Geleneksel ve reaksiyon temelli HIIT'in nöral bağlantısallık ve bilişsel yanıtlar üzerine akut etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesi
Comparative investigation of acute effects of traditional and reaction-based HIIT on neural connectivity and cognitive responses
- Tez No: 954963
- Danışmanlar: PROF. DR. HALİL İBRAHİM CİCİOĞLU, PROF. DR. HAYRİ ERTAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Spor, Sports
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Antrenörlük Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Antrenman ve Hareket Bilimleri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı; geleneksel ve reaksiyon temelli HIIT (Yüksek Yoğunluklu İnterval Antrenman) metotlarının nöral bağlantısallık ve bilişsel yanıtlar üzerine akut etkisinin karşılaştırmalı olarak incelenmesidir. Araştırmaya elit düzeyde faaliyet gösteren atıcılık, badminton, basketbol, cimnastik, futbol, korumalı futbol, karate, taekwondo, tenis, yüzme ve voleybol branşlarından 3'er kişi olmak üzere toplam 33 (17 kadın, 16 erkek) sporcu dahil edildi. Araştırmaya dahil edilen sporcuların yaş ortalamaları 21.4±1.8 yıl, spor öz geçmiş ortalamaları ise 9.4±2.9 yıl olarak tespit edildi. Sporcular geleneksel HIIT (11), reaksiyon temelli HIIT (11) ve kontrol gruplarına (11) eşit ve randomize bir şekilde dağıtıldı. Sporcuların ilk olarak 2 dakikalık gözler açık dinlenme durumu EEG kayıtları alındı. Dinlenme kayıtlarının hemen akabinde 100 görselden oluşan Stroop Testi (%50 uyumlu) bilgisayar ortamında uygulandı ve eş zamanlı olarak EEG kayıtları alındı. Sporculara 5 dakikalık hafif koşu ile ısınma ve açma germe hareketleri uygulandı. Isınma sürecinin sonunda ise sporculara gruplarına göre 10 dakikalık HIIT uygulandı. HIIT'in tamamlanmasının hemen akabinde algılanan zorluğun tespiti için Borg Skalası uygulandı. Son olarak tüm grupların EEG ile eş zamanlı olan Stroop son testleri alınarak ölçüm süreci tamamlandı. Araştırmaya ait tüm ölçümler Gazi Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesi Güreş Salonunda 23.1°C (±0.17) ortam sıcaklığında gerçekleştirildi. Sporculardan elde edilen veriler R ve SPSS istatistik programlarında iki yönlü tekrarlı ölçümler ANOVA ve bağımsız gruplar T- Testi uygulandı. Elde edilen bulgulara göre bağlantısallık bakımdan fronto-temporal, fronto-oksipital, oksipito-temporal bölgeler arasında ve algılanan zorluk derecesinde gruplar arası anlamlı farklar tespit edildi (p<0,05). Araştırma sonucunda beyin bağlantısallığı bakımından; reaksiyon temelli HIIT metodunun özellikle fronto-temporal bölgelerdeki senkronizasyonu arttırarak odaklanmış dikkat ve karar verme becerileri gibi bilişsel süreç üzerine olumlu etkileri gözlemlenirken; geleneksel HIIT metodunun ise fronto-oksipital bölgedeki senkronizasyonu düşürerek aktivitenin efor algısını düşürdüğü ve oksipito-temporal bölgedeki senkronizasyonu arttırması ile görsel bilgiyi işleme süreçlerine olumlu yönde katkıda bulunduğu gözlemlendi. Ayrıca her iki grubun da HIIT boyunca kalp atım hızı birbirine benzer olsa da reaksiyon temelli HIIT grubu geleneksel HIIT grubuna göre daha yüksek seviyede zorluk algıladı. Bu sonuçlar ışığında reaksiyon temelli HIIT gibi bünyesinde ön görülemezlik ve değişken çevresel şartlar barındıran uygulamaların sportif performansın geliştirmesinde daha fazla kullanılmasının uygulanan antrenman metodunu bilişsel bakımdan daha işlevsel bir hale getirebileceği söylenebilir.
Özet (Çeviri)
The aim of this study is to comparatively investigate the acute effects of traditional and reaction-based HIIT (High Intensity Interval Training) methods on neural connectivity and cognitive responses. A total of 33 athletes (17 female, 16 male), 3 from each of the elite shooting, badminton, basketball, gymnastics, football, softball, karate, taekwondo, tennis, swimming and volleyball branches, were included in the study. The average age of the athletes included in the study was 21.4±1.8 years and the average sports history was 9.4±2.9 years. The athletes were equally and randomly distributed to traditional HIIT (11), reaction-based HIIT (11) and control groups (11). First, 2-minute eyes-open resting EEG recordings were taken from the athletes. After the resting records, the Stroop Test consisting of 100 images (50% compatible) was applied in a computer environment and EEG records were taken simultaneously. The athletes applied a 5-minute run and warm-up exercises. At the end of the warm-up period, the athletes applied 10 minutes of HIIT according to their groups. After the completion of HIIT, Borg Scale was applied to determine the perceived exertion. Finally, the Stroop post-tests simultaneously with the EEG of all groups were taken and the measurement process was completed. All measurements related to the research were carried out at 23.1°C (±0.17) ambient temperature in Gazi University, Faculty of Sports Sciences Wrestling Hall. Two-way repeated measures ANOVA and independent groups T-Test were applied to the data obtained from the athletes in R and SPSS statistical programs. According to the obtained findings, significant differences were detected between the fronto-temporal, fronto-occipital, occipito-temporal regions in terms of connectivity and between the groups in terms of perceived difficulty level (p<0.05). As a result of the research, in terms of brain connectivity; While the reaction-based HIIT method was observed to have positive effects on cognitive processes such as focused attention and decision-making skills by increasing synchronization especially in the fronto-temporal regions; it was observed that the traditional HIIT method decreased the perception of effort of the activity by decreasing the synchronization in the fronto-occipital region and contributed positively to the visual information processing processes by increasing the synchronization in the occipito-temporal region. In addition, although the heart rates of both groups were similar during HIIT, the reaction-based HIIT group perceived a higher level of difficulty than the traditional HIIT group. In the light of these results, it can be said that the use of applications that include unpredictability and variable environmental conditions, such as reaction-based HIIT, more in the development of athletic performance can make the applied training method more functional in cognitive terms.
Benzer Tezler
- Nöropsikoloji temelli fiziksel aktivitelerin dikkat, bellek ve reaksiyon zamanı üzerine etkileri
The effects of neuropsychology-based physical activities on attention, memory, and reaction time
ESRA NUR ÖZTÜRK
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
PsikolojiKırıkkale ÜniversitesiPsikolojik Danışma ve Rehberlik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BİROL ALVER
- Düşük ağırlıklı kompleks hidrürlerin hidrolizi için çeşitli Co-B temelli katalizörlerinin sentezlenmesi ve karakterizasyonu
Synthesis and characterisation of various Co-B based catalyst for light weight complex hydride hydrolysis
BİLGE COŞKUNER
Yüksek Lisans
Türkçe
2012
Kimya MühendisliğiYıldız Teknik ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SABRİYE PİŞKİN
- Fenolik madde tayini için lakkaz temelli amperometrik bir biyosensör geliştirilmesi ve gıda analizinde kullanımı
Development of a laccase based amperometric biosensor for the determination of phenolic compounds and its use in food analysis
BERKAY ERGENE
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyokimyaTrakya ÜniversitesiUygulamalı Bilimler ve Teknoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DİDEM TUNCAY
- İleri çocukluk döneminde dairesel antrenman ve oyun temelli egzersiz programlarının fiziksel uygunluk ve psikolojik değişkenler üzerindeki etkisi
The effect of circuit training and game-based exercise programs on physical fitness and psychological variables in late childhood
SİNAN İNCİR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Sporİstanbul Üniversitesi-CerrahpaşaBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ZARİFE TAŞTAN
- GDO tespitine yönelik DNA-inorganik hibrit temelli nanomalzemelerin sinyal platformu olarak geliştirilmesi, modellenmesi ve optimizasyonu
Development, modeling and optimization of DNA-inorganic hybrid based nanomaterials as signal platform for GMO detection
AYŞENUR YARDIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2021
BiyoteknolojiManisa Celal Bayar ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İLKER POLATOĞLU