GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN TÜTÜN TÜKETİM DURUMLARININ VE TÜTÜNÜ BIRAKMAYA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN TÜTÜN TÜKETİM DURUMLARININ VE TÜTÜNÜ BIRAKMAYA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ
- Tez No: 954703
- Danışmanlar: PROF. DR. ONUR ÖZTÜRK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Görme engeli, Tütün tüketimi, Sigara bırakma, Nikotin bağımlılığı, Engelli bireyler, Visual impairment, Tobacco use, Smoking cessation, Nicotine dependence, People with disabilities
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Samsun Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN TÜTÜN TÜKETİM DURUMLARININ VE TÜTÜNÜ BIRAKMAYA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Amaç: Bu araştırma, görme engelli bireylerin tütün tüketim durumlarını, sigarayı bırakmaya yönelik bilgi ve tutum düzeylerini değerlendirmek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Engelli bireyler, sağlık hizmetlerine erişim zorlukları, düşük sosyoekonomik düzey ve sınırlı destek sistemleri nedeniyle sigara gibi bağımlılık yapıcı maddelere karşı daha kırılgan bir grubu temsil etmektedir. Literatürde, görme engellilere özgü sigara tüketimine ilişkin çalışmaların sınırlı olması, bu araştırmayı anlamlı ve gerekli kılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, 01 Nisan – 15 Mayıs 2025 tarihleri arasında Samsun ilinde Altı Nokta Körler Derneği Samsun Şubesi'ne kayıtlı görme engelli bireyler ile kesitsel tipte yürütülmüştür. Evreni 212 kişi oluşturmuş, yapılan örneklem analizine göre %90 güven ve %5 kabul edilebilir hata payı doğrultusunda minimum 137 kişiye ulaşılması gerektiği hesaplanmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacılar tarafından geliştirilen, demografik bilgiler, sigara tüketim alışkanlıkları ve Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi'ni içeren 27 soruluk veri toplama formu kullanılmıştır. Anketler yüz yüze ve çevrimiçi yöntemlerle uygulanmıştır. Verilerin istatistiksel analizi SPSS 26,0 yazılımı ile gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Araştırmamızda toplamda 143 bireyden veri toplanmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 47,3 ± 11,7 olup, %76,2'si erkek, %23,8'i kadındır. Katılımcıların %48,3'ü üniversite, %28,7'si lise mezunudur. Sigara tüketim durumu incelendiğinde, %44,8'i hiç sigara tüketmemiş, %37,8'i halen içmekte, %17,5'i ise bırakmış bireylerden oluşmaktadır. Katılımcıların sigara maruziyet düzeylerini yansıtan paket yıl medyanı 22,5 (0,40–68,20) olarak saptanmış olup, bu bulgu sigara kullanımının süresi ve yoğunluğunun önemli ölçüde değişkenlik gösterdiğini ortaya koymuştur. Sigara tüketen veya bırakmış olan bireylerin %55,6'sı daha önce bırakma girişiminde bulunmuş, bu bireylerin %65,5'i sağlık sorunları nedeniyle sigarayı bırakmak istemiştir. Sigara bırakma tedavileri hakkında doğru bilgiye sahip olanların oranı %61,5, tütün kullanım oranları hakkında bilgi sahibi olmayanların oranı ise %37,1'dir. Fagerström testine göre katılımcıların %59,3'ü düşük, %40,7'si ise orta düzeyde nikotin bağımlılığına sahiptir. Sonuç: Çalışmamızda görme engelli bireylerde sigara tüketim oranı Türkiye geneline göre daha yüksek çıkmaktadır. Görme engelli erkek bireylerde tütün tüketim oranlarının tüm içicileri kapsayan ulusal veriler ile kıyaslandığında benzer sonuçlar göstermektedir, görme engelli kadın bireylerde ise sigara içiciliği sıklığının ulusal ortalamalardan daha yüksek çıktığı görülmüştür. Çalışmamızda ele aldığımız gruptaki örneklem büyüklüğü yeterli olmayıp daha ileri çalışmaların yapılmasına ihtiyaç vardır.
Özet (Çeviri)
ABSTRACT GÖRME ENGELLİ BİREYLERİN TÜTÜN TÜKETİM DURUMLARININ VE TÜTÜNÜ BIRAKMAYA YÖNELİK BİLGİ VE TUTUMLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ Objective: This study aimed to assess tobacco use status and the level of knowledge and attitudes related to smoking cessation among visually impaired individuals. People with disabilities are often more vulnerable to tobacco dependence due to barriers in accessing healthcare services, limited social support, and socioeconomic disadvantages. The lack of studies specifically targeting visually impaired individuals highlights the significance and necessity of this research. Materials and Methods: This cross-sectional study was conducted between April 1 and May 15, 2025, among members of the Samsun Branch of Altı Nokta Körler Derneği. The population consisted of 212 individuals, and based on the sample analysis, it was calculated that a minimum of 137 participants was required with 90% confidence level and a 5% margin of error. Data were collected using a 27-question form developed by the researcher, which included demographic questions, tobacco use behaviors, and the Fagerström Test for Nicotine Dependence (FTND). The questionnaire was administered via face-to-face and online methods. Statistical analysis was performed using SPSS 26.0. Results: In our study, data were collected from a total of 143 individuals. The mean age of participants was 47.3 ± 11.7 years; 76.2% were male, and 23.8% were female. Educationally, 48.3% had university degrees, and 28.7% were high school graduates. Regarding smoking status, 44.8% had never smoked, 37.8% were current smokers, and 17.5% were former smokers. The median pack-year value, reflecting the level of smoking exposure among participants, was calculated as 22.5 (0.40–68.20), indicating considerable variability in the duration and intensity of tobacco use. Among current and former smokers, 55.6% had attempted to quit, with 65.5% citing health reasons as their motivation. While 61.5% of respondents reported correct knowledge about cessation methods, 37.1% lacked awareness of national smoking rates. According to FTND scores, 59.3% had low and 40.7% had moderate levels of nicotine dependence. Conclusion: In our study, the rate of cigarette consumption among visually impaired individuals was found to be higher than the national average in Turkey. While tobacco consumption rates among visually impaired male individuals showed similar results when compared with national data covering all smokers, the frequency of smoking among visually impaired female individuals was found to be higher than national averages. The sample size in the group we examined in our study was not sufficient, and further studies are needed.
Benzer Tezler
- Özel gereksinimli çocukların beslenme alışkanlığı, beslenmedurumları ile bakım verenlerin beslenme bilgi düzeylerinin belirlenmesi
Nutritional habits and nutritional status of children with specialneeds, and the nutritional knowledge levels of their caregivers
MELİS RIDVANOĞULLARI DÖNGER
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBaşkent ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜL KIZILTAN
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Çimentonun sertleşmesi üzerinde kimyasal komponentlerin etkisi
Başlık çevirisi yok
NACİYE TÜRKEL
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE
- Bazı esterlerin kinetik incelenmesi ve termodinamik parametrelerin belirlenmesi
Kinetic study and detesmination of thermodnamic parameters of some esters
İBRAHİM TAŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MUSTAFA CEBE