Ebeveynlere yönelik geliştirilen duygusal ihmal ve duygusal istismara müdahale programının etkililiğinin incelenmesi
Investigation of the effectiveness of the emotional neglect and emotional abuse intervention program for parents
- Tez No: 946588
- Danışmanlar: PROF. DR. ALİ ERYILMAZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Yıldız Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 200
Özet
Bu çalışma, okul öncesi dönemde çocuğu olan ebeveynlere yönelik hazırlanan müdahale programının duygusal ihmal ve duygusal istismar düzeyleri üzerinde etkililiğini incelemeyi hedeflemektedir. Çalışma kapsamında hazırlanan 12 oturumluk müdahale programında Bağlanma Kuramı-Zihinselleştirme Teorisi, Bilişsel Davranışçı Yaklaşım, Sosyal Öğrenme Kuramı, Pozitif Psikoterapi ve Pozitif Psikoloji yaklaşımlarından yararlanılarak müdahale çok boyutlu bir yapı üzerine temellendirilmiştir. Müdahale programının etkililiğini saptamak amacıyla 2x3'lük deney ve kontrol gruplu, ön test-son test-izleme ölçümlü deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 10 kişi deney, 10 kişi kontrol grubunda olmak üzere 20 ebeveyn oluşturmaktadır. Ebeveynler“Duygusal İstismar Potansiyeli Ölçeği”kullanılarak belirlenmiş ve gruplar deney ve kontrol olmak üzere seçkisiz atanmıştır. Her iki gruba da deneysel işlemden önce, deneysel işlem bitiminde ve deneysel işlem bitiminden 8 hafta sonra olmak üzere, araştırmacı tarafından oluşturulan“Kişisel Bilgi Formu”,“Duygusal İstismar Potansiyeli Ölçeği”,“Duygusal İstismar Farkındalık Ölçeği”ve“Anne Çocuk İhmal Ölçeği”uygulanmıştır. Veriler SPSS 26. 0 paket programı ile analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılıma uygunluğunun belirlenmesi için çarpıklık-basıklık değerleri ve Shapiro-Wilk testinden yararlanılmıştır. Grup içi ön test, son test izleme puanlarının karşılaştırılmasında normal dağılan veriler için Tekrarlı Ölçümler Anova, normal dağılıma uymayan veriler için Friedman Testi kullanılmıştır. Gruplar arası puanların karşılaştırılmasında ise, normal dağılım gösteren veriler için Bağımsız Gruplar T- Testi kullanılırken, normal dağılım kurallarına uymayan veriler için parametrik olmayan testlerden Mann Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırmanın bulguları, geliştirilen müdahale grubuna katılan deney grubundaki ebeveynlerin duygusal istismar potansiyelinde azalma, duygusal istismar farkındalıklarında artış ve duygusal ihmal uygulama düzeylerinde anlamlı düzeyde azalma olduğu ve bu değişimin izleme testinde de devam ettiğini gösterirken, kontrol grubu katılımcıların duygusal istismar potansiyeli, duygusal istismar farkındalık ve duygusal ihmal düzeylerinde anlamlı bir farklılık olmadığını ortaya çıkarmıştır. Bulgular tartışılarak sonuçlar kapsamında öneriler sunulmuştur ve geliştirilen çok boyutlu müdahale programının duygusal ihmal ve istismarı önleme ve müdahale amacıyla okullarda ve topluma hizmet sağlayan kurumlarda uygulanabileceği görülmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the effectiveness of the intervention program prepared for parents with preschool children on emotional neglect and emotional abuse levels. In the 12-session intervention program developed within the scope of the study, the intervention was based on a multidimensional structure by using Attachment Theory-Mentalization Theory, Cognitive Behavioral Approach, Social Learning Theory, Positive Psychotherapy and Positive Psychology approaches. The study group consisted of 20 parents, 10 in the experimental group and 10 in the control group. To determine the effectiveness of the intervention program, an experimental design with 2x3 experimental and control groups, pretest-posttest- follow-up measurement was used. Parents were identified using the“Emotional Abuse Potential Scale”and the groups were randomly assigned as experimental and control.“Personal Information Form”, 'Emotional Abuse Potential Scale', 'Recognition of Emotional Maltreatment Scale' and 'Mother Child Neglect Scale' were administered to both groups before the experimental procedure, at the end of the intervention process and 8 weeks after the end of the intervention. The data were analyzed with SPSS 26. 0 package program. Skewness and kurtosis values and Shapiro-Wilk test were used to determine the suitability of the data for normal distribution. Repeated Measures Anova was used for the normally distributed data and Friedman Test was used for the data that did not fit the normal distribution in the comparison of pre-test and post-test follow-up scores within the group. In the comparison of scores between groups, Independent Groups T-Test was used for normally distributed data, while Mann Whitney U Test, one of the nonparametric tests, was used for data that did not comply with normal distribution rules. The findings of the study showed that there was a significant improvement in the emotional abuse potential, emotional abuse recognition and emotional neglect levels of the parents in the experimental group who participated in the intervention and continued in the follow-up test, while there was no significant difference in the emotional abuse potential, emotional abuse awareness and emotional neglect levels of the control group participants. The findings were discussed, and recommendations were presented within the scope of the results, and it is seen that the multidimensional intervention program can be applied in schools and institutions providing services to the community for the prevention and intervention of emotional neglect and abuse.
Benzer Tezler
- Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu olan çocuklarda etiyolojik faktörlerin değerlendirilmesi: Serumda bor ve selenyum düzeyleri
Assessment of etiologic factors in children with attention deficit hyperactivity disorder: Serum levels of boron and selenium
ELİF DENİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Aile HekimliğiErciyes ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SELÇUK MISTIK
- Refleksoloji'nin infantil koliğin giderilmesi üzerine etkisinin incelenmesi
Study the effect of reflexology on the removal of infantile colic
SİBEL İÇKE
Yüksek Lisans
Türkçe
2014
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıEge ÜniversitesiEbelik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. RABİA GENÇ
- Hemşirelerde iş - aile çatışmasının evlilik doyumu, psikolojik semptomlar ve ebeveynlik yeterlik algısı ile olan ilişkisinin incelenmesi
Investigating the relations between work - family conflict, marital satisfaction, psychological symptoms, and perceived parental efficacy in nurses
EBRU ÇULHA
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
HemşirelikMuğla ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖZDE ÖZDİKMENLİ DEMİR
- Parent and child characteristics in developmental psychopathology
Gelişimsel psikopatolojide ebeveyn ve çocuk özellikleri
HATİCE MELİS YAVUZ MÜREN
- Dikkat eksikliği ve hiperaktivite tanılı çocuklarda sosyal beceri ile dürtüsellik düzeylerinin ebeveynlerinin öfke ifade tarzları ve problem çözme becerileri ile ilişkisi
Social skills in children with attention deficit and hyperactivity and impulsivity levels of their parents' anger expression styles and problem - solving skills in a relationship with
FİLİZ IŞIK ALBAYRAK
Yüksek Lisans
Türkçe
2015
PsikolojiHaliç ÜniversitesiPsikoloji Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. PERVİN SEVDA BIKMAZ
