Japonca dolgu sözcüğü nanka'nın edimsel işlevleri ve ezgi görünümleri
The pragmatic functions and prosodic features of the Japanese filler word nanka
- Tez No: 948157
- Danışmanlar: PROF. DR. AYŞE NUR TEKMEN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel dil bilim, Cognitive linguistics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Japon Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması, Japonca konuşma dilinde yaygın olarak kullanılan dolgu sözcüğü nanka'nın edimsel ve bürünsel özelliklerini incelemektedir. Çalışmanın temel amacı, farklı söylemsel bağlamlarda kullanılan nanka'nın işlevlerini belirlemek ve bu işlevlerin ezgi örüntüleriyle ilişkisini ortaya koymaktır. Bu amaç doğrultusunda söylem sesbilimi (discourse phonology) ve konuşma çözümlemesi (conversation analysis) kuramsal temel alınarak çözümlemeler yapılmıştır. Japonca Günlük Konuşma Derlemi'nden rastgele seçilen toplam 43 video kaydına ait yaklaşık 24 saatlik konuşma verileri incelenmiş; belirsizlik ifade etme, söylemi yumuşatma, zaman kazanma, onarım yapma, konu yönetme ve düşünce başlatma olmak üzere nanka'nın altı temel edimsel işlevi tespit edilmiştir. Çözümleme sürecinde sistematik bir yöntem izlenmiştir. İlk aşamada, seçilen 43 video kaydı yazıya dökülmüş, ardından Jefferson'ın çeviri yazım sistemi temel alınarak ELAN yazılımı aracılığıyla ayrıntılı çevriyazıya dönüştürülmüştür. Sonrasında dolgu sözcüklerinin geçtiği konuşma dizileri belirlenmiş ve özellikle nanka'nın işlevleri tablo hâlinde özetlenmiştir. Son aşamada ise tabloda belirlenen işlevlerin en net biçimde gözlemlendiği konuşma dizileri, konuşma çözümlemesi yöntemiyle detaylı olarak incelenmiş, dolgu sözcüğü nanka'nın edimsel işlevleri ile ezgi örüntüleri arasındaki ilişki bürünsel sesbilim çerçevesinde değerlendirilerek bulgular sunulmuştur. Ezgi analizleri sonucunda, her bir işlevin belirgin ezgi kalıplarıyla ilişkili olduğu ve nanka'nın konuşma akışını yönetmede stratejik bir rol üstlendiği ortaya konmuştur. Elde edilen bulgular, Japonca konuşma dilinde nanka'nın sadece bir dolgu sözcüğü olarak değil, iletişimde nezaket, dolaylılık ve sosyal uyumu sağlamada önemli bir söylem belirleyicisi olarak işlev gördüğünü göstermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the pragmatic and prosodic features of the discourse marker nanka, widely used in spoken Japanese. The primary aim is to identify the pragmatic functions of nanka across various discourse contexts and explore their relationship with intonation patterns. Analyses were conducted based on theoretical frameworks from discourse phonology and conversation analysis. Approximately 24 hours of speech data from a total of 43 randomly selected video recordings in the Corpus of Everyday Japanese Conversation were analyzed, revealing six core pragmatic functions of nanka: expressing uncertainty, softening discourse, gaining time, making repairs, managing topics, and initiating thoughts. A systematic methodology was followed throughout the analysis process. Initially, the 43 video recordings were transcribed, then converted into detailed transcripts using ELAN software, based on Jefferson's transcription conventions. Subsequently, speech sequences containing discourse markers, especially nanka, were identified, and their functions were summarized in tables. In the final stage, speech segments clearly illustrating these functions were closely analyzed through conversation analysis methods. The relationship between the pragmatic functions of nanka and intonation patterns was evaluated within a prosodic phonology framework. Results from intonation analysis indicated that each pragmatic function correlated distinctly with specific intonation patterns, underscoring nanka's strategic role in managing conversational flow. The findings demonstrate that in spoken Japanese, nanka functions not merely as a filler but as a crucial discourse marker that facilitates politeness, indirectness, and social harmony in communication.
Benzer Tezler
- Yoğurt yapımında süttozundan yararlanma olanakları
Başlık çevirisi yok
NESLİHAN İŞGÜDER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Teknolojisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ
- Kayseri yöresinde halıcılık ve yöre ekonomisine katkısı üzerine bir araştırma
Başlık çevirisi yok
KASIM KARAHAN
- Teknoloji transferinde lisans anlaşmaları ve bir değerlendirme
Licensing agreements in technology transfer and an evaluation
SITKI GÖZLÜ