Yapay zekâ ve etik ilişkisi
The relationship between artificial intelligence and ethics
- Tez No: 958156
- Danışmanlar: DOÇ. DR. AYKUT KÜÇÜKPARMAK
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Felsefe, Philosophy
- Anahtar Kelimeler: Din Felsefesi, yapay zekâ, otonom sistemler, etik karar, etik özne, Philosophy of religion, artificial intelligence, autonomous systems, moral decision, ethical subject
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: İnönü Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Felsefe ve Din Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Din Felsefesi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu çalışma, yapay zekânın insan benzeri düşünsel ve etik nitelikler taşıyıp taşıyamayacağı sorusu çerçevesinde, etik bir özne olup olamayacağını incelemektedir. Araştırmanın problem alanı, giderek daha otonom hale gelen yapay zekâ sistemlerinin etik kararlar alma kapasitesine sahip olup olmadıklarıdır. Bu kapsamda, yapay zekânın felsefî temelleri ve tarihsel gelişimi ele alınmış; ardından deontolojik, teleolojik, erdem etiği gibi bazı etik kuramlar bağlamında bu sistemlerin etik konumları değerlendirilmiştir. Çalışmanın teorik zeminini oluşturmak açısından otonomi ve etik karar verme konusu, etik özne olabilme koşulları ile incelenmiş, algoritmik tarafsızlık ve teknolojik determinizm konularıyla etik sorunlar ele alınmıştır. Algoritmik tarafsızlık, bilinç, niyet, sorumluluk ve güvenlik gibi kavramlar üzerinden yapay zekânın etik özne olma potansiyeli tartışılmıştır. Ayrıca sağlık, hukuk, iş gücü ve eğitim gibi alanlardaki yapay zekâ uygulamaları incelenmiş ve bu uygulamaların toplumsal etkileri ile etik düzenleme ihtiyacı üzerinde durulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study examines whether artificial intelligence can possess human-like intellectual and ethical qualities and whether it can be an ethical subject. The research question is whether increasingly autonomous artificial intelligence systems possess the capacity to make ethical decisions. In this context, the philosophical foundations and historical development of artificial intelligence are examined, followed by an assessment of the ethical status of these systems within the context of various ethical theories such as deontology, teleology, and virtue ethics. To form the theoretical basis of the study, the issues of autonomy and moral decision-making are examined along with the conditions for ethical subjecthood, and ethical issues are addressed through the lens of algorithmic neutrality and technological determinism. The potential of artificial intelligence to become an ethical subject is discussed through concepts such as algorithmic neutrality, consciousness, intention, responsibility, and security. Furthermore, applications of artificial intelligence in areas such as healthcare, law, labor, and education are examined, and the societal impacts of these applications and the need for ethical regulation are discussed.
Benzer Tezler
- Yapay zekâ filmlerindeki“insanı insan yapan nedir?”sorunsalı: Tasavvuf ekseninden bir yaklaşım
The question of 'what makes a human a human?' in artificial intelligence films: An approach from the perspective of sufism
FİDAN TERZİOĞLU
Doktora
Türkçe
2022
Sahne ve Görüntü SanatlarıGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ Ö. MURAD ÖZDEMİR
- Yapay zekâ etkisinde iç mimarlığın geleceği: Bir değerlendirme ve yöntem önerisi
Başlık çevirisi yok
BURCU YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
İç Mimari ve DekorasyonKocaeli Üniversitesiİç Mimarlık Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. SİBEL DEMİRARSLAN
- Üniversite öğrencilerinin yapay zeka düzeyleri ile çeşitli değişkenlerin ilişkisinin modellenmesi
Modeling the relationship between university students' artificial intelligence levels and various variables
MELİKE YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimNecmettin Erbakan ÜniversitesiBilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HATİCE YILDIZ DURAK
- Eleştirel bir veri çalışması olarak yapay zekâ algoritmalarının kültür oluşumuna etkisi
The effect of artificial intelligence algorithms on culture formation as a critical data study
MELTEM GÜRELLER
Doktora
Türkçe
2025
Halkla İlişkilerİstanbul ÜniversitesiHalkla İlişkiler ve Tanıtım Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NİLÜFER TİMİSİ NALÇAOĞLU
- Dizilerde yapay zeka'nın benlik algısı ve adalet kavramı
Self-perception and concept of justice of artificial intelligence in tv series
İLKER ÇÖZELİ
Doktora
Türkçe
2025
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ZÜHAL ÖZEL SAĞLAMTİMUR