Rūpa Gosvāmin'in Haṃsadūta (Sanskrit – Türkçe) çeviri özelinde bir derlem çalışması: Sanskrit dilinde sözcük oluşturma yöntemleri
A corpus study on Rūpa Gosvāmin's Haṃsadūta (Sanskrit-Turkish) translation: Word formation methods in Sanskrit
- Tez No: 952164
- Danışmanlar: PROF. DR. HATİCE DERYA CAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Dilbilim, Doğu Dilleri ve Edebiyatı, Linguistics, Eastern Linguistics and Literature
- Anahtar Kelimeler: Hinduizm, Hindular, Hint Alt Kıtası, Hint edebiyatı, Hint tiyatrosu, Hinduism, Hindus, Indian Subcontinent, Indian literature, Indian theatre
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ankara Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Doğu Dilleri ve Edebiyatları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Hindoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bengal'e yerleşmiş Güney Hintli bir Brahman ailesinde dünyaya gelmiş olan Rūpa Gosvāmin, Ramkeli köyünün sakiniydi ve Kumāralardan (veliaht prens) birinin oğluydu. Bir süre kendisini Bengal'in Müslüman hükümdarına hizmet etmiş olsa da Çaitanya ile tanışması onu dindar bir Vaishṇava'ya dönüştürmüş ve Çaitanya'nın ölümünden sonra Vṛndāvan'a giderek hayatının geri kalanını orada yaşamasına ve ilgili mezhep için çeşitli eserler oluşturmasına sebep olmuştur. Bu eserlerden biri de ilgili tezimizde çevirisi sunulan Haṃsadūta'dır. Rūpa Gosvāmin'in“Haberci Kuğu”(Haṃsadūta) adlı eseri, MS XVI. yüzyılın başlarında bestelenmiş romantik ve dini aşkı bir araya getiren bir şiirdir. Şiir sadece bir bölüm ve 142 kıtadan oluşmaktadır. Sanskrit dilinde yazılmış bir metni çevirirken ve bu metnin içinde sözcüklerin anlamlarını tayin ederken ilk olarak bir gramatik analiz yapılması gerekmektedir. Ancak gramatik analizden sonra bile sözcüklerin anlamlarını kesin olarak tayin etmek, daha doğrusu hangi sözcüğün hangi anlamda kullanıldığı kesin olarak saptamak kolay bir işlem değildir. Bu anlamı tayin ederken en büyük yardımcı ise metnin bağlamıdır. Fakat bazı durumlarda sözcüğün birden çok anlamı hem metnin hem de cümlenin bağlamı ile uyumlu olabilmektedir. Bu gibi durumlarda metnin varsa aynı dilde veya farklı dillere yapılmış çevirilerine ve yorumlarına göz atmak, karşılaştırmak anlam tayini için iyi bir araç olabilmektedir. Ancak farklı çevirilere ya da yorumlara bakmak da her zaman için kesin sonuca ulaştırmamaktadır çünkü bu çevirilerde, yorumlarda sözcüklerin farklı farklı anlamları çevirmenin tercihine göre kullanılabilmektedir. Bu durum da bizi Sanskrit dilinin sözcük oluşturma yöntemlerini öğrenmeye itmektedir. Tezimiz kapsamında da birinci bölümde Rūpa Gosvāmin'in hayatı ve eserleri, Haṃsadūta hakkında teknik bilgi ve Sanskrit dilinden yapılan tam çevirisi yapılarak Sanskrit dilinin sözcük oluşturma yöntemleri çalışılmıştır. Haṃsadūta'nın tam çevirisi ve gramatik analizi yapılırken Sir James Mallison'un“Messenger Poems by Kalidasa, Dhoyi & Rupa Gosvamin”adlı eseri esas alınarak hazırlanmıştır. İlgili bölümde Haṃsadūta'nın Sanskrit aslından Türkçeye çevirisi yapılmıştır. İkinci bölümde ise çalışmamamızın asıl konusu olan Sanskrit dili ve Sanskrit dilinde sözcük oluşturma yöntemlerinin kuralsal bilgisi hem Haṃsadūta'dan hem de çeşitli metinlerden ve bizim oluşturduğumuz bazı örnekler verilerek aydınlatılmaya çalışılmıştır.
Özet (Çeviri)
Born into a South Indian Brahmin family settled in Bengal, Rūpa Gosvāmin was a resident of the village of Ramkeli and the son of one of the Kumāras (crown princes). Although he served the Muslim ruler of Bengal for a while, his encounter with Caitanya transformed him into a devout Vaishnava, and after Caitanya's death, he went to Vṛndāvan and lived there for the rest of his life, composing various works for the sect. One of these works is the Haṃsadūta, the translation of which is presented in our related thesis. Rūpa Gosvāmin's“The Messenger Swan”(Haṃsadūta) is a poem composed in the early sixteenth century AD, combining romantic and religious love. The poem consists of only one section and 142 stanzas. When translating a text written in Sanskrit, a grammatical analysis must first be performed to determine the meanings of words in this text. However, even after grammatical analysis, it is not an easy process to determine the meanings of words with certainty, or rather to determine which word is used in which sense. The context of the text is the most helpful in determining this meaning. However, in some cases, more than one meaning of a word may be compatible with the context of both the text and the sentence. In such cases, looking at and comparing the translations and interpretations of the text, if any, made in the same language or in different languages, can be a good tool for determining the meaning. However, looking at different translations or interpretations does not always lead to a definitive result because in these translations and interpretations, different meanings of words can be used according to the translator's preference. This situation also pushes us to learn the word formation methods of the Sanskrit language. Within the scope of our thesis, in the first part, we tried to convey the life and works of Rūpa Gosvāmin, technical information about Haṃsadūta and its full translation from Sanskrit. While making the translation and grammatical analysis of Haṃsadūta, Sir James Mallison's work“Messenger Poems by Kalidasa, Dhoyi & Rupa Gosvamin”was taken as a basis. In the second part, the main subject of our study, the Sanskrit language and the normative knowledge of the methods of forming words in Sanskrit language, were tried to be elucidated by giving examples from both Haṃsadūta and various texts and some examples that we created.
Benzer Tezler
- Avrupa Topluluğu'nun bürokratik yapısı
Başlık çevirisi yok
GÜNİZ ODYAKMAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Uluslararası İlişkilerİstanbul ÜniversitesiUluslararası İlişkiler Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BENER KARAKARTAL
- Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi 5. kısım güneşli sıcak su sisteminin uzun süreli veriminin incelenmesi
Başlık çevirisi yok
İSMAİL ATİK
- Atatürk'ün milli müzik anlayışının son altmış yıldaki uygulanışı
Başlık çevirisi yok
NECATİ GEDİKLİ
Doktora
Türkçe
1989
Türk İnkılap TarihiDokuz Eylül ÜniversitesiMüzik Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZDEMİR NUTKU
- Karbonsuz kopya kağıtlarında kullanılan mikrokapsüllerin hazırlanmasına çeşitli parametrelerin etkileri ve Türkiye'de bulunan aktif killerin renk geliştirici amacıyla kullanılması
Başlık çevirisi yok
NURİYE OĞUZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Kimya MühendisliğiHacettepe ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET RIFAT ÖZDURAL