18-65 yaş arası bireylerde akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeyleri
Knowledge levels about rational antibiotic use among individuals aged between 18-65
- Tez No: 948305
- Danışmanlar: PROF. DR. GÜZİN ZEREN ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Şişli Hamidiye Etfal Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: 18-65 yaş bireylerin akılcı antibiyotik kullanımı hakkında bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi maksadıyla kesitsel nitelikte, tek merkezli yaptığımız bir anket çalışmasıdır. Gereç ve Yöntem: İki ay içinde aile hekimliği polikliniğinimize başvuran 600 kişiden araştırma evreni oluşmakta olup, örneklem büyüklüğünü basit örneklem hesaplaması ile 235 kişi olarak hesaplandı ve bu çalışma 241 katılımcı ile sonuçlandı. Ankete katılmayı kabul edenlere, sosyo-demografik bilgileri içeren form ile Akılcı Antibiyotik Kullanımı Bilgi-Tutum Ölçeği uygulandı. Verilerin analizi SPSS versiyon 25.0 programı ile gerçekleştirildi. Tablolarda sürekli değişkenler Ort±SS ve M(IQR) olarak, kategorik değişkenler ise sayı (n) ve yüzde (%) şeklinde sunulmuştur. Çalışmanın, Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puanları normallik varsayımları açısından incelendiğinde, Skewness ve Kurtosis değerlerinin standart hatalarına bölümlerinden elde edilen değerlerin ± 3,29 eşik değer aralığında olmasından ve Kolmogorov-Smirnov değerlerinin p<0.05 olmasından dolayı normal dağılım göstermediği belirlenmiştir. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puanları ile çeşitli sürekli değişkenler arasındaki ilişki sperman korelasyon testi ile analiz edilmiştir Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puanları ile katılımcıların demografik ve çeşitli değişkenleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek üzere 2 gruplu değişkenler için parametrik testlerden Mann-Whitney U testi uygulanmıştır. Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum puanları ile katılımcıların demografik ve çeşitli değişkenleri arasında anlamlı farklılık olup olmadığını belirlemek üzere 3 ve üzeri gruba sahip değişkenler için Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Bulgular: Çalışmanın bu bölümünde araştırmadan elde edilen verilerin istatistiksel sonuçlarına ait bulgulara yer verilmiştir. Bulgular bölümünün ilk kısmında katılımcıların demografik ve diğer özelliklerine ilişkin frekans dağılımlarına yer verilmiştir. İkinci bölümünde ise katılımcıların Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi ve tutum ölçeğinden aldıkları puanların demografik değişkenler açısından karşılaştırılmasına ilişkin analiz sonuçları verilmiştir. Katılımcı Profiline İlişkin Veriler: Bu analiz sonucuna göre katılımcıların minimum yaşı 18, maksimum yaşı 65, medyan yaşı 41 iken ortalama yaşı 41,26 (SS=13,33)'dir. Katılımcıların %58,9'unun (n=142) 45 yaş altı olduğu, %55,2'sinin (n=133) kadın olduğu, %64,7'sinin (n=156) evli olduğu, %69,3'ünün (n=167) lise ve üstü öğrenim durumuna sahip olduğu ve %55,6'sınınn (n=134) asgari ücretten fazla gelire sahip olduğu belirlenmiştir. Bilgi Düzeyi: Akılcı antibiyotik kullanımına yönelik bilgi puan ortalaması 43,14±9,58 olarak hesaplanmıştır. Erkeklerin bilgi puanları (44,39±9,90), kadınlara göre anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,031). Lise ve üzeri eğitim seviyesine sahip bireylerin bilgi puanları (43,85±9,37), lise altı bireylere göre daha yüksek olmakla birlikte fark anlamlı bulunmamıştır (p>0,05). Tutum Düzeyi: Tutum puan ortalaması 60,63±9,98 olarak tespit edilmiştir. Evli bireylerin tutum puanları (61,41±9,92), bekâr bireylerden anlamlı şekilde daha yüksek bulunmuştur (p=0,046). Yaş gruplarına göre tutum puanları arasında anlamlı bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Antibiyotik Kullanım Alışkanlıkları: Katılımcıların %25,3'ü antibiyotiklerin virüs kaynaklı enfeksiyonlarda etkili olduğuna inanırken, %35,7'si semptomların geçmesiyle antibiyotik kullanımını bırakabileceğini düşünmektedir. Bu bulgular, akılcı antibiyotik kullanımı konusunda bireylerin bilgi düzeylerinin iyileştirilmesi ve yanlış inançların giderilmesi gerektiğini göstermektedir. Sonuç: Bu çalışma sonucunda, bazı katılımcıların antibiyotiklerin bilinçli kullanımı konusunda yeterli farkındalığa sahip olmadığı belirlenmiştir. Antibiyotik kullanımına ilişkin stratejilerin yalnızca sağlık profesyonellerini değil, genel toplumu da kapsayacak şekilde geliştirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Bu doğrultuda hazırlanacak eğitim programlarının, bilinçli antibiyotik kullanımı üzerinde olumlu etkiler yaratacağı öngörülmektedir. Ayrıca, hekimlerin hasta görüşmeleri sırasında bilgilendirme fırsatlarını etkin şekilde değerlendirmeleri ve toplumsal farkındalığı artırmaya yönelik uygulamaların hayata geçirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This cross-sectional, single-center survey study was conducted to evaluate the knowledge levels of individuals aged 18–65 regarding the rational use of antibiotics. Materials and Methods: The study population consisted of 600 individuals who visited the family medicine outpatient clinic within two months. The sample size was calculated using a simple random sampling method and determined to be 235 participants, with the study ultimately completed with 241 participants. Individuals who agreed to participate were administered a questionnaire that included socio-demographic information and the Rational Use of Antibiotics Knowledge and Attitude Scale. Data analysis was conducted using SPSS version 25.0. Continuous variables were presented as Mean±SD and Median (IQR), while categorical variables were expressed as frequency (n) and percentage (%). Normality assumptions of the knowledge and attitude scores regarding rational antibiotic use were examined. Since the skewness and kurtosis values divided by their standard errors were within the threshold range of ±3.29 and the Kolmogorov-Smirnov test results indicated p<0.05, the data were determined to deviate from normal distribution. The relationship between knowledge and attitude scores on rational antibiotic use and continuous variables was analyzed using Spearman's correlation test. The Mann-Whitney U test was employed to assess differences in knowledge and attitude scores for binary variables, while the Kruskal-Wallis H test was used for variables with three or more groups. Results: The findings section presents the statistical results obtained from the study. The first part of this section includes frequency distributions related to participants' demographic and other characteristics, while the second part presents analysis results comparing participants' knowledge and attitude scores on rational antibiotic use based on demographic variables. Participant Profile: The analysis indicated that participants' ages ranged from 18 to 65 years, with a median age of 41 and a mean age of 41.26 (SD=13.33). Among the participants, 58.9% (n=142) were under 45 years old, 55.2% (n=133) were female, 64.7% (n=156) were married, 69.3% (n=167) had a high school education or higher, and 55.6% (n=134) had an income above the minimum wage. Knowledge Level: The mean knowledge score regarding the rational use of antibiotics was 43.14±9.58. Male participants had significantly higher knowledge scores (44.39±9.90) compared to female participants (p=0.031). Although participants with a high school education or higher had higher knowledge scores (43.85±9.37) than those with lower education levels, the difference was not statistically significant (p>0.05). Attitude Level: The mean attitude score was 60.63±9.98. Married participants had significantly higher attitude scores (61.41±9.92) compared to single participants (p=0.046). No statistically significant difference was observed in attitude scores among different age groups (p>0.05). Antibiotic Use Habits: A total of 25.3% of participants believed that antibiotics are effective against viral infections, while 35.7% thought that antibiotic use could be discontinued once symptoms subsided. These findings highlight the necessity of improving individuals' knowledge regarding the rational use of antibiotics and addressing prevalent misconceptions. Conclusion: The findings of this study indicate that some participants lack adequate awareness regarding the rational use of antibiotics. It is essential to develop strategies addressing not only healthcare professionals but also the general public. Educational programs designed within this framework are expected to have a positive impact on conscious antibiotic use. Furthermore, it is recommended that physicians effectively utilize consultation opportunities to inform patients and that initiatives aimed at increasing public awareness be implemented.
Benzer Tezler
- Muğla Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniğine başvuran 18-65 yaş arası bireylerde vitamin mineral takviyesi kullanımının değerlendirilmesi
Assessment of vitamin/mineral supplement use among individuals aged 18–65 presenting to the Muğla Family Medicine Outpatient clinic
EBRU NUR KEÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık BakanlığıAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ BETÜL BATTALOĞLU İNANÇ
- Hatay ili aile sağlığı merkezlerine başvuran hastaların akılcı ilaç kullanımına yönelik bilgi durumları ve geleneksel tamamlayıcı alternatif tıp yöntemleri hakkındaki tutumları
Knowledge levels on rational drug use and attitudes towards traditional and complementary alternative medicine among patients attending family health centers in Hatay province
SEMİHA YUNUS
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiHatay Mustafa Kemal ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ERHAN YENGİL
- Obez bireylerde obezite düzeyi ile akıllı telefon bağımlılığı ve çevrimiçi oyun bağımlılığı ilişkisi
The relationship between obesity level and smartphoneand online game addiction among obese people
SEMA BÜDÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2018
PsikolojiÜsküdar ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ FATMA DUYGU KAYA YERTUTANOL
- Aydın efeler ilçesi 65 yaş üstü bireylerde akılcı ilaç kullanımı farkındalığı, uygunsuz ilaç kullanımı ve maliyeti
Awareness of rational use of drugs, inappropriate drug use and cost of individuals over 65 years of age in aydin efeler district
FATMA AYHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Halk SağlığıAydın Adnan Menderes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİLİZ ABACIGİL
- Akıllı telefon kullanıcılarının akıllı telefon bağımlılık düzeyi, fiziksel aktivite düzeyi, yaşam kalitesi ve uyku kalitesinin incelenmesi
Investigation of smartphone addiction level, physical activity level, quality of life and sleep quality of smartphone users
MERVE TUĞÇE OBUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonÜsküdar ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MAHMUT YARAN