samples
FİLİZ KAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
MikrobiyolojiGazi ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. M. NEDİM SULTAN
- Stenotrophomonas maltophilia'da farklı sınıflardaki integronların varlığının araştırılması ve antibakteriyel direnç ile ilişkilerinin belirlenmesi
Investigation of the presence of several integron classes in stenotrophomonas maltophilia and determination of their relationship with antibacterial resistance
EGEMEN USTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2014
MikrobiyolojiOndokuz Mayıs ÜniversitesiTıbbi Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CAFER EROĞLU