Otizm spektrum bozukluğunda clock rs1801260 polimorfizminin incelemesi
Study of the clock rs1801260 polymorphism in autism spectrum disorder
- Tez No: 947269
- Danışmanlar: PROF. DR. MUHSİN KONUK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Biyoloji, Biology
- Anahtar Kelimeler: Otizm, polimorfizm rs1801260, CLOCK, Autism, polymorphism rs1801260, CLOCK
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Üsküdar Üniversitesi
- Enstitü: Fen Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Moleküler Biyoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Otizm spektrum bozuklukları (OSB), sosyal iletişimde kalıcı eksiklikler, kısıtlı ilgi alanları ve tekrarlayan davranışlarla karakterize nörogelişimsel bozukluklardır. Bir çok çalışma OSB ile uyku bozuklukları, özellikle de sirkadiyen ritimdeki değişiklikler arasında güçlü bir komorbidite olduğunu göstermiştir. Otizmli kişilerde yaygın olan bu uyku bozuklukları, biyolojik saatlerin düzenlenmesinde rol oynayan genetik faktörlerle kısmen açıklanabilir. Sirkadiyen ritmin korunmasında merkezi bir rol oynayan CLOCK geni, aday genler arasında giderek artan bir ilgi görmektedir. Bu genin rs1801260 (3111T>C) polimorfizmi uyku, duygudurum ve psikiyatrik bozukluklarla ilgili çeşitli bağlamlarda incelenmiştir, ancak OSB ile ilişkisine ilişkin çok az veri bulunmaktadır. Bu bağlamda, bu çalışmanın amacı OSB tanısı almış çocuklarda CLOCK rs1801260 polimorfizminin dağılımını analiz etmek ve olası bir cinsiyet farkını araştırmaktır. Örneklem, DSM-5 kriterlerine göre tanı konmuş, yaşları 3 ila 12 arasında değişen 20 çocuktan oluşmaktadır. Biyolojik örneklerden DNA ekstrakte edilmiş ve üç olası genotipi ayırt etmek için gerçek zamanlı PCR kullanılarak genotiplendirilmiştir: homozigot AA, heterozigot GA ve homozigot GG. Tanımlayıcı analiz, incelenen popülasyonda AA genotipinin yaygın olduğunu (%55), bunu GA genotipinin (%25) ve GG genotipinin (%20) izlediğini ortaya koymuştur. Alel dağılımı açısından, A aleli %67,5'lik genel frekansla çoğunluktayken, G aleli için bu oran %32,5'tir. Frekanslar erkekler (N = 14) ve kızlar (N = 6) arasında karşılaştırıldığında, istatistiksel olarak anlamlı bir fark gözlenmemiştir. Genotip (p = 0.595) ve alel (p = 0.937) frekansları üzerinde yapılan χ² testleri cinsiyet ile genotip veya alel dağılımı arasında herhangi bir ilişki ortaya koymamıştır. Bu sonuçlar, cinsiyetten bağımsız olarak OSB'li çocuklarda A aleli ve AA genotipinin baskın olma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bu gözlem, CLOCK rs1801260 polimorfizminin otizmli bireylerde sıklıkla bildirilen sirkadiyen ritim değişikliklerinde rol oynadığı hipotezini destekleyebilir. Bununla birlikte, bu çalışmanın keşifsel olduğunu ve özellikle bir kontrol grubunun olmaması ve sonuçların istatistiksel gücünü ve genellenebilirliğini azaltan küçük örneklem büyüklüğü gibi çeşitli sınırlamaları olduğunu vurgulamak önemlidir. Elde edilen veriler OSB'de sirkadiyen genlerin rol oynadığını öne süren literatürle tutarlı olsa da, kontrol grubu ve klinik uyku ölçümleri ile daha büyük ölçekli çalışmalara ihtiyaç vardır. Gelecekteki bu çalışma, genetik boyutu kişiselleştirilmiş terapötik yaklaşımlara entegre ederek otizmli kişilerde biyolojik ritimleri hedefleyen müdahalelerin önünü açabilir.
Özet (Çeviri)
Autism Spectrum Disorder (ASD) is a neurodevelopmental condition characterized by persistent deficits in social communication, restricted interests, and repetitive behaviors. Numerous studies have reported a high prevalence of sleep disturbances in individuals with ASD, particularly disruptions in circadian rhythms. These alterations are believed to be partly influenced by genetic factors that regulate biological clocks. Among the candidate genes, CLOCK plays a central role in maintaining circadian rhythms and has received increasing attention. The rs1801260 polymorphism (3111T>C) of the CLOCK gene has been investigated regarding sleep, mood, and psychiatric disorders; however, limited data are available regarding its association with ASD. This study aimed to analyze the distribution of the CLOCK rs1801260 polymorphism in children diagnosed with ASD and to explore possible sex-related differences. The sample consisted of 20 children aged 3 to 12 years, all diagnosed with ASD according to DSM-5 criteria. DNA was extracted from biological samples, and genotyping was performed using real-time PCR, allowing identification of the three genotypes: homozygous AA, heterozygous GA, and homozygous GG. Descriptive analysis revealed a predominance of the AA genotype (55%), followed by the GA genotype (25%) and the GG genotype (20%). Regarding allele distribution, the A allele was found to be more frequent (67.5%) than the G allele (32.5%). When genotype and allele frequencies were compared by sex (14 boys and 6 girls), no statistically significant differences were observed. Chi-square tests for genotype (p = 0.595) and allele (p = 0.937) distributions confirmed the absence of any association between sex and the distribution of the rs1801260 polymorphism in this sample. These results suggest a trend toward a predominance of the A allele and AA genotype among children with ASD, regardless of sex. This observation supports the hypothesis that the CLOCK rs1801260 polymorphism may be involved in the circadian rhythm disturbances frequently reported in ASD. However, the present study is exploratory in nature and has several limitations, including the lack of a control group and the small sample size, which limits both statistical power and the generalizability of the findings. Although the results are consistent with existing literature suggesting a link between circadian gene polymorphisms and ASD, further research is needed. Larger-scale studies including well-matched control groups, along with clinical assessments of sleep and circadian function, are necessary to confirm these findings and elucidate the underlying mechanisms. Ultimately, such research may contribute to the development of targeted therapeutic strategies that integrate genetic and chronobiological dimensions into personalized care for individuals with ASD.
Benzer Tezler
- Yaygın gelişimsel bozukluğu (Otizm spektrumu) olan çocuklarda klinik ve elektroensefalografi bulguları.
Başlık çevirisi yok
SEMİH AYTA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
Nörolojiİstanbul ÜniversitesiNöroloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MEFKURE ERAKSOY
- Bilgi verici danışmanlığın otistik çocuğu olan anne-babaların kaygı düzeylerine etkisi
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN AKSAZ KULOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
PsikolojiAnkara ÜniversitesiEğitimde Psikolojik Hizmetler Ana Bilim Dalı
PROF.DR. YILDIZ KUZGUN
- Erken bebeklik otizmi olgularının etyolojik tanısında EEG ve BBT'nin önemi üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
SEMA TANRIÖVER
- Espasa bağlı hareket ve dinamik biçim ilişkilerinde bir yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
HAKAN KAMIŞOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiResim Ana Sanat Dalı
YRD. DOÇ. DR. GÖKHAN ANLAĞAN
- Bir grup otistik çocukta sosyodemografik özellikler ve organik etyolojinin araştırılması
Başlık çevirisi yok
ESİN ÖZATALAY