Anadolu gelişimsel zihin kuramı ölçeğinin geliştirilmesi: tipik gelişen ve işitme kayıplı çocuklarda psikometrik özelliklerinin belirlenmesi
Developing the anatolian developmental theory of mind scale: determining pyscometric features in typically developing children and children with hearing loss
- Tez No: 955356
- Danışmanlar: PROF. DR. MURAT DOĞAN
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Bilişsel gelişim, Gelişimsel değerlendirme, Sosyal davranış gelişimi, Sosyal duygusal gelişim, Sosyo-bilişsel değişkenler, Ölçme ve değerlendirme, Ölçme-değerlendirme araçları, İşitme engelli çocuklar, Theory of mind, Children with hearing loss, Measurement and evaluation, Validity and reliability, Digital measurement tool, Cognitive development, Developmental assessment, Social behavior development, Social emotional development, Socio-cognitive variables, Measurement-evaluation tools, Hearing impaired children
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Anadolu Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Özel Eğitim Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşitme Engelliler Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Etkileşimlerle dolu günlük yaşam, insanların diğer zihinlerde neler olup bittiğini anlama kapasitesi olan zihin kuramı becerisinin kullanılmasıyla anlam kazanmaktadır. Araştırmacılar bu becerilerin nasıl işlediğini anlamak ve değerlendirmek için çeşitli formatlarda zihin kuramını ölçme araçları geliştirmişlerdir. Bu ihtiyacı karşılamak için Anadolu Gelişimsel Zihin Kuramı Ölçeği'nin geçerlik ve güvenirlik kanıtlarının belirlenmesi amacıyla mevcut araştırma gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar 4-8 (48-107 ay) yaş aralığındaki çocuklardan oluşmaktadır (N = 1019). Pilot uygulamada (n = 48), birinci (n = 539) ve ikinci (n = 270) aşamalarda tipik gelişen çocuklar, üçüncü aşamada (n = 162) işitme kayıplı çocuklar yer almıştır. Açımlayıcı faktör analizi sonucunda istek anlayışı, kanı anlayışı ve örtük yapılar olmak üzere üç faktörlü bir yapı belirlenmiştir. İkinci ve üçüncü aşamalarda doğrulayıcı faktör analizleri yapılmış ve faktör yapısının doğrulandığı görülmüştür. Analizler ve hesaplamalar sonucunda, Anadolu Gelişimsel Zihin Kuramı Ölçeği'nin 4-8 yaş aralığındaki çocukların zihin kuramı becerilerinin ölçülmesi ve değerlendirilmesi için geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olarak kullanılabileceği belirlenmiştir. Ölçeğin kuramsal temele uygun olduğu, diğer zihin kuramı ölçeklerine göre geçerlik ve güvenirliğinin daha güçlü olduğu görülmektedir. Kullanışlılık açısından bakıldığında, dijital bir ölçek olması ve buna bağlı olarak puanlamanın tam anlamıyla güvenilir şekilde veri kaybı olmadan yapılabilmesi ölçeğin avantajlı yönleri olarak kabul edilmektedir. İşitme kayıplı çocuklarda ölçeğin geçerlik ve güvenirliğinin kanıtlanmış olması ölçeğin kullanım alanını genişletmektedir.
Özet (Çeviri)
Daily life, filled with interactions, has meaning through the use of ToM, the capacity of people to understand what is going on in other minds. Researchers have developed ToM measurement tools in various formats to understand and assess how these skills function. To contribute to this need, the present study was conducted to determine the reliability and validity of the Anatolian Developmental Theory of Mind Scale. Participants were children aged 4-8 years (48-107 months) (N = 1019). Typically developing children participated in the pilot (n = 48), in the first (n = 539) and second (n = 270) phases, and children with hearing loss participated in the third phase (n = 162). As a result of the exploratory factor analysis, a three-factor structure was determined as desire understanding, belief understanding and implicit constructs. Confirmatory factor analyses were conducted in the second and third stages and the factor structure was confirmed. As a result of the analyses and calculations, it was determined that the Anatolian Developmental Theory of Mind Scale can be used as a valid and reliable measurement tool for measuring and evaluating the theory of mind skills of children aged 4-8 years. In terms of the structure of the scale, it is appropriate to the theoretical basis, and its validity and reliability are stronger than other ToM scales. In terms of usefulness, the fact that it is a digital scale and that the scoring can be done in a completely reliable way without data loss are advantageous aspects of the scale. The fact that the validity and reliability of the scale has been proven in children with hearing loss extends the use of the scale.
Benzer Tezler
- Landsat uydusu aracılığı ile elde edilen görüntülerin sınıflandırılmaları ve bunlara ilişkin bilgisayar programlarının hazırlanması
Başlık çevirisi yok
G. FERZAN KÜÇÜKA
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve KontrolEge ÜniversitesiBilgisayar Bilimleri ve Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HALİS PÜSKÜLCÜ
- Türkiye'de aile planlaması çalışmalarında erkeklerin önemi, hastane personeli ile fabrika işçilerinin doğum kontrol yöntemlerine karşı tutum ve davranranışlarında farklılığın araştırılması
Başlık çevirisi yok
KAMİL MALKOÇLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Demografiİstanbul ÜniversitesiAile Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERİN KÖSEBAY
- Polüsyonun bazı bitki hormonları içeriğine etkileri üzerinde bir araştırma
Başlık çevirisi yok
TACETTİN ÇİMEN
- Traditional vernacular houses in Anatolia: The question of evaluative criteria
Anadolu geleneksel yöresel konut mimarlığında değerlendirme ölçütleri sorunu
OKAN ÜSTÜNKÖK
Doktora
İngilizce
1987
MimarlıkOrta Doğu Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÖNÜL TANKUT
- Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması
The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs
AYNUR ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MimarlıkGazi ÜniversitesiBina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU