Üniversite öğrencilerinde sigara bağımlılığı, erken dönem uyumsuz şemalar ve kendilik algısı arasındaki ilişkinin araştırılması
Investigation of the relationship between smoking addiction, early maladaptive schemas and self-perception in university students
- Tez No: 955586
- Danışmanlar: PROF. DR. NURHAN FISTIKCI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Sigara içme, Üniversite öğrencileri, Şema terapi modeli, Smoking, University students, Schema therapy model
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İstanbul Gelişim Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bağımlılık Psikolojisi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, üniversite öğrencilerinde sigara bağımlılığı ile erken dönem uyumsuz şemalar ve kendilik algısı arasındaki ilişkileri incelemeyi amaçlamaktadır. İlişkisel tarama modeli temelinde yürütülen çalışmada, 273 üniversite öğrencisinden elde edilen veriler analiz edilmiştir. Veri toplama araçları olarak Fagerström Nikotin Bağımlılığı Testi, Young Şema Ölçeği–Kısa Form 3 (YSÖ-KF3) ve Rosenberg Kendilik Saygısı Ölçeği (RKSÖ) kullanılmıştır. Elde edilen veriler korelasyon analizi, tek yönlü ANOVA ve Hayes'in PROCESS Model 4 yaklaşımıyla değerlendirilmiştir. Araştırma bulguları, sigara bağımlılığı ile bazı erken dönem uyumsuz şemalar arasında (örneğin terk edilme, kusurluluk, bağımlılık ve kendini feda etme) pozitif yönde anlamlı ilişkiler bulunduğunu; özsaygı düzeyi ile sigara bağımlılığı arasında ise negatif yönde anlamlı bir ilişki olduğunu ortaya koymuştur. Ayrıca, bazı şemaların sigara bağımlılığı ile kendilik algısı arasındaki ilişkide kısmi ya da tam aracı rol oynadığı belirlenmiştir. Cinsiyet değişkeni açısından, erkek katılımcıların sigara bağımlılığı düzeylerinin kadınlara kıyasla anlamlı biçimde daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Onay arama şeması ise sigara bağımlılığıyla doğrudan ilişkili olmamakla birlikte, düşük gelir düzeyine sahip bireylerde daha yaygın gözlemlenmiş ve bu durum söz konusu şemanın sosyoekonomik stres faktörleriyle bağlantılı olabileceğini düşündürmüştür. Araştırmanın sonuçları, sigara bağımlılığının yalnızca biyolojik ve çevresel değil, aynı zamanda bireyin geçmiş yaşantıları, şema yapılanması ve benlik algısıyla da ilişkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, üniversite öğrencilerine yönelik psikoeğitsel ve terapötik müdahalelerde erken dönem şemaların ve kendilik algısının dikkate alınmasının önemine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the relationships between smoking addiction, early maladaptive schemas (EMS), and self-perception among university students. Conducted within the framework of a relational survey model, data were collected from 273 university students. The instruments used included the Fagerström Test for Nicotine Dependence, the Young Schema Questionnaire – Short Form 3 (YSQ-SF3), and the Rosenberg Self-Esteem Scale (RSES). The data were analyzed using correlation analysis, one-way ANOVA, and Hayes' PROCESS Macro (Model 4) for mediation analysis. The findings revealed significant positive relationships between smoking addiction and certain early maladaptive schemas—such as abandonment, defectiveness, dependence, and self-sacrifice—and a significant negative relationship between smoking addiction and self-esteem. Additionally, several schemas were found to have partial or full mediating effects in the relationship between smoking addiction and self-perception. Male participants showed significantly higher levels of smoking addiction compared to females. Although the approval-seeking schema did not correlate directly with smoking addiction, it was more prevalent among individuals with lower income levels, suggesting a potential link with socioeconomic stress. These results indicate that smoking addiction is not solely related to biological or environmental factors, but also to early life experiences, schema structures, and self-concept. The findings highlight the importance of addressing schema patterns and enhancing self-perception in psychological interventions and psychoeducational programs targeting university students.
Benzer Tezler
- Ovulasyon indüksiyonu tedavisinde folliküler gelişimin ultrasonografik takibi
Başlık çevirisi yok
MERİH BAYRAM
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Makro besin elementlerinin (NPK) İzmir'de Mayıs ayında açığa dikilen 4-6 cm çevre büyüklüğündeki Gladiolus cinsine ait“hunting song”ve“Novalüx”kültür çeşitlerinin yumrularının gelişmeleri üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
TAHA ALİ AMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1985
ZiraatEge ÜniversitesiPeyzaj Mimarlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ADNAN HATİPOĞLU
- Pre-eklampsi ve eklampsi vakalarında immünoglobülin düzeylerinin değerlendirilmesi (Klinik ve immünobiolojik araştırma)
Examination des valeurs d'immunoglobulines en cas de la toxemie gravidique
M. MURAT SEMİZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
1987
Kadın Hastalıkları ve DoğumGazi ÜniversitesiKadın Hastalıkları ve Doğum Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MÜLAZIM YILDIRIM
- Kurbağa gastrik mukozasında K-H ATPaz enziminin kinetik özellikleri ve oluşturulan ülser modelinde enzim aktivitesi
Başlık çevirisi yok
SEYHAN TÜKEL
- Geleneksel Beypazarı konutlarında baş odanın günümüz ihtiyaçlarını karşılayacak düzende donatılması
The Redecoration of the“Baş Oda”in Beypazarı traditional houses according to our today's needs
AYNUR ÖZMEN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MimarlıkGazi ÜniversitesiBina Bilgisi (mimari Tasarım) Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUAMMER HACIBALOĞLU