Siber güvenlikte yapay zeka uygulamalarının karşılaştırmalı analizi
Comparative analysis of artificial intelligence applications in cyber security
- Tez No: 957113
- Danışmanlar: DOÇ. DR. ATINÇ YILMAZ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrol, Computer Engineering and Computer Science and Control
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Bahçeşehir Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Bilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Bilgi Teknolojileri Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Son yıllarda teknolojinin hayatımızda giderek daha fazla yer edinmesiyle birlikte siber saldırılar da sayı ve karmaşıklık açısından artmıştır. Bu durum, mevcut güvenlik önlemlerinin yetersiz kalmasına ve daha gelişmiş yöntemlere ihtiyaç duyulmasına neden olmuştur. Bu tez çalışmasında, geleneksel saldırı tespit sistemleri (IDS) ile yapay zekâ temelli saldırı tespit sistemlerinin etkinlikleri karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Araştırmanın temel amacı, klasik yöntemlere ek olarak makine öğrenmesi, derin öğrenme ve büyük dil modellerinin (LLM) siber saldırıları belirlemedeki başarılarını, avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymaktır. Zero Trust güvenlik yaklaşımı, güncel saldırı türleri, güvenlik kontrolleri, etik ve yasal düzenlemeler de değerlendirilmiştir. İlk aşamada son 15 yıldaki akademik çalışmalar incelenmiş, ardından CIC-IDS2017, UNSW-NB15 ve CTU-13 veri kümeleri kullanılarak deneyler gerçekleştirilmiştir. Deneylerde klasik yöntemler ile yapay zekâ tabanlı sistemlerin saldırı tespit başarı oranları, hata oranları ve tepki süreleri karşılaştırmalı olarak ölçülmüştür. Sonuçlar, klasik IDS sistemlerinin bilinen saldırılarda etkili ancak yeni veya karmaşık saldırılarda yetersiz olduğunu göstermiştir. Yapay zekâ yöntemlerinin ise özellikle yeni ve karmaşık saldırılarda daha başarılı olduğu belirlenmiştir. Sonuç olarak, klasik ve yapay zekâ yöntemlerinin birlikte kullanılmasının daha etkili bir güvenlik çözümü sağlayacağı vurgulanmıştır
Özet (Çeviri)
In recent years, as technology has increasingly become a part of our lives, cyber-attacks have also grown in number and complexity. This situation has caused current security measures to become inadequate, highlighting the need for more advanced approaches. In this thesis, the effectiveness of traditional intrusion detection systems (IDS) and artificial intelligence-based intrusion detection systems has been comparatively examined. The primary aim of this research is to reveal the success rates, advantages, and disadvantages of machine learning, deep learning, and large language models (LLM) in detecting cyber-attacks, in addition to classical methods. Furthermore, the Zero Trust security approach, current types of cyber-attacks, security controls, and ethical and legal regulations have also been evaluated. In the initial phase, academic studies from the last 15 years were reviewed, followed by experiments conducted using CIC-IDS2017, UNSW-NB15, and CTU-13 datasets. In these experiments, the attack detection success rates, error rates, and response times of classical methods and artificial intelligence-based systems were comparatively measured. Results indicated that classical IDS systems are effective against known attacks but inadequate in detecting new or complex ones. On the other hand, artificial intelligence methods were found to be more successful, especially in identifying new and sophisticated attacks. Consequently, the study emphasizes that combining classical and artificial intelligence methods would provide a more effective security solution.
Benzer Tezler
- Beyaz peynir yapımında kalsiyum klorürün süzme süresi, peynir suyu ile olan bazı besin maddeleri kayıpları ve peynir randımanına etkisi
Başlık çevirisi yok
SİBEL ŞAKİROĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiEge ÜniversitesiGıda Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUSTAFA ÜÇÜNCÜ
- Cumhuriyet döneminde Milli Eğitim Şuralarının müzik eğitimi ile ilgili aldığı kararlar
Başlık çevirisi yok
SİBEL DOĞAN(ÖZBAKAN)
- Tokat bölgesi folklorik giysileri
Başlık çevirisi yok
ESEN ÇAĞLAYAN
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
Halk Bilimi (Folklor)Gazi ÜniversitesiGiyim Endüstrisi ve Giyim Sanatları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. FİRDEVS KAYA
- Bazı yağlık kolza (brassica napus ssp. oleifera) çeşitlerinde verim ve kaliteye ilişkin karakterler üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
ABDURRAHİM TANJU GÖKSOY
Yüksek Lisans
Türkçe
1986
Gıda MühendisliğiUludağ ÜniversitesiTarla Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. Z. METİN TURAN
- Ankara ve yöresinde tavuklarda helmint enfeksiyonlarının yayılışı
Distribution of helminth infections in chicken in Ankara and surroundings
FERİAL AL-RUBAİE
Yüksek Lisans
Türkçe
1987
MikrobiyolojiAnkara ÜniversitesiParazitoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVZAT GÜRALP