Geri Dön

Event structure in Turkish Sign Language (TİD)

Türk İşaret Dili'nde (TİD) olay yapısı

PDF İndir

  1. Tez No: 958296
  2. Yazar: AYSEMİN YAŞAR
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. KADİR GÖKGÖZ
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Dilbilim, Linguistics
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: İngilizce
  9. Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
  10. Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Dilbilim Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Dil Bilimi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Bu çalışma, Türk İşaret Dili'nde (TİD) telikliğin nasıl ifade edildiğini incelemekte ve olay yapısının manuel olmayan ifadeler, manuel biçimler ve kinematik örüntüler aracılığıyla nasıl kodlandığına odaklanmaktadır. Sağır ebeveynlere sahip 15 ve işiten ebeveynlere sahip 15 olmak üzere toplam 30 TİD kullanıcısından elde edilen veriler, TİD'de teliklik işaretlemesinin sürekli ve kesikli manuel olmayan ifadelerin, manuel biçimlerin ve hareket dinamiklerinin karmaşık bir etkileşimini içerdiğini göstermektedir. Sürekli manuel olmayan ifadeler ağırlıklı olarak telik olmayan (atelik) olaylarla örtüşürken, kesikli manuel olmayan ifadeler yalnızca telik olaylara özgüdür. İkonik biçimler çoğunlukla atelik olaylarla ilişkilidir. Fonolojik hareket profilleri de önemli bir ipucu sunar: Atelik olaylar harmonik hareketlerle, telik olaylar ise harmonik olmayan hareketlerle ayırt edilmektedir. Bu ayrım, Motion Capture adlı tekniğe düşük maliyetli bir alternatif olan Poz Tahmini (Pose Estimation) yöntemiyle gözlemlenmiş ve özgün kinematik örüntüler ortaya konmuştur. Edinim yaşı (AoA) analizleri ise, manuel olmayan ifadelerle yapılan teliklik kodlamasının TİD'de istikrarlı bir özellik olduğunu göstermiştir. Ancak bununla beraber, sağır ebeveynlere sahip TİD kullanıcılarının, hem telik hem de atelik olaylarda manuel olmayan ifadeleri daha yoğun kullandıkları görülmektedir. Bulgular, Wilbur'un (2003, 2008) Olay Görünürlüğü Hipotezi'ni (Event Visibility Hypothesis – EVH) destekler nitelikte olup, TİD'de örtük olay yapısının hem fonolojik hem de kinematik temsiller aracılığıyla görünür olduğunu ortaya koymaktadır.

Özet (Çeviri)

This study investigates how telicity is realized in Turkish Sign Language (TİD), with a focus on the encoding of event structure through nonmanual markers, manual forms, and kinematic patterns. Data from 30 signers (15 Deaf of Deaf and 15 Deaf of Hearing) demonstrate that telicity marking in TİD involves an intricate interplay of continuous and discontinuous nonmanuals, manual forms, and movement dynamics. Continuous nonmanuals predominantly align with atelic events, while discontinuous nonmanuals are exclusive to telic ones. Iconic forms are primarily associated with atelic events. Phonological motion profiles provide another key cue, with atelic events exhibiting harmonic motion and telic events displaying non-harmonic motion. This distinction is observed through Pose Estimation, a cost-effective alternative to Motion Capture, which highlights distinct kinematic patterns. Age of acquisition (AoA) analysis further reveals that telicity encoding through nonmanuals is a resilient feature in TİD, with DoD signers displaying greater use of nonmanuals across both telic and atelic events. Collectively, these findings support the Event Visibility Hypothesis (EVH; Wilbur, 2003, 2008), illustrating that the underlying event structure is visible through both phonological and kinematic representations in TİD.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    14258

    Türkiye'de taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarını koruma olayı ve korumaya halkın katılımı konusunda yardımcı bir araştırma

    A Research to the conservation of historical monuments and natural environments with public porticipation in Turkey

    İSMET ŞAHİN

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    1990

    Şehircilik ve Bölge Planlamaİstanbul Teknik Üniversitesi

    PROF. HANDE SUHER

  2. Tez No

    228966

    A linguistic analysis on basic sentence types in Turkish sign language (Tid) with reference to non-manual activity

    Türk işaret dili (Tid)'deki temel tümce türlerinin el-dışı göstergeler açısından dilbilimsel incelemesi

    AYŞE ZEYNEP AÇAN

    Doktora

    İngilizce

    İngilizce

    2007

    İngiliz Dili ve EdebiyatıHacettepe Üniversitesi

    İngiliz Dilbilimi Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. GÜRAY KÖNİG

  3. Tez No

    257170

    Topics in Turkish sign language (Türk işaret dili ? tid) syntax: Verb movement, negation and clausal architecture

    Türk işaret dili sözdiziminde konular: Eylem hareketi, olumsuzluk ve tümce yapısı

    KADİR GÖKGÖZ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2009

    DilbilimBoğaziçi Üniversitesi

    Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. A. SUMRU ÖZSOY

  4. Tez No

    308788

    Türk işaret dilinde soru: Kaş hareketlerinin dilsel çözümlemesi

    Question in Turkish sign language: Linguistic analysis of eyebrows

    BAHTİYAR MAKAROĞLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2012

    DilbilimAnkara Üniversitesi

    Dilbilim Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. İCLÂL ERGENÇ

  5. Tez No

    435130

    Time and aspect in Turkish Sign Language (TD): Manual and nonmanual realizations of 'finish'

    Türk İşaret Dili'nde (TİD) zaman ve görünüş: 'BİT'in el ve eldışı gerçekleştirmeleri

    SERPİL KARABÜKLÜ

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2016

    DilbilimBoğaziçi Üniversitesi

    Dilbilim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MELTEM KELEPİR

  6. Tez No

    451413

    Scene-setting and referent introduction in Turkish and Turkish sign language (Türk işaret dili, TİD): What does modality tell us?

    Türkçe ve Türk işaret dili (TİD)'nde hikaye başlangıçları ve karakter tanıtımları: Dil kanalının farklı olması bize neyi gösterir?

    BEYZA SÜMER

    Yüksek Lisans

    İngilizce

    İngilizce

    2015

    DilbilimBoğaziçi Üniversitesi

    İngilizce Öğretmenliği Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. BELMA HAZNEDAR KESKİN

Geri Dön