Devletin kültür sanata desteği: Sanat kurumlarının varlığı ve yokluğu üzerinden bir meşruiyet testi
State support for culture and the arts: A legitimacy test through the presence and absence of art institutions
- Tez No: 949362
- Danışmanlar: PROF. DR. BERNUR AÇIKGÖZ
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Maliye, Finance
- Anahtar Kelimeler: Devlet desteği, Dışsallık, Erdemli mallar, Kamusallık, Koşullu Değerleme Yöntemi, Kültür politikası, Piyasa başarısızlığı, Sanatsal yaratıcılık, Sanatsal özgürlük, Ödeme istekliliği, Government support, Externality, Merit goods, Publicity, Contingent Valuation Method, Cultural policy, Market failures, Artistic creativity, Artistic freedom, Willingness to pay
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İzmir Katip Çelebi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Maliye Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışmada, devlet, kültür, sanat ilişkisi kamu ekonomisi perspektifinden ele alınarak, devletin kültür sanatı destekleme gerekçelerinin meşruiyeti, Türkiye'de sanat kurumlarının varlığı ve yokluğu üzerinden ampirik olarak test edilmiştir. Devlet Tiyatroları, Devlet Opera ve Balesi, Orkestralar, Korolar, Dans ve Müzik Toplulukları gibi merkezi yönetim destekli sanat kurumlarına sahip olan İzmir ili ile merkezi yönetim destekli sanat kurumlarına sahip olmayan Aydın ili özelinde mukayeseli bir meşruiyet testi, çalışmanın merkezinde yer almaktadır. Araştırmada, anket temelli koşullu değerleme yöntemi (CVM) kullanılmıştır. Araştırma, sanat kurumlarına sahip İzmir ve sanat kurumlarına sahip olmayan Aydın illerinde toplam 1000 kişi (her ilde 500) ile gerçekleştirilmiştir. Pearson korelasyon testi kullanılarak; sanata katılım, eğitim ve gelir düzeylerinin ödeme istekliliği ile ilişkisi analiz edilmiştir. Ayrıca, İzmir'de devlet tarafından istihdam edilen 161 kamu sanatçısına Likert tipi yapılandırılmış anket uygulanmış, devlet desteğinin sanatsal özgürlük ve yaratıcılık üzerindeki etkileri incelenmiştir. Her iki ilde, sanatın kamusal ve erdemli mal olarak değerlendirildiği, sosyal faydalarının olumlu dışsallıklar yarattığı tespit edilmiştir. Yine her iki ilde, devletin sanat harcamalarının çok üzerinde bir ödeme istekliliği (WTP) görülürken, İzmir'de bu rakam daha yüksektir. Katılımcıların büyük çoğunluğu, sanat desteğinin artırılmasını savunurken, bu artışın diğer kamu harcamalarının azaltılmasıyla sağlanabileceğini ifade etmektedir. Pearson korelasyon testine göre, sanata katılım ile ödeme istekliliği ilişkisi pozitifken, İzmir'de daha güçlüdür. Gelir ile ödeme istekliliği ilişkisi pozitifken, Aydın'da daha belirgindir. Eğitim düzeyi ile ödeme istekliliği ilişkisi ise Aydın'da negatif, İzmir'de etkisizdir. Devlet desteği, kamu sanatçıları nezdinde yaratıcılık açısından olumlu değerlendirilirken; sansür, ideolojinin empoze edilmesi ve siyasi müdahaleler sanatsal özgürlük açısından soru işareti yaratmaktadır. Kamu sanatçılarının memur statüsünde değerlendirilmesi riski ise yaratıcılığın zedelenmesi noktasında dikkat çekmektedir. Türkiye'de, İzmir ve Aydın özelinde kültür sanatın kamusal destekten bağımsız düşünülemeyeceği teori ve uygulamada kabul görse de bu desteğin biçimi, niteliği ve kapsamı sanatsal özgürlüğü ve yaratıcılığı zedelemeyecek şekilde yeniden tasarlanmalıdır.
Özet (Çeviri)
In this study, the relationship between the state, culture, and the arts is examined from a public economics perspective, and the legitimacy of the state's justifications for supporting culture and the arts is empirically tested based on the presence or absence of public art institutions in Türkiye. At the core of the study lies a comparative legitimacy test focusing on the provinces of İzmir, which has centrally funded art institutions such as the State Theaters, State Opera and Ballet, Orchestras, Choirs, and Dance and Music Ensembles, and Aydın, which does not have such institutions. A survey-based contingent valuation method (CVM) was employed in the research. The research was conducted with a total of 1000 people (500 in each province) from İzmir, which has art institutions, and Aydın, which does not have art institutions. Using the Pearson correlation test, the relationship between participation in arts, education and income levels and willingness to pay was analyzed. In addition, a structured questionnaire with Likert-type survey was administered to 161 public artists employed by the state in İzmir to examine the effects of state support on artistic freedom and creativity. It was identified that art was evaluated as a public and merit good in both provinces, and its social benefits created positive externalities. While willingness to pay (WTP) well above the state's art expenditures was observed in both provinces, this figure is higher in İzmir. The vast majority of participants advocated for an increase in art support, and stated that this increase could be achieved by reducing other public expenditures. According to the Pearson correlation test, the relationship between participation in the arts and WTP is positive in both provinces and stronger in İzmir. While the relationship between income and willingness to pay is positive, it is more evident in Aydın. However, the relationship between education level and WTP is negative in Aydın and insignificant in İzmir. While state support is viewed positively by public artists in terms of fostering creativity, issues such as censorship, ideological imposition, and political interference raise concerns regarding artistic freedom. Moreover, the risk of public artists being treated as civil servants draws attention in terms of damaging creativity. In Türkiye, particularly in the cases of İzmir and Aydın, it is theoretically and practically acknowledged that culture and the arts cannot be considered independently of public support. However, the form, quality, and scope of this support should be redesigned in a way that does not undermine artistic freedom and creativity.
Benzer Tezler
- Manisa yöresinde domateste anlaşmalı tarım ve karşılaşılan sorunlar
Başlık çevirisi yok
OSMAN MURAT KOÇTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiTarım Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. METİN TALİM
- 1985-1986 yıllarında Polatlı Devlet Hastanesine kaza nedeniyle başvuranların incelenmesi
Başlık çevirisi yok
FERHAN ŞENOL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
İlk ve Acil YardımGazi ÜniversitesiKazaların Çevresel ve Teknik Araştırması Ana Bilim Dalı (disiplinlerarası)
DOÇ. DR. HİKMET PEKCAN
- Tekstil işletmelerinin çevre kirlenmelerine etkileri
Başlık çevirisi yok
REMZİ GEMCİ
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MEHMET TASMACI
- Çekirdeksiz kuru üzümde uygulanan politikanın Ege Bölgesinde üretim ve üretici açısından sonuçlarının değerlendirilmesi
Başlık çevirisi yok
GÜVEN ÖZERİN
- Mimarlıkta rasyonel ve irrasyonel biçimlendirmenin ekonomik göstergelere bağlı olarak değişimi ve bu değişimin 11. yüzyıldan 19. yüzyıla kadar Türk ve Avrupa uygarlıklarında örneklenmesi
The Change of rational and irrational styles in architecture duetotho economicaldata and the illustration of this change on the Turkish and European Civilizations between 11th and 19th centuries
AYŞE ZEYNEP ONUR