Elektronik ticarette Z kuşağı kullanıcılarının kişisel siber güvenliği sağlama davranışlarının belirlenmesi üzerine bir araştırma
A study on determining the personal cybersecurity behaviors of generation Z users in e-commerce
- Tez No: 951061
- Danışmanlar: PROF. DR. BERRİN ONARAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: İşletme, Yönetim Bilişim Sistemleri, Bilgi ve Belge Yönetimi, Business Administration, Management Information Systems, Information and Records Management
- Anahtar Kelimeler: Elektronik ticaret, Siber güvenlik, Electronic commerce, Cyber security
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Dokuz Eylül Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgi Yönetimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Elektronik Ticaret Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, çevrim içi alışveriş yapan Z kuşağı bireylerin kişisel siber güvenliği sağlama yönündeki davranışlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Dijitalleşmenin hızla artması ve elektronik ticaretin yaygınlaşmasıyla birlikte bireyler daha fazla siber tehditle karşı karşıya kalmaktadır. Bu bağlamda, dijital dünyaya doğrudan entegre olan Z kuşağının, kişisel siber güvenliğe yönelik tutum ve davranışlarının analiz edilmesi önemli bir gereklilik hâline gelmiştir. Araştırmada bağımlı değişken olarak kişisel siber güvenliği sağlama davranışı ele alınırken; yaş grubu, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, alışveriş yapılan ürün/hizmet kategorisi sayısı, internete bağlanırken kullanılan cihaz sayısı, antivirüs yazılımı kullanımı gibi değişkenler bağımsız değişkenler olarak değerlendirilmiştir. Nicel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada, veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından hazırlanan sosyo-demografik anket ile Erol ve diğerleri (2015) tarafından geliştirilen“Kişisel Siber Güvenliği Sağlama Ölçeği”uygulanmıştır. Türkiye genelinde 698 geçerli katılımcıdan elde edilen veriler, parametrik olmayan test teknikleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; yaş grubu, cinsiyet, eğitim durumu, meslek, alışveriş yapılan kategori sayısı, kullanılan cihaz sayısı ve antivirüs yazılımı kullanımı değişkenlerine göre kişisel siber güvenliği sağlama davranışlarında istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Özellikle genç nüfus sonrası 25–30 yaş grubundaki bireylerin, erkek katılımcıların ve antivirüs yazılımı kullanan bireylerin genel güvenlik düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Eğitim düzeyine göre ise lisansüstü eğitim alan katılımcıların kişisel siber güvenliği sağlama davranışlarında daha yüksek ortalamalara sahip oldukları gözlemlenmiştir. Ayrıca, daha fazla ürün kategorisinde alışveriş yapan ve birden fazla cihazla internete bağlanan bireylerin de güvenlik davranışlarında daha yüksek puanlara sahip olduğu anlaşılmıştır. Bu bulgular, Z kuşağının siber güvenlik davranışlarını etkileyen faktörlerin çok boyutlu olduğunu ortaya koymakta; bireylerin güvenlik farkındalıklarını artırmak için yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi ve dijital alışkanlıklar gibi değişkenlerin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Çalışma, e-ticaret platformları, eğitim kurumları ve politika yapıcılar için yol gösterici nitelikte öneriler sunmayı hedeflemektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the behaviors of Generation Z individuals who engage in online shopping in relation to ensuring their personal cybersecurity. With the rapid acceleration of digitalization and the widespread adoption of electronic commerce, individuals are increasingly exposed to various cyber threats. In this context, analyzing the attitudes and behaviors of Generation Z, a cohort inherently integrated into the digital world, regarding personal cybersecurity has become a critical necessity. In the study, personal cybersecurity behavior was addressed as the dependent variable, while age group, gender, educational level, occupation, the number of product/service categories purchased, the number of devices used to access the internet, and antivirus software usage were evaluated as independent variables. The research employed a quantitative method, and data were collected using a socio-demographic questionnaire developed by the researcher and the“Personal Cybersecurity Behavior Scale”developed by Erol et al. (2015). Data obtained from 698 valid participants across Türkiye were analyzed using non-parametric statistical techniques. The analysis revealed statistically significant differences in personal cybersecurity behavior based on age group, gender, educational level, occupation, number of product categories purchased, number of devices used, and antivirus software usage. Specifically, individuals in the post-young population 25–30 age group, male participants, and those who use antivirus software demonstrated higher levels of cybersecurity behavior. Regarding education level, participants with postgraduate education showed higher average scores in personal cybersecurity behavior. Additionally, those who shop in more product categories and use multiple devices to access the internet exhibited stronger security behaviors. These findings indicate that various demographic and digital habit-related factors significantly influence the cybersecurity behaviors of Generation Z. The study highlights the need to consider variables such as age, gender, education level, and digital engagement in efforts to enhance cybersecurity awareness and offers guiding recommendations for e-commerce platforms, educational institutions, and policymakers.
Benzer Tezler
- İnternet alışverişlerinde algılanan risk: Karaman ilinde kuşaklar üzerinde bir araştırma
Perceived risk in internet shopping: a study on generations in Karaman
BİLGE ÇİL
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
İşletmeKaramanoğlu Mehmetbey Üniversitesiİşletme Ana Bilim Dalı
PROF. DR. OSMAN ÇEVİK
- Hızlı katılaşma ile yüksek mukavemetli malzemelerin üretilmesi ve kurşun-asit akümalatörlerine uygulanması
Başlık çevirisi yok
ÜMİT AKÇAL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Plazma arkı eldesi ve yüzey bölgesi modifikasyonunda kullanılabilirliği
Başlık çevirisi yok
ÖZKAN ÖZİPEKLİLER
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Makine MühendisliğiUludağ ÜniversitesiMakine Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİM DEMİRCİ
- Realization of transmitter and receiver clock generation units and channel switching unit in a modified analog radio relay
Değiştirilen bir analog radyodaki verici ve alıcı saat üretimi birimleri ve kanal anahtarlama biriminin gerçekleştirilmesi
AYHAN BÜYÜKSEMERCİ
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MURAT AŞKAR
- New algorithms and techniques for microprocessor-controlled PWM induction drives
Başlık çevirisi yok
OSMAN KÜKRER
Doktora
İngilizce
1987
Elektrik ve Elektronik MühendisliğiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiElektrik-Elektronik Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. H. BÜLENT ERTAN