Çevresel anayasalcılığın gelişimi
The evolution of environmental constitutionalism
- Tez No: 948131
- Danışmanlar: PROF. DR. ABDURRAHMAN SAYGILI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hukuk, Law
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İnsan Hakları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma kapsamında çevrenin anayasal düzeyde korunmasını sağlayan çevresel anayasalcığın gelişimi incelenmiştir. Birinci bölümde öncelikle, çevrenin anayasalar tarafından düzenleme konusu haline getirilmeden önce bu fikrin oluşmasını sağlayan tarihsel boyut ve toplumsal hareketlerin gelişimi incelenmiştir. Bu bağlamda, kavramsal açıklamalarıyla beraber çevrecilik ve ekolojik hareketler aktarılmıştır. Ekolojik hareketler içerisinde öne çıkan, ekolojizm ve derin ekoloji olarak anılan radikal çevreci hareketin ortaya koyduğu temel savunular, çevresel anayasalcılığı oluşturan bakış açısının anlaşılabilmesi açısından açıklanmıştır. Akabinde, ekolojik hareketin hukuksal boyutta tartışılarak paradigma değişikliklerinin önerildiği ekolojik hukuk hakkında değerlendirmeler yapmak hedeflenmiştir. Ekolojik hareketin ekolojik hukuka dönüştüğü noktada ekolojik hukuk düzeninin esas koruyucusu olarak anayasanın önemi vurgulanmıştır. Bu şekilde ekolojik hareketin çevresel anayasalcılığa nasıl zemin hazırladığı ortaya konulmuştur. Birinci bölümde son olarak, bu çalışmada“çevresel anayasalcılık”olarak kullanımı tercih edilen kavramın farklı kullanımlarına yer verilerek bu şekildeki kullanımın gerekçesi açıklanmıştır. Çevresel anayasalcılığa geçişin anlaşılabilmesi adına klasik anayasalcılık anlayışı üzerinde durulmuş ve çevrenin anayasaların konusunu oluşturması suretiyle gelişen çevresel anayasalcığa geçiş süreci aktarılmıştır. İkinci bölümde, çevresel anayasalcılık kavramı ve özellikleri üzerinde durularak önemini vurgulanmak amaçlanmıştır. Çevresel anayasalcılığı oluşturan ve diğer unsurların da ön koşulunu oluşturan sürdürülebilirlik unsuru incelemeye alınmıştır. Devletlerin ve toplumların ekonomik refahı için gerekli görülen kalkınmanın çevreye zarar vermeden gerçekleşmesini hedefleyen sürdürülebilir kalkınma kavramı ve büyüme kavramı ile olan ilişkisi değerlendirilmiştir. Çevresel bir anayasada bulunması gereken bir diğer özellik olarak eko-merkezci bakış açısı ortaya konulmuştur. Günümüzdeki birçok hukuk düzeninde hâkim olan insan merkezcilik, insan merkezci bakış açısının temelinde yatan hümanizm ve eko-merkezcilik ile paralel öneriler sunan post hümanizm üzerinden karşılaştırılmıştır. Ardından, insan dışındaki varlıkların etik açıdan değerlendirilmesi yapılarak hakların ve özel olarak çevresel hakların öznesi olup olamayacakları tartışmaları üzerinde durulmuştur. Son olarak, çevresel haklar maddi ve usuli boyutlarıyla incelenmiştir. Sözleşmeler yolu ile tanınan maddi ve usulü çevresel hakların anayasalar düzeyinde düzenlenmesinin sağlayacağı güvence üzerinde durulmuştur. Bu şekilde dinamik unsurları sayılan çevresel anayasalcılığın yalnızca sayılan unsurlarla sınırlı olmadığı, tartışılmakta ve gelişmekte olan bir alan olduğu ortaya konulmuştur.
Özet (Çeviri)
Within the scope of this study, the evolution of environmental constitutionalism, which ensures the protection of the environment at the constitutional level, has been examined. In the first section, first of all, the historical dimension and the development of social movements that provided the formation of this idea before the environment was made a subject of regulation by constitutions have been examined. In this context, environmentalism and ecological movements have been conveyed together with their conceptual explanations. The basic defenses put forward by the radical environmentalist movement, which is prominent among ecological movements and is referred to as ecologism and deep ecology, have been explained in order to understand the perspective that constitutes environmental constitutionalism. Subsequently, it is aimed to make evaluations about ecological law, where the ecological movement is discussed in a legal terms and paradigm changes are suggested. At the point where the ecological movement turns into ecological law, the importance of the constitution as the main protector of the ecological legal order has been emphasized. In this way, it has been revealed how the ecological movement has prepared the ground for environmental constitutionalism. Finally, in the first section, the different uses of the concept preferred to be used as“environmental constitutionalism”in this study have been included and the justification for this use has been explained. In order to understand the transition to environmental constitutionalism, the classical constitutionalism understanding is emphasized and the process of transition to environmental constitutionalism, which developed by the environment forming the subject of constitutions, is conveyed. In the second section, the concept and characteristics of environmental constitutionalism are emphasized and its importance is emphasized. The sustainability element, which constitutes environmental constitutionalism and is the precondition of other elements, is examined. The concept of sustainable development, which aims for the development deemed necessary for the economic welfare of states and societies to take place without harming the environment, and its relationship with the concept of growth are expressed. The ecocentric perspective is presented as another feature that an environmental constitution should have. The anthropocentrism, which is dominant in many legal systems today, is compared with the humanism and ecocentrism underlying the anthropocentric perspective, and posthumanism, which offers parallel suggestions. Then, the ethical evaluation of non-human beings is made and the discussions on whether they can be the subject of rights and especially environmental rights are emphasized. Finally, environmental rights are examined in terms of their material and procedural dimensions. The emphasis is on the assurance that the material and procedural environmental rights recognized through agreements will provide by regulating them at the constitutional level. In this way, it has been revealed that environmental constitutionalism, whose dynamic elements are listed, is not limited to the elements listed, but is a field that is being discussed and developed.
Benzer Tezler
- Çevresel örgütlenme yolunda Türkiye ve Dünya'daki çabalar
Başlık çevirisi yok
MEHMET GÜNAY GÖKÇE
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Çevre Mühendisliğiİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Çevresel kurşun kirliliğinin çocuk süt dişlerinde biyoizleme yöntemi ile araştırılması
Başlık çevirisi yok
MELTEM İLKO
Yüksek Lisans
Türkçe
1993
Eczacılık ve FarmakolojiAnkara ÜniversitesiFarmasötik Teknoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ASUMAN KARAKAYA
- Çevresel kamuoyu oluşumunda gönüllü örgütlerin rolü ve önemi (Türkiye Çevre Vakfı örneği)
Başlık çevirisi yok
YASEMİN SARIKAYA
Yüksek Lisans
Türkçe
1994
Halkla İlişkilerGazi ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. KEMAL GÖRMEZ
- Çevresel karsinojenik ve mutajenik maddelere maruziyetin etkisinin sigara içen bireylerin idrar epitellerinde incelenmesi
Başlık çevirisi yok
M. AYŞE İŞCAN