Trabzon ilinde yaşayan 20 yaş ve üstü bireylerde teknoloji bağımlılıkları prevalansı ve etkileyen faktörler
Prevalence of technology addictions and affecting factors in individuals aged 20 and over living in Trabzon province
- Tez No: 962509
- Danışmanlar: PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Karadeniz Teknik Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Trabzon ilinde yaşayan 20 yaş ve üstü bireylerde teknoloji bağımlılıkları prevalansını belirlemeyi amaçlamakta olup, teknoloji bağımlılıkları akıllı telefon bağımlılığı (ATB), sosyal medya bağımlılığı (SMB) ve internet oyun oynama bozukluğu (İOOB) prevalansları üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca bu üç bağımlılık türü arasındaki ilişkilerin incelenmesi ve akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyun kullanımının bu bağımlılıklar üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerinin ortaya konması amaçlanmıştır. Gereç-Yöntem: Kesitsel tipteki araştırmada 2615 kişi analizlere dahil edilmiştir. ATB, SMB ve İOOB bağımlı değişkenlerdir. İstatistiksel analizlerde Ki-Kare testi, Fisher Exact testi, Mann Whitney U testi, Spearman korelasyon testi, Hiyerarşik Lojistik Regresyon Analizi, Genelleştirilmiş Doğrusal Model ve Yapısal Eşitlik Modellemesi kullanılmıştır. Tüm istatistik analizlerde önemlilik değeri p<0,05 olarak alınmıştır.Bulgular: ATB, SMB ve İOOB prevalansları tüm katılımcılarda sırasıyla %16,4; %10,6 ve %0,4 olarak bulunmuştur. Günlük telefon kullanımının ≥3 saat olması ve SMB varlığı ATB için; sosyal medya kullanımının ≥2 saat olması, 20–44 ve 45–64 yaş grubunda olmak, bekar olmak ve ATB varlığı ise SMB için risk faktörüdür. Tablette oyun oynamak, haftada ≥4 oyun oynamak ve kesintisiz ≥60 dakika süren oyun, ATB ve SMB varlığı İOOBÖ9-KF puanını artıran faktörlerdir. Akıllı telefon, sosyal medya ve dijital oyun kullanımına bağlı bağımlılıkların birbirini etkilediği saptanmıştır. Sonuç: Çalışma, erişkinlerde ATB, SMB ve İOOB'nin görüldüğünü ve artan teknoloji kullanımıyla birlikte halk sağlığı açısından izlenmesi gereken bir alan olduğunu göstermiştir. Teknoloji bağımlılıklarının birbirini etkilediği ve ortak kullanım davranışlarıyla ilişkili olduğu belirlenmiştir. Uzun süreli ve çoklu teknoloji kullanımı, başlıca risk faktörlerindendir. Bu nedenle erişkinlere yönelik kullanım süresini izleme, mola verme ve çoklu dijital ortam farkındalığına odaklanan yaklaşımlar geliştirilebilir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to determine the prevalence of technology addictions— specifically smartphone addiction (SA), social media addiction (SMA), and internet gaming disorder (IGD)—among individuals aged 20 and over in Trabzon. It also examined the relationships among these addictions and the direct and indirect effects of related technology use. Materials and Methods: This cross-sectional study analyzed data from 2,615 participants. SA, SMA, and IGD were the dependent variables. Statistical methods included Chi-Square, Fisher's Exact, Mann Whitney U, Spearman correlation, Hierarchical Logistic Regression, Generalized Linear Model, and Structural Equation Modeling, with significance set at p<0.05.Results: The prevalence of SA, SMA, and IGD among all participants was found to be 16.4%, 10.6%, and 0.4%, respectively. Smartphone use for ≥3 hours per day and the presence of SMA were risk factors for SA; social media use for ≥2 hours per day, being aged 20–44 or 45–64, being single, and the presence of SA were risk factors for SMA. Playing games on a tablet, playing digital games ≥4 times per week, and uninterrupted gaming for ≥60 minutes were identified as factors increasing IGDS9- SF scores in individuals with SA and SMA. Addictions related to smartphone, social media, and digital game use were found to be interrelated. Conclusion: The study revealed that SA, SMA, and IGD are present among adults and, with the increasing use of technology, constitute an area that should be monitored from a public health perspective. It was determined that technology addictions influence each other and are associated with common usage behaviors. Prolonged and multiple technology use are among the main risk factors. Therefore, approaches focusing on monitoring usage time, encouraging regular breaks, and increasing awareness of multiple digital environments can be developed for adults.
Benzer Tezler
- Trabzon ilinde yaşayan 18 yaş ve üstü bireylerde Diabetes mellitus prevalansı ve risk faktörlerinin belirlenmesi
Determination of Diabetes mellitus prevalence and risk factors among adults aged 18 years and older living in Trabzon
SEMA ERKAYIRAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MURAT TOPBAŞ
- Yaşlı bireylerde beslenme durumunun saptanmasında mini beslenme analizi (MNA) ve bazı antropometrik ölçülerle ilişkisi
Relationship between mini nutritional assessment (MNA) and some anthropometric measurements in determining nutritional status in elderly individuals
ABDULLAH ALAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
AntropolojiCumhuriyet ÜniversitesiAntropoloji Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. GÜLÜŞAN ÖZGÜN BAŞIBÜYÜK
- Trabzon ve çevresinde yaşayan 6-15 yaş grubu çocuklarda diş sayı anomalilerinin retrospektif olarak incelenmesi
Retrospective evaluation of the tooth number anomalies in children between the ages of 6-15 living in and around of the Trabzon
GÜLŞEN AYDIN
Diş Hekimliği Uzmanlık
Türkçe
2022
Diş HekimliğiKaradeniz Teknik ÜniversitesiPedodonti Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZGÜL BAYGIN
- Trabzon ilinde yaşayan 20 yaş ve üzeri bireylerde tütün ürünleri kullanımı, alkol kullanımı, alkol kullanım bozukluğu prevalansı ve etkileyen faktörler
Prevalence and associated factors of tobacco use, alcohol consumption, alcohol use disorder among individuals aged 20 and above living in trabzon province
HİLAL ÇANKAYA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERDAR KARAKULLUKÇU
- Trabzon ilinde yaşayan 20 yaş ve üzeri yetişkinlerde ruh sağlığı okuryazarlığı düzeyi ve etkileyen faktörler
Mental health literacy and affecting factors in adults aged 20 years and older living in Trabzon
YELİZ DABAĞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2026
Halk SağlığıKaradeniz Teknik ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NAZIM ERCÜMENT BEYHUN