Geri Dön

Ebeveynler için travmaya duyarlılık ölçeği'nin geliştirilmesi ve sosyodemografik faktörlerin travmaya duyarlılık ile ilişkisi

Development of the trauma sensitivity scale for parents and the relationship between sociodemographic factors and trauma sensitivity

PDF İndir

  1. Tez No: 954708
  2. Yazar: ÖZLEM MİRİOĞLU
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. NİLÜFER KOÇTÜRK
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Psikoloji, Eğitim ve Öğretim, Psychology, Education and Training
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
  10. Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Yetişkinlerden daha savunmasız olan çocuk ve ergenlerin, maruz kaldıkları travmatik olayları sorunsuz biçimde atlatmalarında ebeveynlerin travmaya duyarlı yaklaşımları oldukça önemlidir. Bu araştırmanın temel amacı ebeveynlerin travmaya duyarlılığını geçerli ve güvenilir bir şekilde ölçen bir ölçme aracı geliştirmektir. Çalışma, 7-18 yaş arasında travmaya maruz kalmış çocuğu olan 516 ebeveynin katılımıyla yapılmıştır. Ölçeğin geçerliğini belirlemek için uzman görüşü, açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri, ölçüt geçerliliği, yakınsak geçerlilik ve ayırt edici geçerlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda Ebeveynler İçin Travmaya Duyarlılık Ölçeği'nin 13 madde ve 2 boyuttan (travma farkındalığı ve travma belirtileriyle baş etme) oluştuğu belirlenmiş ve doğrulayıcı faktör analizi ile bu yapı doğrulanmıştır. Beşli likert olarak geliştirilmiş olan ölçeğin güvenirlik ölçümleri için birleşik güvenirlik değerleri, iç tutarlılık katsayıları ve test-tekrar test korelasyonları incelenmiştir. Ölçeğin tamamının iyi düzeyde iç tutarlılığa sahip olduğu (ω= .88; α = .88) belirlenmiştir. Geçerlik ve güvenirlik analizlerinden elde edilen veriler Ebeveynler İçin Travmaya Duyarlılık Ölçeği'nin travmaya maruz kalmış 7-18 yaşlarında çocuğu olan ebeveynlerde geçerli ve güvenilir ölçümler yaptığını göstermektedir. Buna ek olarak, sosyodemografik özellikler açısından ebeveynlerin travmaya duyarlılıkları incelendiğinde cinsiyet (Kadın: %82.7, n = 182; Erkek: %17.3, n = 38) ve eğitim düzeyi ile travmaya duyarlılık puanları arasında anlamlı bir ilişki belirlenmiştir. Ebeveynlerin travmaya duyarlılıkları ile yaş (40 yaş altı: %46.4, n = 102; 40 yaş ve üstü: %53.6, n = 118) sosyoekonomik düzey ve çocuk yaş grubu arasında ise anlamlı bir fark bulunmamıştır. Bulgular ilgili alan yazını ışığında tartışılarak araştırmacılara, uygulayıcılara ve politika yapıcılara yönelik önerilerde bulunulmuştur.

Özet (Çeviri)

The traumatic approach of parents' trauma-sensitive approaches is essential in addressing the problems of children and adolescents who are more vulnerable than adults. This study aimed to develop a valid and reliable scale to measure parents' trauma sensitivity. The study was conducted with the participation of 516 parents with traumatized children between the ages of 7-18. To assess validity, expert evaluations, exploratory and confirmatory factor analyses, criterion, convergent, and discriminant validity tests were conducted. Exploratory factor analysis revealed a two-factor structure—trauma awareness and coping with trauma symptoms—consisting of 13 items. The scale, which was developed as a five-point Likert-type scale, is based on self-reporting. For reliability, composite reliability, internal consistency, and test-retest correlation were examined. The overall internal consistency was excellent (ω = .88; α = .88). Findings indicated that the Trauma Sensitivity Scale for Parents provides valid and reliable measurements for parents of children aged 7–18. Sociodemographic analysis showed that gender (Female: 82.7%, n = 182; Male: 17.3%, n = 38) and education level were significantly associated with trauma sensitivity scores. No significant differences were found in relation to parents' age (Under 40: 46.4%, n = 102; 40 and over: 53.6%, n = 118), socioeconomic status, or the age group of the child. Results were discussed in the context of existing literature, and recommendations were offered for researchers, practitioners, and policymakers.

Geri Dön