İlk atak şizofreni hasta grubunda talamik çekirdeklerin serebroserebellar kognitif fonksiyonlar ile ilişkisinin incelenmesi
The relationship between thalamic nuclei and cerebrocerebellar cognitive functions in first-episode schzophrenia
- Tez No: 956607
- Danışmanlar: PROF. DR. NESRİN KARAMUSTAFALIOĞLU
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Psikiyatri, Psychiatry
- Anahtar Kelimeler: Şizofreni, İlk atak, Bilişsel işlevler, Talamus, Serebellum, Subkortikal yapılar, MR görüntüleme, FreeSurfer, Nörobilişsel değerlendirme, Schizophrenia, First episode, Cognitive functions, Thalamus, Cerebellum, Subcortical structures, MRI, FreeSurfer, Neurocognitive assessment
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Giriş ve Amaç: Şizofreni, %1 yaşam boyu prevalansa sahip, genellikle 20-25 yaşlarında başlayan, karmaşık ve ilerleyici bir psikiyatrik bozukluktur. Hem kalıtsal hem de çevresel faktörlerin rol oynadığı şizofrenide, bilişsel işlevlerde (dikkat, hafıza, sosyal biliş) önemli bozulmalar gözlenmektedir. Son yıllarda beynin farklı bölgeleri (özellikle subkortikal yapılar ve serebellum) bu bilişsel bozulmalarla ilişkilendirilmiştir. Bu çalışmanın amacı, ilk atak şizofreni hastalarında tüm beyin bölgelerine ait hacimsel ölçümler ile bilişsel işlevler (kortikal ve serebellar) arasındaki ilişkiyi incelemektir. Gereç ve Yöntem: Bu çalışma, İstanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Ruh Sağlığı ve Sinir Hastalıkları Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde tedavi gören, DSM-5 kriterlerine göre ilk kez şizofreni tanısı almış ve bilişsel batarya uygulanabilecek düzeyde klinik iyileşme durumunda olan 78 hasta ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların sistemde halihazırda mevcut olan MR görüntüleri FreeSurfer yazılımı ile incelenmiş, nörobilişsel performansları Penn Web tabanlı Nörobilişsel Test Bataryası ve Schmahmann Sendromu Skalası ile değerlendirilmiştir. Bulgular: İlk atak şizofreni hastalarında, belirli talamik çekirdek hacimleri ile bilişsel performans arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sağ anteroventral talamus dikkat performansı (SCPTNL) ile ilişkili olup bu etkinin orbitofrontal korteks aracılığıyla ortaya çıktığı görülmüştür. Sağ mediodorsal talamus çalışma belleği doğruluğu (LNB2), sağ pulvinar çekirdek ise işlemleme hızı ve motor performans (SCTAP) ile anlamlı düzeyde ilişkilendirilmiştir. Sonuç: Elde edilen bulgular, ilk atak şizofreni hastalarında belirli talamik çekirdeklerin dikkat, çalışma belleği ve işlemleme hızı gibi bilişsel alanlarla ilişkili olduğunu göstermektedir. Anteroventral talamusun orbitofrontal korteksle etkileşimi, dikkat süreçlerinin kortiko-talamik bir ağ üzerinden düzenlenebileceğini düşündürmektedir. Sağlıklı kontrol grubu bulunmadığından hacimsel karşılaştırmalar yapılamamakla birlikte, talamokortikal devrelerin bilişsel bozulmadaki rolü desteklenmektedir.
Özet (Çeviri)
Introduction and Objective: Schizophrenia is a complex and progressive psychiatric disorder with a lifetime prevalence of approximately 1%, typically emerging between the ages of 20 and 25. Both genetic and environmental factors are implicated in its etiology, and significant impairments in cognitive domains such as attention, memory, and social cognition are frequently observed. In recent years, various brain regions—particularly subcortical structures and the cerebellum—have been associated with these cognitive deficits. The aim of this study is to investigate the relationship between structural measurements of all brain regions and cognitive functions (including cortical and cerebellar domains) in patients with first-episode schizophrenia. Materials and Methods: This study included 78 patients who were receiving treatment at Istanbul Bakırköy Prof. Dr. Mazhar Osman Mental Health and Neurological Diseases Training and Research Hospital, had been diagnosed with first-episode schizophrenia according to DSM-5 criteria, and were clinically stable enough to undergo cognitive testing. Pre-existing MRI scans of the participants were analyzed using FreeSurfer software, and their neurocognitive performance was assessed via the Penn Computerized Neurocognitive Battery and the Schmahmann Syndrome Scale. Results: A reduction in thalamic nuclei volumes was observed in the schizophrenia group, and these reductions were significantly associated with impairments in attention, memory, and social cognition. Notably, strong correlations were identified between cognitive performance scores and volumes of the right thalamus and right nucleus accumbens. Conclusion: In first-episode schizophrenia patients, structural alterations in subcortical (particularly the thalamus and nucleus accumbens) and cerebellar regions are significantly associated with cognitive dysfunction. These findings highlight the potential role of thalamocortical and cerebrocerebellar circuits in the neuroanatomical basis of cognitive symptoms in schizophrenia.
Benzer Tezler
- Antipsikotik ilaç tedavisi almamış ilk atak şizofreni hastalarında korpus kallozum'da azalmış fraksiyonel anizotropi
Reduced fractional anisotropy of corpus callosum in first-episode antipsychotic drug-naive patients with schizophrenia
ERDAL PAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2010
PsikiyatriGataRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYHAN ALGÜL
- İlk atak major depresyon tanısı alan pediatrik hasta grubunda inflamasyon ve oksidatif stres belirteçlerinin serum düzeylerinin sağlıklı kontrollerle kıyaslanması ve depresyona eşlik eden kendine zarar verme davranışı ve intihar düşüncesi/girişiminin bu parametrelerle ilişkisinin incelenmesi
Comparison of serum levels of inflammation and oxidative stress markers in pediatric patients diagnosed with first-episode major depression with healthy controls and investigation of the relationship between these parameters and self-harming behavior and suicide ideation/attempts associated with depression
TUĞBA ZİLAYAZ DURUKAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiÇocuk ve Ergen Psikiyatrisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MAHMUT ZABİT KARA
- İlk atak şizofreni hastalarında sistemik inflamatuar belirteçlerin elektrofizyolojik değişikliklerle ilişkisinin incelenmesi
Investigetion of the relationship between systemic inflammatory markers and electrophysiological changes in first epizode schizophrenia patients
FATİH ŞERBETÇİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DERYA İPEKÇİOĞLU
- İlk atak şizofreni hastalarında tedaviye yanıt ile plazma asimetrik dimetilarginin düzeyleri arasındaki ilişki
The relationship between treatment response in patients with first- episode schizophrenia and plasma asymmetric dimethyilarginine (ADMA) levels
SERKAN ZİNCİR
- İlk atak şizofreni hastalarında uyku bozuklukları ile inflamasyon yükü arasındaki ilişkinin incelenmesi
Investigation of the relationship between sleep disturbances and inflammation burden in first-episode schizophrenia patients
ASUDE KOCACIK OKUR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
PsikiyatriSağlık Bilimleri ÜniversitesiRuh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TONGUÇ DEMİR BERKOL