Geri Dön

Palyatif bakım merkezinde yatan hastaların vitamin düzeylerinin değerlendirilmesi

Evaluation of vitamin levels of patients hospitalized in a palliative care center

  1. Tez No: 952043
  2. Yazar: EMRE HARMANCI
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM SOLAK
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
  6. Anahtar Kelimeler: Palyatif Bakım, Vitamin D, Vitamin B12, Folat, Key words: Palliative Care, Vitamin D, Vitamin B12, Folate
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Konya Beyhekim Eğitim ve Araştırma Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Dünya'da ve ülkemizde yaşlı nüfusun artışı ve buna bağlı olarak kronik hastalık prevalansının yükselmesi nedeniyle gün geçtikçe palyatif bakım ihtiyacı artmaktadır. Palyatif bakım hastalarında vitamin D, vitamin B12 ve folat düzeyleri hastanın yaş, cinsiyet, beslenme durumu, komorbidite, kullandığı ilaçlar ve yatalaklık süresi gibi faktörlere bağlı olarak değişkenlik gösterir. Bu vitaminler palyatif bakım hastalarında çeşitli metabolik etkileriyle hastalığın klinik seyrini ve tedaviye yanıtı etkiler. Bu çalışmada palyatif bakım servisimizde yatan hastalarda vitamin D, vitamin B12 ve folat düzeyleri ile bu vitamin düzeylerinin yaş, cinsiyet, yatalaklık süresi, beslenme durumu ile ilişkisini değerlendirmeyi amaçladık. Gereç ve Yöntem: Bu çalışmada Mart 2021-Mayıs 2024 tarihleri arasında Sağlık Bilimleri Üniversitesi Beyhekim Eğitim Araştırma Hastanesi Palyatif Bakım Merkezi'nde tedavi gören 327 hastanın verileri retrospektif olarak incelendi. Hastaların yatış anında bakılan vitamin seviyelerine, yaş, cinsiyet, beslenme durumu, komorbidite, kullandığı ilaçlar ve yatalaklık süresi bilgilerine hastane bilgi yönetim sisteminden ulaşıldı. Çalışmada yer alan kategorik verilerin tanımlayıcı istatistikleri frekans ve yüzde değerler kullanılarak, sayısal verilerin ise Medyan (IQR25-75) kullanılarak gösterildi. Çalışmadaki grupların normal dağılıp dağılmadıkları Shapiro Wilks Testi kullanılarak değerlendirildi. Çalışmada parametrik dağılmayan bağımsız iki grup arasında yapılan sayısal veri karşılaştırmalarında Mann-Whitney U Testi, üç grup arasında yapılan sayısal veri karşılaştırmalarında Kruskal Wallis Testi kullanıldı. Çalışmadaki hastaların vitamin düzeylerinin normal değerler ile karşılaştırılması için Tek Örneklem Wilcoxon Sıra İşaret Testi kullanıldı. Çalışmada uygulanan istatistiksel analizlerin tümü çift yönlü olarak, %5 anlamlılık sınırı ve %95 güven aralığında gerçekleştirildi. Verilerin analizi için SPSS® 25 (IBM Inc, USA) yazılımı kullanıldı. Bulgular: Bu çalışmaya dahil edilen 327 hastanın 189 (%57,8)'u kadın, 138 (%42,2)'i erkek idi. Çalışmaya alınan hastaların yaş medyan değeri 78,0 (67,0-84,0) yıldır, yatalaklık süresi medyan değeri 3,0 (1,0-10,0) aydır. Çalışmaya alınan hastaların 172 (%52,6)'si oral yoldan, 148 (%45,3)'i enteral yoldan ve 7 (%2,1)'si parenteral yoldan beslenmektedir. Çalışmaya alınan hastaların 102 (%31,2)'sinde diyabetes mellitus, 166 (%50,8)'sında hipertansiyon, 73 (%22,3)'ünde kalp hastalığı, 41 (%12,5)'inde kronik akciğer hastalığı, 99 (%30,3)'unda hiperlipidemi, 212 (%64,8)'sinde nörolojik hastalık, 60 (%18,3)'ında malignite, 8 (%2,4)'inde psikiyatrik hastalık ve 13 (%4,0)'ünde trafik kazası tanısı mevcuttur. Tüm hastaların 25(OH) D düzeyleri medyan değeri 12,7 ng/ml (8,7-22,7) olup, istatistiki olarak anlamlı eksik (<20,0 ng/ml) bulunmuştur (p=0,048). Çalışma grubundaki kadın hastaların 25(OH) D düzeyi medyan değeri 10,6 (8,0-18,8) ng/ml, erkek hastaların 16,0 (9,6-25,0) ng/ml bulunmuş olup aralarında istatistiki olarak anlamlı fark yoktur (p=0,143). Çalışmaya alınan hastaların, folat düzeyi medyan değeri 6,8 (4,7-9,3) ng/ml olup bazal değere göre istatistiki olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Çalışma grubundaki kadın hastaların folat düzeyi medyan değeri 6,9 (4,7-9,3) ng/ml, erkek hastaların 6,7 ng/ml (5,0-9,3) bulunmuş olup aralarında istatistiki olarak anlamlı fark yoktur (p=0,760). Çalışmaya alınan hastaların, vitamin B12 düzeyi medyan değeri 397,0 (267,0-603,0) pg/ml olup bazal değere göre istatistiki olarak anlamlı yüksek bulunmuştur (p<0,001). Çalışma grubundaki kadın hastaların B12 vitamin düzeyi medyan değeri 335,0 (251,0-569,0) pg/ml, erkek hastaların 477,0 (290,0-635,0) pg/ml bulunmuş olup aralarında istatistiki olarak anlamlı fark vardır (p=0,045). Çalışmaya alınan hastaların, yaşları ile vitamin D (p=0.041, r=-0.115) ve vitamin B12 (p=<0,001, r=-0.244) arasında istatistiki olarak anlamlı, düşük düzeyde negatif ilişki var iken, folat arasında anlamlı ilişki yoktur (p=0.193, r=-0.081). Hastaların yatalaklık süreleri ile vitamin D (p=<0,001, r=-0,242) arasında istatistiki olarak anlamlı düşük düzeyde negatif ilişki var iken, vitamin B12 (p=0,642, r=-0,028) ve folat arasında anlamlı ilişki yoktur (p=0.198, r=-0.080). Sonuç: Bu çalışmada palyatif bakım servisine yatırılan hastaların vitamin D düzeyi anlamlı eksik, folat ve vitamin B12 düzeyleri ise anlamlı olarak bazal değerin üzerinde bulunmuştur. Bu konuda daha geniş, prospektif çalışmalara ihtiyaç vardır.

Özet (Çeviri)

Aim: Increasing elderly population and the prevalence of chronic diseases cause the need for palliative care to tremendously rise day by day. Vitamin D, Vitamin B12 and folate levels in palliative care patients vary depending on factors such as the patient's age, gender, nutritional status, comorbidity, medications used and bed-confinement period. These vitamins affect the clinical course of the disease and response to treatment in palliative care patients through their various metabolic effects. These vitamins and their various metabolic effects affect the prognosis and treatment plan of the disease in palliative care patients. In this study, we aimed to evaluate the relationship between vitamin D, vitamin B12 and folate levels and the levels of these vitamins in patients hospitalized in our palliative care service and their age, gender, bed-confinement period and nutritional status. Materials and Methods: In this study, the data of 327 patients treated at The University of Health Sciences Beyhekim Education and Research Hospital Palliative Care Center between March 2021 and May 2024 were retrospectively examined. We reached the patients' vitamin levels, age, gender, nutritional status, comorbidity, medications used, and bed-confinement period information from the hospital information management system. Descriptive statistics of categorical data in the study were shown using frequency and percentage values, and numerical data were shown using Median (IQR25-75). Shapiro Wilks Test was used to evaluate whether the groups in the study were normally distributed. In the study, the Mann-Whitney U Test was used for numerical data comparisons between two independent groups without parametric distribution, and the Kruskal Wallis Test was used for numerical data comparisons between three groups. One Sample Wilcoxon Rank Sign Test was used to compare the vitamin levels of patients in the study with normal values. All statistical analyses applied in the study were performed two-way, with a significance limit of 5% and a confidence interval of 95%. SPSS® 25 (IBM Inc, USA) software was used for data analysis. Results: Of the 327 patients included in this study, 189 (57.8%) were female and 138 (42.2%) were male. The median age of the patients included in the study was 78,0 (67,0-84,0) years, and the median bed confinement period was 3,0 (1,0-10,0) months. 172 (52.6%) of the patients included in the study were fed orally, 148 (45.3%) were fed enterally, and 7 (2.1%) were fed parenterally. Of the patients included in the study, 102 (31.2%) had diabetes mellitus, 166 (50.8%) had hypertension, 73 (22.3%) had heart disease, 41 (12.5%) had chronic lung disease, 99 (30.3%) had hyperlipidemia, 212 (64.8%) had neurological disease, 60 (18.3%) had malignancy, 8 (2.4%) had psychiatric disease, and 13 (4.0%) had traffic accident diagnoses. The median value of 25(OH) D levels of all patients was 12,7 (8,7-22,7), which was found to be statistically significantly deficient (<20.0 ng/ml). The median value of 25(OH) D levels of female patients in the study group was 10,6 (8,0-18,8) ng/ml, and male patients were 16,0 (9,6-25,0) ng/ml, and there was no statistically significant difference between them (p=0,143). The median folate level of the patients included in the study was 6,8 (4,7-9,3) ng/mL, which was found to be statistically significantly higher than the baseline value. The median folate level of the female patients in the study group was 6,9 (4,7-9,3) ng/ml, and that of the male patients was 6,7 (5,0-9,3) ng/ml, and there was no statistically significant difference between them (p=0.760). The median vitamin B12 level of the patients included in the study 397,0 (267,0-603,0) pg/ml, which was found to be statistically significantly higher than the minimum value. The median vitamin B12 level of the female patients in the study group 335,0 (251,0-569,0) pg/ml, and the median vitamin B12 level of the male patients was 477,0 (290,0-635,0) pg/ml, and there was a statistically significant difference between them (p=0,045). Of the patients included in the study, there was a statistically significant, low level negative correlation between age and vitamin D (p=0.041, r=-0.115) and vitamin B12 (p=<0.001, r=-0.244), while there was no significant correlation between folate (p=0.193, r=-0.081). There was a statistically significant, low level negative correlation between the duration of bedridden patients and vitamin D (p=<0.001, r=-0.242), while there was no significant correlation between vitamin B12 (p=0.642, r=-0.028) and folate (p=0.198, r=-0.080). Conclusion: In this study, vitamin D levels of patients admitted to the palliative care unit were found to be significantly deficient, while folate and vitamin B12 levels were found to be significantly above baseline. Larger, prospective studies are needed on this subject.

Benzer Tezler

  1. Palyatif bakım kliniğinde yatan hastaların hemşirelik bakım memnuniyet düzeyleri ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi

    Determination of nursing care satisfaction levels and effective factors in patients with patient care

    SEVCAN FİLİZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2017

    HemşirelikÜsküdar Üniversitesi

    Hemşirelik Ana Bilim Dalı

    YRD. DOÇ. DR. SEBAHAT ATEŞ

  2. Palyatif bakım merkezinde yatan hastalara bakım verenlerin yaşam doyumu ve ölüm anksiyetesinin değerlendirilmesi

    Evaluation of life satisfaction and death anxiety of caregivers of patients hospitalized in a palliative care center

    MAHİYE SEDA GÖK

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. FUNDA GÖKGÖZ DURMAZ

  3. Palyatif bakım merkezinde immünonütrisyon ve standart nütrisyon desteği alan hastaların beslenme parametrelerinin ve prognostik nütrisyonel indekslerinin değerlendirilmesi

    Evaluation of nutritional parameters and prognostic nutritional indexes of patients receiving immunonutration and standard nutrition support in a palliative care center

    NAZLI AKAN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir Üniversitesi

    Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ YONCA SEVİM

  4. Pediyatrik palyatif bakım merkezinde yatan hastalarda görülen enfeksiyonlar ve çoklu ilaç diremci gösteren patojenlerin görülme sıklığı

    Frequency of infections and multidrug resistant pathogens in patients hospitalized in pediatric palliative care centers

    KERİME CAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bakanlığı

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. ŞANLIAY ŞAHİN

  5. Dicle Üniversitesi Tıp Fakultesi Hastanesi Aile Hekimliği Palyatif Bakım Servisinde yatan hastaların klinik özelliklerinin retrospektif değerlendirilmesi

    Retrospective evaluation of clinical characteristics of patients in Dicle University Medical Faculty Hospital Family Medicine palyative care service

    EMRULLAH TURHAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2020

    Aile HekimliğiDicle Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ AHMET YILMAZ