Multiple sklerozda oksidatif stres biyobelirteçlerinin hastalık evreleri ve kognisyon ile ilişkisi
The relationship between oxidative stress biomarkers, disease stages, and cognition in multiple sclerosis
- Tez No: 955684
- Danışmanlar: PROF. DR. SEMRA ÖZTÜRK MUNGAN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Nöroloji, Neurology
- Anahtar Kelimeler: Multiple Sclerosis, Oxidative Stress, Cognitive Impairment, Progressive MS, Paraoxonase
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Bilkent Şehir Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Nöroloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Multiple Skleroz (MS), merkezi sinir sisteminin(MSS) inflamatuvar, demiyelinizan ve nörodejeneratif özellikler taşıyan, relapsing-remitting (RRMS) ve sekonder progresif (SPMS) gibi klinik alt tiplerle seyreden kronik bir hastalığıdır. MS'in immünopatogenezinde oksidatif stresin rolü giderek daha fazla vurgulanmakta olup, serbest radikal üretimi ile antioksidan savunma sistemleri arasındaki dengenin bozulmasının, miyelin ve akson hasarına neden olarak hastalığın progresyonunu hızlandırabileceği öne sürülmektedir. Ayrıca MS'te kognitif bozulma yaygın olup, hastaların yaşam kalitesini ve fonksiyonel bağımsızlığını önemli ölçüde etkilemektedir. Bu çalışma, MS'in farklı evrelerinde (atak, remisyon, progresif) oksidatif stres düzeylerini belirlemek, bu parametrelerin kognitif işlev ve depresyon düzeyleri ile ilişkisini ortaya koymak ve oksidatif biyobelirteçlerin progresif MS dönemini öngörmedeki ayırt edici gücünü değerlendirmek amacıyla planlanmıştır. Yöntem: Çalışmaya 45 RRMS, 30 SPMS ve 25 sağlıklı kontrol olmak üzere toplam 100 birey dahil edilmiştir. Hasta grubunun 24'ü atak, 26'sı remisyon, 25'i ise progresif evrededir. Katılımcıların kognitif performansları Brief International Cognitive Assessment of MS (BICAMS) test bataryası ile; depresyon düzeyleri Beck Depresyon Ölçeği ile değerlendirilmiştir. Serum örneklerinde Total Antioksidan Seviye (TAS), Total Oksidan Seviye (TOS), Oksidatif Stres İndeksi (OSİ) ve Paraoksonaz-1 (PON-1) düzeyleri ölçülmüştür. Gruplar arasında bu parametrelerin karşılaştırılması yapılmış, korelasyon ve Receiver Operating Characteristic (ROC) analizleri ile oksidatif stres ile klinik ve kognitif değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Bulgular: SPMS grubunda TAS (p<0,001) ve PON-1 (p=0,014) düzeyleri istatistiksel açıdan anlamlı düşük, OSİ (p<0,001) düzeyleri anlamlı olarak yüksek bulunmuştur. TOS düzeyleri SPMS de RRMS grubuna göre istatistiksel açıdan anlamlı derecede düşük bulunmuştur. (p=0,001). Progresif dönemdeki hastalar, atak ve remisyon dönemine kıyasla daha düşük TAS, TOS ve PON-1; daha yüksek OSİ değerlerine sahipti (p<0,001). BICAMS skorları tüm hasta gruplarında kontrol grubuna kıyasla düşüktü; en düşük skorlar SPMS grubunda gözlendi (Toplam BICAMS: SPMS 70,7±23,9; RRMS 101,5±25,4; Kontrol 131,9±16,9; p<0,001). Korelasyon analizinde TAS ve OSİ düzeylerinin, özellikle SDMT (r=0,33 vs r=–0,35), BVMT-R (r=0,47 vs r=–0,48) ve Toplam BICAMS (r=0,31 vs r=–0,32) skorları ile anlamlı ilişki gösterdiği saptandı. ROC analizinde, progresif dönemi öngörmede en yüksek ayırt edicilik TAS (cut-off ≤0,69; AUC=0,896; %98 spesifite) ve OSİ (cut-off >75,98; AUC=0,872; %100 spesifite) ile elde edildi. Sonuç: Oksidatif stres, MS'in özellikle progresif evresinde belirgin şekilde artmakta ve kognitif performansla yakından ilişkili görünmektedir. TAS ve OSİ gibi biyobelirteçlerin, hastalığın evresini belirlemede ve bilişsel bozulmayı öngörmede potansiyel olarak kullanılabilir niteliktedir. Bulgular OSİ'nin yalnızca bir tanı aracı değil, aynı zamanda progresyonun biyokimyasal bir göstergesi olarak kullanılabileceğini göstermekte ve literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgularımız, MS tedavi sürecinde oksidatif stresin izlenmesinin önemini vurgulamaktadır. Anahtar Kelimler:Multiple Skleroz, Oksidatif Stres, Kognitif Bozulma, Progresif MS,Paraoksonaz
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Multiple sclerosis (MS) is a chronic disease of the central nervous system characterised by inflammatory, demyelinating and neurodegenerative features, with clinical subtypes such as relapsing-remitting (RRMS) and secondary progressive (SPMS). The role of oxidative stress in the immunopathogenesis of MS is increasingly being emphasised, and it has been suggested that the disruption of the balance between free radical production and antioxidant defence systems may accelerate the progression of the disease by causing damage to myelin and axons. In addition, cognitive impairment is common in MS and significantly affects patients' quality of life and functional independence. This study was designed to determine oxidative stress levels in different stages of MS (relapsing-remitting, remission, progressive), to reveal the relationship between these parameters and cognitive function and depression levels, and to evaluate the discriminatory power of oxidative biomarkers in predicting the progressive stage of MS. Method: A total of 100 individuals were included in the study, comprising 45 RRMS, 30 SPMS and 25 healthy controls. Of the patient group, 24 were in the attack phase, 26 in remission and 25 in the progressive phase. Participants' cognitive performance was assessed using the Brief International Cognitive Assessment of MS (BICAMS) test battery, and their depression levels were evaluated using the Beck Depression Scale. Serum samples were analysed for total antioxidant level (TAS), total oxidant level (TOS), oxidative stress index (OSI), and paraoxonase-1 (PON-1) levels. These parameters were compared between groups, and correlations and ROC analyses were performed to investigate the relationships between oxidative stress and clinical/cognitive variables. Results: TAS (p<0.001) and PON-1 (p=0.014) levels were statistically significantly lower, while OSİ (p<0.001) levels were significantly higher in the SPMS group. TOS levels were statistically significantly lower in SPMS than in the RRMS group. (p=0.001). Patients in the progressive phase had lower TAS, TOS, and PON-1 and higher OSİ values compared to those in the attack and remission phases (p<0.001). BICAMS scores were lower in all patient groups compared to the control group; the lowest scores were observed in the SPMS group (Total BICAMS: SPMS 70.7±23.9; RRMS 101.5±25.4; Control 131.9±16.9; p<0.001). Correlation analysis revealed that TAS and OSİ levels were significantly associated with SDMT (r=0.33 vs r=–0.35), BVMT-R (r=0.47 vs r=–0.48), and Total BICAMS (r=0.31 vs r=–0.32) scores, particularly. In the ROC analysis, the highest discriminatory power in predicting the progressive phase was obtained with TAS (cut-off ≤0.69; AUC=0.896; 98% specificity) and OSİ (cut-off >75.98; AUC=0.872; 100% specificity). Conclusion: Oxidative stress increases significantly, particularly in the progressive stage of MS, and appears to be closely related to cognitive performance. Biomarkers such as TAS and OSİ have the potential to be used in determining the stage of the disease and predicting cognitive impairment. The findings suggest that OSİ can be used not only as a diagnostic tool but also as a biochemical indicator of progression, thereby contributing to the literature. Our findings emphasise the importance of monitoring oxidative stress in the treatment of MS.
Benzer Tezler
- Multipl skleroz olgularında allopregnanolone düzeylerinin oksidatif stres indeksi ve hastalık seyir özellikleriyle ilişkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship of allopregnanolone levels wi̇th oxidative stress index and disease course characteristics in people with multiple sclerosis
ASLI GÜNDÜZ
- Huzursuz bacaklar sendromlu multipl skleroz hastalarında oksidatif stres ve serum mineral değerleri
Oxidative stress and serum mineral values in multiple sclerosis patients with restless LEGS syndrome
ŞEYMA AKÇİN
- Oksidatif stres markerları; ısı şok proteini-70 (HSP-70), vasküler endotelyal büyüme faktörü-a (VEGF-A), hipoksi ile indüklenen faktör-1alfa (HIF-1α) ve matriks metalloproteinaz-7 (MMP-7) serum düzeylerinin relapsing remitting multipl skleroz hastalarında relaps ve remisyon dönemlerinde ölçümü ile hastalık oluşumuna katkılarının araştırılması
Oxidative stress markers; investigation of the contribution of heat shock protein-70 (HSP-70), vascular endothelial growth factor-a (VEGF-A), hypoxia-induced factor-1alpha (HIF-1α) and matrix metalloproteinase-7 (MMP-7) serum levels in relapsing-remitting multiple sclerosis patients during relapse and remission periods
BURAK AKPEK
- Multiple skleroz hastalarında melatonin düzeyi ve oksidatif stresin değerlendirilmesi
Evaluation of melatonin levels and oxidatif stress in multiple screlosis
SABRİYE ÖZÇEKİÇ DEMİRHAN
- Relapsing-remitting multiple skleroz hastalarının relaps ve remisyon dönemlerinde oksidatif stresin araştırılması
Investigation of oxidative stress in relapse and remission periods of the patients with relapsing remitting multiple sclerosis
SAMET ÖNCEL
