Dijital dönüşüm olgunluk olgusu üzerine bibliyometrik bir analiz ve bir ölçek geliştirme
A bibliometric analysis and a scale development on the digital transformation maturity phenomenon
- Tez No: 961882
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA GERŞİL
- Tez Türü: Doktora
- Konular: İşletme, Business Administration
- Anahtar Kelimeler: Dijital olgunluk, Dijitalleşme, Olgunluk, Olgunluk modeli, Sayısal dönüşüm, Digital maturity, Digitalization, Maturity, Maturity model, Digital transformation
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: İşletme Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: İşletme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
İnsanların ve işletmelerin, hızlı teknolojik değişimlere ayak uydurabilmesi için bu gelişmelere uyum sağlaması ve dijital dönüşümünü gerçekleştirmesi gerekmektedir. Bu kapsamda dijital dönüşüm ve dijital olgunluk kavramlarının anlaşılması, uluslararası yazında bu konularla alakalı çalışmaların belirlenmesi ve bu konularla alakalı trendlerin belirlenmesi elzem bir sorun olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmanın amacı, dijital dönüşüm olgunluk olgusuna ilişkin bibliyometrik bir analiz gerçekleştirmek ve dijital dönüşüm olgunluk ölçeği geliştirmektir. Çalışmada öncelikle Web of Science veri tabanı kullanılarak Moher vd. (2009)'nin PRISMA yöntemine dayalı sistematik bir literatür taraması gerçekleştirilmiş, dijital dönüşüm ve dijital olgunluk kavramlarına odaklanılmıştır. Sistematik literatür taraması sonucunda elde edilen 521 makale Vosviewer programı ile bibliyometrik analiz kullanılarak haritalanmıştır. Bu çalışmada araştırmacılar arasındaki işbirlikleri incelenecek ve atıf analizleri kullanılarak araştırmacıların ve dergilerin bilimsel çıktıları ayrı ayrı değerlendirilecektir. Bu analizlerin temel sınırlılığı yalnızca Web of Science veri tabanındaki veriler kullanılarak gerçekleştirilmiş olmasıdır. Bibliyometrik analiz kapsamında eş-yazar analizi, anahtar sözcüklerin eş-oluşum analizi, belge atıf analizi, kaynak eşleştirme analizi ve eş-atıf analizi, atıf yapılan referans, atıf yapılan yazar ve atıf yapılan kaynak olmak üzere toplam 7 analiz uygulanmıştır. Dijital dönüşüm ve dijital olgunluk üzerine ilk çalışma 2006 yılında yapılmış olup, son zamanlarda ilgili çalışmalarda artış görülmüştür (2023'te 127 makale; 2024'te 144 makale). En yüksek bağlantı gücüne sahip eş-yazarlar Foroudi ve Pantea, ardından Ritala ve Paavo, Paul ve Justin ve Giones ve Ferran'dır. En çok atıf alan eş-yazarlar Broekhuizen ve Thijs, Dong ve John, Verhoef ve Peter ve Bart ve Yakov'dur. Uluslararası literatürde en sık kullanılan anahtar kelime“dijital dönüşüm”dür. Dijital olgunluk kavramıyla birlikte, özellikle son zamanlarda çalışmalarda artan diğer ilişkili kelimeler sırasıyla“inovasyon”,“performans”ve“dinamik yetenekler”kavramları olarak belirlenmiştir. Dijital olgunluk üzerine yapılan çalışmalara yapılan atıfların analizimizde Verhorf'un (2021) çalışması öne çıkmaktadır. Verhorf'u (2021) sırasıyla Warner (2019), Zhu (2006), Peng (2022) ve Li (2020) takip etmektedir. Çalışmamızın ikinci kısmı, dijital dönüşüm olgunluk ölçeğinin oluşturulması olarak belirlenmiştir. Literatürdeki dijital olgunluk çalışmalarında en sık kullanıldığı belirlenen kültür, organizasyon, strateji, bilgi teknolojileri, teknoloji kaynakları, müşteri ve tedarik zinciri boyutlarına ilişkin 76 maddelik ifade havuzu oluşturulmuş ve bu ifadelere yönelik kapsam geçerliği çalışması yürütülmüştür. Kapsam geçerliği sonucu, gerekli nicel değerleri sağlamayan 29 madde çalışmadan çıkarılarak kalan 47 madde üzerinden bir uygulama gerçekleştirilmiştir. 330 katılımcıyla gerçekleştirilen uygulama bulgularına açımlayıcı faktör analizi (AFA) uygulanmış, 32 madde ve 4 boyuttan oluşan dijital dönüşüm olgunluk ölçeği elde edilmiştir. Son olarak, AFA sonrası geliştirilen 32 maddelik dijital dönüşüm olgunluk ölçeğine doğrulayıcı faktör analizi yapılarak, ölçeğin yapı geçerliği kanıtlanmıştır.
Özet (Çeviri)
In order to keep up with rapid technological changes, people and businesses need to adapt to these developments and realize their digital transformation. In this context, understanding the concepts of digital transformation and digital maturity, identifying studies related to these issues in international literature and determining trends related to these issues are essential problems. The aim of this study is to perform a bibliometric analysis of the digital transformation maturity phenomenon and to develop a digital transformation maturity scale. The study first conducted a systematic literature review based on the PRISMA method of Moher et al. (2009) using the Web of Science database, focusing on the concepts of digital transformation and digital maturity. The 521 articles obtained as a result of the systematic literature review were mapped using bibliometric analysis with the Vosviewer program. This study will examine the collaborations between researchers, and citation analyses will be used to separately evaluate the scientific outputs of researchers and journals. The main limitation of these analyses is that they were conducted using only the data in the Web of Science database. Within the scope of bibliometric analysis, a total of 7 analyses were applied, including co-author analysis, co-occurrence analysis of keywords, document citation analysis, source matching analysis and co-citation analysis, cited reference, cited author, and cited source. The first study on digital transformation and digital maturity was conducted in 2006, and there has been an increase in related studies recently (127 articles in 2023; 144 articles in 2024). The co-authors with the highest link strength are Foroudi and Pantea, followed by Ritala and Paavo, Paul and Justin, and Giones and Ferran. The most cited co-authors are Broekhuizen and Thijs, Dong and John, Verhoef and Peter, and Bart and Yakov. The most frequently used keyword in international literature is“digital transformation”. Along with the concept of digital maturity, other related words that have increased in the number of studies, especially recently, have been determined to be the concepts of“innovation”,“performance”, and“dynamic capabilities”, respectively. In our analysis of citations to studies on digital maturity, the work of Verhorf (2021) stands out. Verhorf (2021) is followed by Warner (2019), Zhu (2006), Peng (2022) and Li (2020), respectively. The second part of our study was determined as the creation of the digital transformation maturity scale. A 76-item expression pool was created regarding the dimensions of culture, organization, strategy, information technologies, technology resources, customer and supply chain, which were determined to be used most frequently in digital maturity studies in the literature, and a content validity study was conducted for these expressions. As a result of the content validity, 29 items that did not provide the necessary quantitative values were removed from the study and an application was conducted on the remaining 47 items. Exploratory factor analysis (EFA) was applied to the application findings carried out with 330 participants, and a digital transformation maturity scale consisting of 32 items and 4 dimensions was obtained. Finally, confirmatory factor analysis was performed on the 32-item digital transformation maturity scale developed after EFA, and the construct validity of the scale was proven.
Benzer Tezler
- İnşaat sektöründeki yüklenici firmaların dijital olgunluğunun değerlendirilmesi
Assessment of digital maturity of contractor companies in the construction industry
AHMET CAN BÖLÜK
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
İnşaat Mühendisliğiİstanbul Teknik Üniversitesiİnşaat Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ESİN ERGEN PEHLEVAN
- Contextualizing“context”in architectural theory via a conceptual model
Mimarlık kuramında bir kavramsal model ile bağlamı bağlamsallaştırmak
EDANUR KILIÇ
Yüksek Lisans
İngilizce
2023
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. YÜKSEL DEMİR
- Modada“houte couture”olgusu ve kişiye özel tasarım
The phenomenon of“haute couture”in fashion andbespoke design
MITRA AHRAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Güzel Sanatlarİstanbul Arel ÜniversitesiModa ve Tekstil Tasarımı Ana Sanat Dalı
DOÇ. DR. CEYHUN BERKOL
- Dijital dönüşüm olgunluk seviyesinin belirlenmesinde kurum kültürünün önemi ve değişim yönetiminin moderatör etkisi
The importance of corporate culture in determination of digital maturity level and moderator role of change management
ERSAN MERİÇ
- Dijital dönüşüm ve Endüstri 4.0 olgunluk modeli: Türkiye çimento sektörü üzerine bir uygulama
Digital transformation and Industry 4.0 maturity model: An application on Turkish cement sector
GÖKCE YÜCE