Retorik analizle sinemanın ikna gücü: 2001: A Space Odyssey örneği
The persuasive power of cinema through rhetorical analysis: 2001: A Space Odyssey
- Tez No: 949354
- Danışmanlar: DOÇ. DR. COŞKUN BABA
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Din, Felsefe, Religion, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, Aristoteles'in retorik sanatı perspektifiyle klasik retorik kuramı temel alınarak Stanley Kubrick'in 2001: A Space Odyssey filmi üzerinde retorik analiz yapılmıştır. Çalışmada, retorik sanatının bileşenleri olan üç ikna kanıtı, entimem, retorik kanonlar ve kairos filmin anlatı yapısıyla ilişkilendirilerek çözümlenmiştir. Sinema, hem dilsel hem de dil-dışı retorik unsurlar yoluyla ikna stratejilerinin yapılandırıldığı, kendine ait dil yetisi olan bir anlatı aracı olarak ele alınmıştır. Sinema diline ait olan müzik, diyaloglar, sembol, metafor vb. görsel ve işitsel ögelerin kurgulanmasıyla oluşturulan film anlatısının, retorik sanatının ikna kanıtlarını oluşturan unsurlarla örtüşen tarafları ortaya koyulmuştur. Bu bağlamda çalışma, sinemanın dil-dışı anlatım olanaklarıyla nasıl retorik bir işlev kazandığını göstermeyi amaçlamaktadır. Böylece çalışmanın, retoriğin farklı disiplinlere uyarlanabilir bir teknik ikna aracı olduğunu ortaya koyan bir örnek sunması hedeflenmiştir. Çalışmanın kuramsal çerçevesi oluşturulurken tekhne, pistis, pisteis, pathe, peithein ve kairos kavramları, Aristoteles'in sistemleştirdiği retorik sanatını onun bakış açısıyla anlamlandırmak amacıyla, yine Aristoteles'in birincil kaynaklarına dayandırılarak tanımlanmaya çalışılmıştır. Yabancı akademik kaynaklar üzerine yürütülen incelemelerde, retoriğe atfedilen disiplinler arası yaklaşımlara dikkat çekilmiştir. Ayrıca çalışmada, retorik analiz metodolojisinin kuramsal çerçevesi belirlenmiş ve 2001: A Space Odyssey filmi üzerinde uygulanmak üzere, disiplinler arası bir yaklaşıma dayalı olarak sinemada retorik analiz yöntemi geliştirilmiştir. Uygulanan analiz ve çözümleme çalışmasının retorik analiz metodolojisine katkı sunması hedeflenmiştir.
Özet (Çeviri)
In this study, a rhetorical analysis was conducted on Stanley Kubrick's 2001: A Space Odyssey based on Aristotle's rhetorical art perspective and classical rhetorical theory. In the study, the components of the art of rhetoric, the three proofs of persuasion, entimem, rhetorical canons and kairos, were analyzed in relation to the narrative structure of the film. Cinema is considered as a narrative medium with its own linguistic competence where persuasion strategies are structured through both linguistic and non-linguistic rhetorical elements. The overlapping aspects of the film narrative, which is created by constructing visual and auditory elements such as music, dialogues, symbols, metaphors, etc. belonging to the language of cinema, with the elements that constitute the persuasive evidence of the art of rhetoric have been revealed. In this context, the study aims to show how cinema gains a rhetorical function with its non-linguistic narrative possibilities. Thus, the study aims to provide an example that demonstrates that rhetoric is a technical persuasion tool that can be adapted to different disciplines. The theoretical framework of the study is formed by defining the concepts of tekhne, pistis, pisteis, pathe, peithein and kairos based on Aristotle's primary sources in order to make sense of the art of rhetoric systematized by Aristotle from his point of view. In the analysis of international academic sources, the study draws attention to the interdisciplinary approaches attributed to rhetoric. In addition, the theoretical framework of rhetorical analysis methodology was determined and a method of rhetorical analysis in cinema based on an interdisciplinary approach was developed to be applied on the film 2001: A Space Odyssey. It is aimed that the applied analysis and analysis study will contribute to the rhetorical analysis methodology.
Benzer Tezler
- Etkileşimli medya aracılığıyla retorik kuramı bağlamında değişen rıza mühendisliği kriterlerinin tüketici davranışlarına etkisi
The impact of changing consent engineering criteria on consumer behavior through interactive media in the context of rhetorical theory
NERGİZ ULUDAĞ
Doktora
Türkçe
2026
Halkla İlişkilerAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. İBRAHİM HAKAN DÖNMEZ
- Feminist reklamların (Femvertising) Aristoteles'in retoriksel üç ikna kanıtı bağlamında değerlendirilmesi ve kadın izleyiciler üzerindeki etkisi
Evaluation of feminist advertisements (Femvertising) in the context of Aristotle's three rhetorical evidence of persuasion and its effect on female audiences
GURUR ÖYKÜM GÜVEN
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Reklamcılıkİstanbul Ticaret ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Reklamcılık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. RUKİYE GÜLAY ÖZTÜRK
- On-demand audiences: understanding the streaming-era viewing practices for audiences in Turkey
Talep üzerine kültür ve seyirci: dijital televizyon çağında Türkiyeli seyircinin davranış pratiklerini anlamak
ASLI ILDIR
Doktora
İngilizce
2023
İletişim BilimleriKoç ÜniversitesiSosyal Bilimler Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İPEK AZİME ÇELİK RAPPAS
- Retorik Yapı Kuramının açıklayıcı metinler örneğinde bir uygulaması
An application of Rhetorical Structure Theory in expository text
FERHAT ENSAR
Doktora
Türkçe
2009
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiTürkçe Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT ÖZBAY
- Televizyon haberinin retorik bileşenleri iletişimsel zihniyetin haber retoriğine yansıması
Rhetorical components of television news reflection of communicative mentality on news rhetoric
AHMET SELMAN SEYHAN
Doktora
Türkçe
2020
İletişim BilimleriAnkara Hacı Bayram Veli ÜniversitesiGazetecilik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜLFİKAR DAMLAPINAR