Intergenerational parenting in Türkiye: Changes and continuities in parenting practices
Türkiye'de kuşaklar arası ebeveynlik: Ebeveynlik pratiklerindeki değişimler ve süreklilikler
- Tez No: 958375
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DENİZ TAHİROĞLU, PROF. DR. FEYZA ÇORAPÇI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: İngilizce
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Modernleşme ve kentleşmeyle birlikte Türkiye, aile dinamiklerine ve ebeveynlik pratiklerine de yansıyan önemli sosyokültürel ve demografik değişimler yaşamaktadır. Bu tez, Aile Değişim Kuramı çerçevesinde, iki kuşak Türk ebeveynlerinin ebeveynlik sıcaklığı/davranışsal kontrol, sert disiplin, psikolojik kontrol ve sosyokültürel kontrol pratiklerindeki kuşaklar arası değişimler ve süreklilik durumlarını incelemiştir. Önceki literatürde sıcaklık/davranışsal kontrol ve sert disiplinin kuşaklar arası aktarımı ele alınmış olsa da, Batı dışı toplumlara dair çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu tez aynı zamanda psikolojik kontrol ve sosyokültürel kontrolün aktarımına dair araştırmaların azlığı nedeniyle literatüre önemli bir katkı sağlamaktadır. Daha kapsamlı bir TÜBİTAK projesi (118K032) kapsamında, 4–17 yaş arası çocuğu olan Türkiye temsili 1365 ebeveynden (% 57'si anne) veri toplanmıştır. Ebeveynler hem mevcut çocuk yetiştirme uygulamalarını hem de kendi ebeveynlerinin çocuk yetiştirme biçimlerine ilişkin algılarını bildirmiştir. Sosyoekonomik düzey ve çocuk yaşı kontrol edilerek yapılan karma desenli ANCOVA'lar ve ikili korelasyon analizleri, günümüz anne ve babalarının, kendi ebeveynlerine kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek sıcaklık/davranışsal kontrol ve daha düşük düzeyde sert disiplin gösterdiğini ortaya koymuştur. Özellikle günümüz babalarının ebeveynlik pratiklerinde önemli değişimler gözlemlenmiştir. Ancak, ebeveynlerin psikolojik kontrol ve sosyokültürel kontrol uygulamalarının iki kuşak boyunca sürdüğü bulunmuştur. Bulgular ve sonuçlar, önceki literatür ve Ailede Değişim Kuramı bağlamında tartışılmıştır.
Özet (Çeviri)
With the modernization and urbanization, Türkiye has witnessed significant sociocultural and demographic changes, reflecting itself in family dynamics and parenting practices. The current thesis examined the intergenerational (in)stability and (dis)continuity in two generations of Turkish parents' parental warmth/behavioral control, harsh discipline, psychological control, and sociocultural control in the light of Family Change Theory. Although previous literature had examined the intergenerational transmission of parental warmth/behavioral control and harsh discipline, studies from non-Western societies are scarce. The current thesis also contributes to the literature, given the limited research on the transmission of psychological control and sociocultural control. In the scope of a larger TÜBİTAK project (118K032), Data were collected from 1,365 nationally representative parents in Türkiye (57% mothers) with a child aged between 4 and 17 years. Parents reported both their current child-rearing practices and their perception of their own parents' child-rearing practices. Controlling for socioeconomic status and child age, results of mixed-design ANCOVAs and bivariate correlations revealed that Turkish mothers and fathers used significantly higher levels of parental warmth/behavioral control and lower levels of harsh discipline practices compared to their own parents. Discontinuities were especially remarkable in current fathers' parenting practices. However, parental psychological control and sociocultural control practices were found to continue across two generations. Results and implications were discussed considering the previous literature and Family Change Theory.
Benzer Tezler
- Türkiye'de“yeni”babalık biçimleri ve erkeklik: Kuşaklararası devamlılıklar ve değişimler
“New”forms of fatherhood and masculinity in Turkey: Intergenerational continuities and changes
AHMET KEREM YILMAZ
Doktora
Türkçe
2026
SosyolojiMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SİBEL YARDIMCI YALÇINTAN
- Yaşlı ana-babaların yetişkin çocuklarıyla ilişkileri ve bu konudaki beklentiler: Kuşaklararası bir değerlendirme
The Relationships between elderly parent and their adult children and their expectations: An intergenerational assessment
HÜLYA ÖZTOP
Doktora
Türkçe
2000
Ev EkonomisiHacettepe ÜniversitesiEv İdaresi ve Aile Ekonomisi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. MUHTEŞEM TELSİZ
- Uluslararası Çevre Hukukunda yeni eğilimler; Karadeniz Çevre Programı
New trends in international environmental law; Black sea environmental programme
ŞULE GÜNEŞ