Eksi net yapma nedenleri üzerine bir nitel araştırma
A qualitative research on the reasons for making a minus net
- Tez No: 946885
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDULLAH ATLİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: eksi net, öğrenci, üniversiteye giriş sınavı, Başarısız öğrenciler, Deneme sınavı, Giriş sınavları, Lise öğrencileri, minus net, student, exam, university entrance exam, Unsuccessful students, Proficiency exam, Entrance exams, High schools students
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, lise son sınıfta üniversiteye giriş sınavlarına hazırlanan öğrencilerin“eksi net”yapma nedenlerini keşfetmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın çıkış noktası, Türkiye'de düşük sınav başarısının yalnızca bireysel çabaya indirgenmemesi gerektiği varsayımıdır. Nitel araştırma deseninde yürütülen bu çalışmada, katılımcılar nitel çalışmalarda yaygın olarak kullanılan amaçlı örnekleme yöntemiyle belirlendi. Güneydoğu Anadolu bölgesindeki bir ilde üç farklı kırsal/yarı-kentsel lisede öğrenim gören 21 gönüllü öğrenciyle yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirildi. Analiz sonucunda dört ana tema elde edildi: aile, akran etkisi, bireysel etmenler ve ekonomik nedenler. Aile temasında bilgi eksikliği ve çelişkili beklentiler; akran etkisi temasında rekabet/umursamazlık dengesi; bireysel etmenler temasında üniversite hedefinin değersizliği, motivasyon eksikliği ve miras kalan başarısızlık; ekonomik nedenler temasında ise gelir yetersizliği sebebiyle erken yaşta çalışma ve zaman yoksunluğu kritik alt başlıklar olarak öne çıktı. Bulgular, sınav başarısızlığının tekil bir“öğrenci sorunu”değil, ailevi rehberlik açığı, sosyal çevre baskısı ve ekonomik yükün iç içe geçtiği çok katmanlı bir yapı olduğunu göstermektedir. Bu doğrultuda, eksi net yapan öğrencilere yönelik okul rehberlik servislerinde öz-düzenleme ve kariyer değeri inşasına yönelik programların yaygınlaştırılması ve bu öğrencilerin maddi, psikolojik ve akademik destek içeren bütüncül müdahalelere ihtiyaç duyduğunu ortaya koymaktadır. Araştırma,“eksi net”fenomenini psikososyal ve yapısal etmenlerin etkileşimli bir çıktısı olarak konumlandırarak literatüre bütüncül bir açıklama sunmakta ve eğitim politikalarına çok paydaşlı müdahale ihtiyacını vurgulamaktadır.
Özet (Çeviri)
This study aims to explore the reasons behind“minus scores”among 12th-grade students preparing for university entrance exams in Türkiye. The research is grounded in the assumption that low exam performance should not be solely attributed to individual effort. Employing a qualitative research design, participants were selected through purposive sampling, a common method in qualitative studies. Semi-structured interviews were conducted with 21 volunteer students enrolled in three different rural/semi-urban high schools in a province in Southeastern Anatolia. Data analysis yielded four main themes: family, peers influence, individual factors, and economic reasons. Within the family theme, lack of information and conflicting expectations emerged; the peer theme revealed a balance between competition and indifference; the individual factors theme included the perceived meaninglessness of university goals, lack of motivation, and inherited academic failure. Under the theme of economic reasons, early entry into the workforce due to income insufficiency and lack of time were identified as critical subthemes. The findings suggest that exam failure is not merely a“student problem”but rather a multilayered phenomenon shaped by the intersection of familial guidance gaps, social pressure, and economic burden. Accordingly, the study highlights the need for comprehensive interventions—encompassing financial, psychological, and academic support—particularly in school counseling services that foster self-regulation and the construction of career value. By framing the“negative net”phenomenon as an outcome of interacting psychosocial and structural factors, this research offers a holistic explanation and underscores the necessity of multi-stakeholder interventions in educational policy.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Baba yoksunluğunun benlik kavramına etkisi ve babasız öğrencilerin problemlerinin hangi alanlarda yoğunlaştığının saptanması
Başlık çevirisi yok
OYA GÜNGÖRMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul ÜniversitesiGelişim Psikolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYSEL EKŞİ
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- Çukurova bölgesinde biyoklimatik veriler kullanılarak açık ve yeşil alan sistemlerinin belirlenmesi ilkeleri üzerinde bir araştırma
A research on the determination of the principles in open and green spaces systems by using the bioclimatic data in Çukurova region
MEHMET FARUK ALTUNKASA
Doktora
Türkçe
1987
Çevre MühendisliğiÇukurova ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ERDOĞAN GÜLTEKİN
- Pastörizasyondan sonra kültür ilavesinin ekşi kremadan yapılan tereyağlarının özelliklerine etkisi üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SERAP TAMER
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiSüt Teknolojisi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. ERGİN OKTAR