Çalışma psikolojisi ve kesişimsellik kuramları bağlamında dezavantajlı kadınlarda insana yakışır işin yordayıcıları ve sonuçları: Eleştirel bilincin moderatörlük rolü
Predictors and outcomes of decent work among disadvantaged women in the context of psychology of working and intersectionality theories: The moderating role of critical consciousness
- Tez No: 944129
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞENUR BÜYÜKGÖZE KAVAS
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 144
Özet
Çalışma Psikolojisi Kuramı ve Kesişimsellik Kuramı temelinde yürütülen bu araştırmada, Çalışma Psikolojisi Kuramı'nın önerdiği model aracılığıyla insana yakışır işi elde etme sürecinde rol oynayan kritik faktörleri açıklamak ve bu tür bir işin, iş ihtiyaçlarının karşılanmasına, iş tatminine ve anlamlı işe nasıl katkıda bulunduğunu ortaya koymak amaçlanmaktadır. Araştırmanın örneklemini, Türkiye'de çalışma hayatına devam eden cinsiyet ve sosyo-ekonomik düzey kesişiminde dezavantajlı 477 kadın çalışan oluşturmaktadır. Araştırmanın verileri çalışma kapsamında Türkçeye uyarlanan ve psikometrik özellikleri değerlendirilen“Eleştirel Bilinç Ölçeği-Kısa Formu”ile“Ekonomik Kısıtlılıklar Ölçeği”,“Yaşam Boyu Ötekileştirilme Deneyimleri Ölçeği”,“İnsana Yakışır İş Ölçeği”,“İş İhtiyaçları Doyumu Ölçeği”,“İş Tatmini Ölçeği”,“İş Anlamı Ölçeği”ve“Kişisel Bilgi Formu”aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin analizinde doğrulayıcı faktör analizi, Pearson momentler çarpımı korelasyonu analizi, yapısal eşitlik modellemesi ve yol analizi ile bootstrapping yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, Çalışma Psikolojisi Kuramı modelinin büyük ölçüde doğrulandığını ortaya koymaktadır. Ekonomik kısıtlılıklar ve ötekileştirilme, insana yakışır iş, iş ihtiyaçları doyumu, iş tatmini ve anlamlı iş üzerinde negatif yönde anlamlı etkilere sahiptir. Ayrıca insana yakışır iş, iş ihtiyaçları doyumu, iş tatmini ve anlamlı iş gibi sonuçları pozitif yönde anlamlı düzeyde yordamaktadır. Yapısal model analizleri, ekonomik kısıtlılıkların ve ötekileştirilmenin, insana yakışır iş ve iş ihtiyaçları doyumu aracılığıyla iş tatmini ve anlamlı işi anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. İlaveten, iş ihtiyaçlarının karşılanması, iş tatmini ve anlamlı iş üzerinde olumlu artış sağlamıştır. Son olarak, ekonomik kısıtlılıklar ve ötekileştirilme ile insana yakışır iş arasındaki ilişkide eleştirel bilincin moderatörlük rolü istatistiksel olarak anlamlı bulunamamıştır. Bulgular ilgili alanyazın çerçevesinde tartışılmış, dezavantajlı kadınların iş yaşamındaki deneyimlerini iyileştirmeye yönelik, araştırmacılara, kariyer psikolojik danışmanlığı alanında çalışan uzmanlara ve politika yapıcılara önerilerde bulunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study, based on The Psychology of Working Theory and Intersectionality Theory, aims to explain the critical factors involved in obtaining decent work through the model proposed by The Psychology of Working Theory, and to reveal how such work contributes to fulfilling work needs satisfaction, job satisfaction, and meaningful work. The sample consisted of 477 disadvantaged female workers in Türkiye, who are identified at the intersection of gender and socio-economic status. The data of the research were collected through the“Short Critical Consciousness Scale”, which was adapted to Turkish and whose psychometric properties were evaluated,“Economic Constraints Scale”,“Lifetime Experiences of Marginalization Scale”,“Decent Work Scale”,“Work Needs Satisfaction Scale”,“Job Satisfaction Scale”,“Work and Meaning Inventory”and“Personal Information Form”. Data were analyzed by using Confirmatory factor analysis, Pearson correlation analysis, structural equation modeling, path analysis, and the bootstrapping method. The findings of the research revealed that the model based on the Psychology of Working Theory is largely confirmed. Economic constraints and marginalization have significant negative effects on decent work, work needs satisfaction, job satisfaction, and meaningful work. Additionally, decent work significantly predicts positive outcomes, such as work needs satisfaction, job satisfaction, and meaningful work. Structural model analyses revealed that economic constraints and marginalization significantly predicted job satisfaction and meaningful work through decent work and work needs satisfaction. Moreover, the fulfillment of work needs has led to a positive increase in job satisfaction and meaningful work. Lastly, the moderating role of critical consciousness in the relationship between economic constraints, marginalization, and decent work was not found to be significant. The findings were discussed within the framework of the relevant literature, and recommendations were made to researchers, career counseling experts, and policymakers to improve the experiences of disadvantaged women in the workforce.
Benzer Tezler
- Metil-sübstitüe metoksi konduritollerin sentezi
Synthesis of methyl-substituted methoxy conduritols
DİLEK KAPLAN
- Ordu ekolojik koşullarında bazı kuru fasulye (Phaseolus vulgaris L.) çeşit ve genotiplerinin verim, verim öğeleri ile tohum ve teknolojik özelliklerinin belirlenmesi
Determination of yield and components with seed and technological characteristics of some dry beans (Phaseolus vulgaris L.) varieties and genotypes on in ecological conditions of Ordu
YAŞAR ÖZBEKMEZ
- Fındık zurufu kompostunun toprak kalitesi üzerine etkisi
The effect of adding of hazelnut husk compost on soil quality
SELAHATTİN AYGÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatOrdu ÜniversitesiToprak Bilimi ve Bitki Besleme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAYFUN AŞKIN
- Yaş ve kuru çayda, verim ve önemli kalite parametrelerine sarı çay akarı (Polyphagotarsonemus latus (Banks, 1904)) (Prostigmata: Tarsonemidae)'nın etkisi
Effect of yellow tea mite (Polyphagotarsonemus latus (Banks, 1904))(Prostigmata: Tarsonemidae) on yield and important quality parameters of fresh and dried tea
BİRSEN AŞIK ÇUHADAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
ZiraatOrdu ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SAİM ZEKİ BOSTAN
YRD. DOÇ. DR. RANA AKYAZI
- Endüstriyel çalışma ortamlarında otomatik aydınlık kontrolü
Automatic lighting control on industry
METİN ORTATAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
Mühendislik BilimleriBozok ÜniversitesiMekatronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ORHAN ER