Ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyinin okuduğunu anlama becerisiyle ilişkisi
The relationship between secondary school students' digital addiction level and their reading comprehension skills
- Tez No: 948504
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ EZLAM SUSAM
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitim Programları ve Öğretim Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Gelişen teknolojinin getirdiği yenilikler beraberinde gelişen iletişim araçlarını getirmiştir. Başlangıçta faydalı olan iletişim araçları zamanla hayatımızda olması gerekenden daha fazla yer kaplamıştır. Bununla beraber sosyolojik ve psikolojik etkiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Devamında ise teknolojiyle birlikte yetişen yeni nesil en fazla etkiyi gören grup olmuştur. Bu etki doğal olarak eğitim hayatlarında olumlu ve olumsuz etkiler olarak ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın amacı, ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeylerinin okuduğunu anlama becerisi üzerindeki etkisini incelemektir. Dijital teknolojilerin günlük yaşamın ayrılmaz bir parçası haline gelmesiyle birlikte, özellikle ergenlik dönemindeki bireylerin dijital medya araçlarına yönelik yoğun ilgileri, eğitimsel ve bilişsel süreçler üzerinde çeşitli etkiler yaratmaktadır. Bu bağlamda, dijital bağımlılık olgusu, öğrencilerin dikkat, odaklanma ve bilgi işleme becerileriyle doğrudan ilişkili olan okuduğunu anlama becerisi üzerinde potansiyel bir risk faktörü olarak değerlendirilmektedir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışmanın örneklemini, 2024-2025 eğitim-öğretim yılında Malatya'daki çeşitli devlet ortaokullarında öğrenim görmekte olan 5., 6., 7. ve 8. sınıf öğrencileri oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak, öğrencilerin dijital bağımlılık düzeylerini ölçmek amacıyla geçerliliği ve güvenilirliği daha önce kanıtlanmış olan Kaçmaz tarafından Türkçeye kazandırılan Dijital Bağımlılık Ölçeği, okuduğunu anlama düzeylerini belirlemek amacıyla ise Epçaçan tarafından geliştirilmiş olan Okuduğunu Anlama Ölçeği kullanılmıştır. Elde edilen veriler, istatistik paket programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Analiz sürecinde betimsel istatistiklerin yanı sıra korelasyon ve regresyon analizleri gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları, öğrencilerin dijital bağımlılık düzeyleri ile okuduğunu anlama becerileri arasında anlamlı ve negatif yönlü bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Buna göre, dijital bağımlılık düzeyi yükseldikçe öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinde azalma gözlenmektedir. Ayrıca yaş, cinsiyet, sınıf düzeyi ve günlük dijital medya kullanımı süresi gibi değişkenlerin de bu durumlar üzerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, dijital bağımlılığın öğrencilerin temel akademik becerilerinden biri olan okuduğunu anlama üzerinde olumsuz bir etkisi olduğu saptanmıştır. Bu bulgular doğrultusunda, öğrencilere yönelik dijital medya okuryazarlığı eğitimlerinin artırılması, dijital araç kullanımının bilinçli ve dengeli hale getirilmesine yönelik okul temelli müdahalelerin geliştirilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
The innovations brought by developing technology have brought developing communication tools with them. Communication tools, which were useful at the beginning, have taken up more space in our lives over time than they should. However, sociological and psychological effects began to emerge. Subsequently, the new generation who grew up with technology was the group that saw the most impact. This effect naturally emerged as positive and negative effects in educational life. The purpose of this study is to examine the effects of secondary students' digital addiction levels on their reading comprehension skills. With digital technologies becoming an inseparable part of daily life, the intense interest of individuals, especially in adolescence, in digital media tools creates various effects on educational and cognitive processes. In this context, the phenomenon of digital addiction is considered a potential risk factor on students' reading comprehension skills, which are directly related to their attention, focus and information processing skills. The study used the relational screening model, one of the quantitative research methods. The sample of the study consists of 5th, 6th, 7th and 8th grade students studying in various state secondary schools in Malatya in the 2024-2025 academic year. As a data collection tool, the Digital Addiction Scale, which was adapted into Turkish by Kaçmaz, whose validity and reliability have been previously proven, was used to measure the digital addiction levels of students, and the Reading Comprehension Scale, which was developed by Epçaçan, was used to determine the levels of reading comprehension. The obtained data were analyzed through a statistical program. In the analysis process, descriptive statistics, as well as correlation and regression analyze, were performed. The research findings revealed that there is a significant and negative relationship between students' digital addiction levels and their reading comprehension skills. Accordingly, as the level of digital addiction increases, students' reading comprehension skills decrease. In addition, it has been determined that variables such as age, gender, grade level and daily digital media usage duration also have an impact on these situations. As a result of the research, it was determined that digital addiction has a negative effect on reading comprehension, which is one of the basic academic skills of students. In line with these findings, it is recommended that digital media literacy training for students be increased and school-based interventions be developed to make digital tool use conscious and balanced.
Benzer Tezler
- Ortaokul öğrencilerinin dijital bağımlılık düzeyleriyle anlama becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Kayseri ili örneği
An investigation of the relationship between middle school students' digital addiction levels and their comprehension skills: The case of Kayseri province
BANU KIZMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimKırşehir Ahi Evran ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA TÜRKYILMAZ
- Ortaokul öğrencilerinde dijital bağımlılığın siber zorbalık ve siber mağduriyet ile ilişkisi
The correlation of digital addiction with cyberbullying and cyber victimization in secondary school students
PERVİN ÇETİN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimVan Yüzüncü Yıl ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÇETİN GÜLER
- Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve sosyal eğilimleri
Secondary school students' digital game addiction and social tendency
MELTEM ÖZDEMİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
Eğitim ve ÖğretimMersin ÜniversitesiTürkçe ve Sosyal Bilimler Eğitimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MEHMET TAHİR KARABOĞA
- Ortaokul çocuklarında çevrimiçi riskler, dijital bağımlılık ve akran zorbalığına yönelik okul temelli bir müdahale programının geliştirilmesi ve etkinliğinin incelenmesi
Development and evaluation of the effectiveness of a school-based intervention program for online risks, digital addiction, and peer bullying in middle school children
RABİA ŞENGÜN AFŞİN
Doktora
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimHacettepe ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZCAN DOĞAN
- Ortaokul öğrencilerinin akademik öz denetimleri, öğrenmeye yönelik sorumlulukları ve dijital bağımlılıkları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between academic self-regulation, learning responsibilities, and digital addiction i̇n secondary school students
MUHAMMET MEVLÜT TUNÇER
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Eğitim ve ÖğretimAfyon Kocatepe ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ MUSTAFA ENES TEPE