Gebe kadınların beslenme durumları ile beslenme bilgisi ve akdeniz diyeti uyum düzeylerinin incelenmesi
Examination of pregnant women's nutritional status, nutritional information and mediterranean diet adapting levels
- Tez No: 961437
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİTNAT ŞULE ŞAKAR
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Gebelik, Beslenme Bilgi Düzeyi, Akdeniz Diyeti, Beslenme Davranışı, Pregnancy, Nutrition Knowledge Level, Mediterranean Diet, Eating Behavior
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Haliç Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, İstanbul'daki özel bir hastaneye başvuran gebe kadınların beslenme durumları, beslenme bilgi düzeyleri ve Akdeniz diyetine uyumlarını belirlemek amacıyla yürütülmüştür. Tanımlayıcı ve kesitsel nitelikte planlanan çalışmaya 221 gönüllü gebe kadın dahil edilmiştir. Veriler; sosyo-demografik özellikler, antropometrik ölçümler, 24 saatlik besin tüketim kaydı, besin tüketim sıklığı, Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği ve MEDAS-14 ölçeği aracılığıyla toplanmıştır. Günlük enerji ve besin ögesi alımları BEBİS programı ile değerlendirilmiş ve Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 referans alınarak karşılaştırılmıştır. Çalışmada katılımcıların %53,4'ü Akdeniz diyetine orta düzeyde uyum gösterirken, %27,6'sı yüksek uyum, %19'u ise düşük uyum sergilemiştir. Beslenme bilgi düzeyine göre, %38'i düşük, %33,9'u orta, %28'i yüksek bilgi düzeyindedir. Ortalama MEDAS skoru 7,67±1,44; bilgi puanı ise 93,47±12,83 olarak bulunmuştur. Gebelik öncesi ve sırasındaki beden kütle indeksi (BKİ) karşılaştırıldığında, gebelik döneminde anlamlı düzeyde bir artış gözlenmiştir (p<0,001). Ayrıca MEDAS skorları ile BKİ arasında negatif yönlü zayıf bir korelasyon saptanmıştır. Katılımcıların günlük enerji ve besin ögesi alımlarının çoğu, TÜBER tarafından önerilen düzeyin altında kalmıştır. Özellikle folat, demir, kalsiyum ve posa gibi gebelikte kritik önem taşıyan mikro besin öğelerinde yetersizlikler tespit edilmiştir. Akdeniz diyetine özgü olan meyve, yoğurt ve zeytinyağı gibi besinlerin düzenli tüketildiği görülmekle birlikte; balık, kurubaklagil ve süt ürünleri gibi diğer temel gruplarda eksiklikler belirlenmiştir. Beslenme bilgi düzeyi ile potasyum ve magnezyum alımları arasında pozitif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Egzersiz yapan gebelerin MEDAS skorlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak, çalışmada katılımcıların beslenme bilgi düzeylerinin nispeten yüksek; ancak Akdeniz diyetine uyumlarının orta düzeyde olduğu belirlenmiştir. Bilgi düzeyinin artması olumlu bir gelişme olarak değerlendirilmekle birlikte, sağlıklı beslenme davranışının oluşabilmesi için bilgi aktarımının ötesine geçilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, gebelere yönelik geliştirilecek davranışsal bilim temelli eğitim programları ve izlem odaklı beslenme danışmanlığı modelleri, anne ve bebek sağlığı açısından sürdürülebilir bir iyilik haline katkı sağlayacaktır.
Özet (Çeviri)
This study aimed to evaluate the nutritional status, nutrition knowledge levels, and adherence to the Mediterranean diet among pregnant women who applied to a private hospital in Istanbul. Designed as a descriptive and cross-sectional study, it included 221 volunteer pregnant women. Data were collected using socio-demographic characteristics, anthropometric measurements, a 24-hour dietary recall, food frequency questionnaire, Nutrition Knowledge Level Scale, and the 14-item Mediterranean Diet Adherence Screener (MEDAS-14). Daily energy and nutrient intakes were assessed using the Nutrition Information Systems (BEBIS) software and compared with the 2022 guidelines of the Turkish Dietary Guidelines (TUBER). Findings revealed that 53.4% of participants had moderate adherence to the Mediterranean diet, 27.6% had high adherence, and 19% had low adherence. Regarding nutrition knowledge, 38% of participants were classified as having low, 33.9% as moderate, and 28% as high knowledge levels. The mean MEDAS score was 7.67±1.44, while the mean nutrition knowledge score was 93.47±12.83. A significant increase in body mass index (BMI) was observed during pregnancy compared to pre-pregnancy values (p<0.001), and a weak negative correlation was found between MEDAS scores and BMI. The analysis showed that participants' daily energy and nutrient intakes were mostly below the recommended levels. In particular, deficiencies were noted in critical micronutrients such as folate, iron, calcium, and dietary fiber. While foods typically associated with the Mediterranean diet—such as fruits, yogurt, and olive oil—were frequently consumed, other key components like fish, legumes, and milk were under-consumed. A significant positive correlation was found between nutrition knowledge and intakes of potassium and magnesium. Additionally, participants who engaged in physical activity had significantly higher MEDAS scores (p<0.05). In conclusion, although participants' nutrition knowledge levels were relatively high, adherence to the Mediterranean diet remained moderate. While the increase in knowledge is a positive outcome, it is emphasized that fostering healthy eating behaviors requires more than knowledge transfer alone. In this context, behaviorally informed education programs and follow-up-based nutritional counseling models tailored for pregnant women could contribute significantly to sustainable well-being for both mother and baby.
Benzer Tezler
- Konya il merkezinde 1. 2. ve 3. trimesterlerinde olan gebe kadınların beslenme alışkanlıkları, beslenme durumları ile gebe beslenmesi konusundaki bilgi düzeylerinin belirlenmesi
The determination of nutritional habits, nutritional status and knowledge of pregnant women 1st, 2nd And 3rd trimesters at the Konya province center
ZEYNEP ATALAY
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
Beslenme ve DiyetetikSelçuk ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DİDEM ÖNAY DERİN
- Beslenme eğitimi süresinin gebe kadınların beslenme ve sağlık durumları ile bilgi ve alışkanlıklarına etkisi
Başlık çevirisi yok
AYDAN ERCAN(ŞAHİN)
Yüksek Lisans
Türkçe
1989
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
- Adölesan gebelerin genel sağlık, beslenme durumlarını ve bunun yenidoğan üzerine etkileri
Başlık çevirisi yok
PINAR SÖKÜLMEZ
Yüksek Lisans
Türkçe
1995
Beslenme ve DiyetetikHacettepe ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
PROF. DR. PERİHAN ARSLAN
- Öğretmenlerin A vitaminine ilişkin bilgi ve davranışları
Teachers` knowledge and behaviours concerning vitamin A
NERGÜL KURTCU
Yüksek Lisans
Türkçe
2006
Eğitim ve ÖğretimGazi ÜniversitesiAile Ekonomisi ve Beslenme Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MİNE ARLI
- Konya il merkezinde gebe kadınların beslenme alışkanlıkları, beslenme durumları ve bunun yeni doğan üzerine etkisi
Nutritional habits and statues of pregnant women in Konya province and effects of these nutritional factors on new born
DİDEM ÖNAY
Doktora
Türkçe
2006
Beslenme ve DiyetetikAnkara ÜniversitesiEv Ekonomisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NEVİN AKTAŞ