Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerin otizmden etkilenme dereceleri ile yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between the degree of autism affectedness and executive function skills of individuals with autism spectrum disorder
- Tez No: 943622
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ ERKAN KURNAZ, DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE TUBA CEYHUN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Biruni Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Özel Eğitim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB) tanısı almış bireylerin otizmden etkilenme dereceleri ile yürütücü işlev düzeyleri arasındaki ilişkiyi belirlemektir. Elde edilen veriler ışığında, OSB olan bireylerin yürütücü işlevlerde yaşadıkları zorlukların derecesini ve bu zorlukların otizmin semptom şiddeti ile nasıl ilişkilendiğini anlamak amaçlanmaktadır. Araştırmanın sonuçları, OSB olan bireylerin günlük yaşam becerilerini, akademik performanslarını ve sosyal uyumlarını artırmaya yönelik bireyselleştirilmiş eğitim ve müdahale programlarının geliştirilmesine katkı sağlamayı hedeflemektedir. Bu araştırma, bağıntısal tarama modeli temel alınarak tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 4-12 yaş aralığında OSB tanısı almış bireyler oluşturmaktadır. Katılımcılar, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinden, sağlık kuruluşlarından ve ilgili eğitim kurumlarından belirlenerek çalışmaya dahil edilmiştir. Araştırmada kullanılan istatistiksel analizler, SPSS 26.0 ve AMOS 24.0 programları aracılığıyla gerçekleştirilmiş ve verilerin normal dağılıma uygun olup olmadığını belirlemek için ön analizler yapılmıştır. Bu analizlerin ardından, değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koymak amacıyla korelasyon analizleri, bağımsız gruplar t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA) ve çoklu regresyon analizleri uygulanmıştır. Araştırma bulguları, yürütücü işlevlerin, otizm belirtilerinin farklı bileşenleri ile ilişkili olduğunu ve özellikle çalışan bellek kapasitesinin bu süreçlerde kritik bir rol oynadığını ortaya koymaktadır. Sosyal etkileşim becerilerinin otizm belirtileri üzerindeki koruyucu etkisi, sosyal biliş ve yürütücü işlevler arasındaki etkileşimin önemini göstermektedir. Yaşın yürütücü işlev gelişimi üzerindeki etkisi, erken çocukluk döneminde yürütücü işlevleri destekleyici müdahalelerin önemini bir kez daha vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to determine the relationship between the degree of autism and executive function levels of individuals diagnosed with Autism Spectrum Disorder (ASD). In light of the data obtained, it is aimed to understand the degree of difficulties experienced by individuals with ASD in executive functions and how these difficulties are related to the symptom severity of autism. This study was designed based on the correlational screening model. The study group consists of individuals diagnosed with ASD between the ages of 4-12. Participants were selected from special education and rehabilitation centers, health institutions and relevant educational institutions and included in the study. The statistical analyses used in the study were performed using SPSS 26.0 and AMOS 24.0 programs, and preliminary analyses were conducted to determine whether the data were normally distributed. Following these analyses, correlation analyses, independent groups t-tests, one-way analysis of variance (ANOVA) and multiple regression analyses were applied to reveal the relationships between variables. The research findings indicate that executive functions are associated with different components of autism symptoms and that working memory capacity, in particular, plays a critical role in these processes. The protective effect of social interaction skills on autism symptoms demonstrates the importance of the interaction between social cognition and executive functions. The effect of age on executive function development once again emphasizes the importance of interventions supporting executive functions in early childhood.
Benzer Tezler
- Otizm spektrum bozukluğuna sahip bireylerin iletişim becerilerinin iletişim matrisi aracılığıyla incelenmesi
Investigation of the communication skills of individuals with autism spectrum disorders through the communication matrix
KÜBRA NUR ŞİMŞEK
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medipol ÜniversitesiDil ve Konuşma Terapisi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZMİYE EVRA GÜNHAN ŞENOL
- Otizm spektrum bozukluğundan etkilenmiş bireylerin (13-18 yaş) motor performans, fiziksel uygunluk ve yaşam kalitelerinin incelenmesi
Examination of motor performance, physical fitness and life qualities of individuals (13-18 years old) with autism spectrum disorder
CANER ÖZBÖKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
SporAnadolu ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İLKER YILMAZ
- Machine-learning approaches for neurological disorder diagnosis from genomic and neuroimaging data
Genomik ve nörogörüntüleme verilerinden nörolojik bozukluk teşhisi için makine öğrenmesi yaklaşımları
İSMAİL BİLGEN
Doktora
İngilizce
2024
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BEHÇET UĞUR TÖREYİN
- Otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar ve tipik gelişim gösteren çocukların karşılıklı konuşma sırasında sergiledikleri ortak dikkat davranışları
Joint attention behaviors in typically developing children and children with autism during conversation
ZEHRA CEVHER
- Otizm spektrum bozukluğu olan bireylerde taklit beceri öğretimi: Özel eğitim öğretmenlerinin görüşlerinin değerlendirilmesi
Teaching imitation skills to individuals with autism spectrum disorder: Examining special education teachers' perspectives
ALPER ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Eğitim ve ÖğretimMarmara ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OKTAY TAYMAZ SARI