Bourdieu'nün merceğinden 1970'lere bir bakış: Edebiyat eğitiminde bir alan mücadelesi örneği
A perspective on the 1970s through bourdieu's lens: A case of field struggle in literature education
- Tez No: 962514
- Danışmanlar: DOÇ. DR. FATİH ALTUĞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez çalışması 1976 edebiyat müfredatına ve Mehmet Kaplan'ın müfredat için yazdığı ders kitaplarına odaklanmıştır. Bu noktada Tanzimat'tan başlayıp Cumhuriyet'in kuruluşuna, oradan 1970'li yıllara dek yürürlüğe giren edebiyat müfredatı ve ders kitapları, zamanla değişen edebiyat eğitimine bakışı anlamlandırmak için amaç, yöntem, ders bölümleri, eser-yazar seçimi ve öğretmene verilen insiyatif yönüyle analiz edilmiştir. Ayrıca dergilerde yapılan tartışmaların edebiyat eğitimine bakışı dönüştürmedeki rolü ile bu analiz desteklenmiştir. Bu analiz boyunca ideoloji ile edebiyat eğitimi arasında bağ kurmak için Bourdieu'nün hâkim beğeni, sembolik şiddet, alan, pedagojik otorite ve pedagojik mesai kavramları kullanılmıştır. Bu kavramların ışığında özellikle 1970'li yılların edebiyat eğitiminde kritik bir eşik olduğu, hâkim beğenide bir alan mücadelesine yol açtığı anlaşılmıştır. Bu mücadele akademik yayınlar, meclis tartışmaları ve dergi yazıları üzerinden incelenmiştir. İncelemeyi derinleştirmek adına 1976 müfredatı ve Mehmet Kaplan'ın ders kitapları kendisine yöneltilen kurum, dergi ve yazarların eleştirileri üzerinden ele alınmıştır. Tüm bu değerlendirmeler ışığında Milliyetçi Cephe Hükümeti'nin birçok alanda olduğu gibi edebi eğitim alanındaki Kemalist hâkim beğeniyi milliyetçi muhafazakâr yönde değiştirmeye çalıştığı görülmüştür. Bunun için seçilen Mehmet Kaplan'ın da mensup olduğu Aydınlar Ocağı'nın Türk-İslam sentezi görüşünü ders kitaplarına ideoloji, yöntem, yazar-eser seçimi, kavramların yeniden anlamlandırılması yönüyle tatbik ettiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
This thesis focuses on the 1976 literature curriculum and the textbooks written by Mehmet Kaplan for it. Literature curricula and textbooks from the Tanzimat period to the Republic and into the 1970s are analyzed in terms of objectives, methods, course content, author-work selection, and the level of teacher autonomy to understand changing approaches to literature education. The analysis is supported by discussions in literary journals that influenced these shifts. To explore the link between ideology and literature education, Bourdieu's concepts—dominant taste, symbolic violence, field, pedagogical authority, and pedagogical work—are used. These concepts reveal that the 1970s marked a critical point in literature education, triggering a field struggle within the dominant taste. This struggle is examined through academic publications, parliamentary debates, and journal articles. To deepen the analysis, the 1976 curriculum and Kaplan's textbooks are reviewed through critiques by institutions, journals, and writers. The findings show that, as in other areas, the Nationalist Front Government (Milliyetçi Cephe Hükümeti) aimed to shift the dominant Kemalist taste in literature education toward a nationalist-conservative one. It is concluded that the Aydınlar Ocağı, of which Kaplan was a member, implemented its Turkish-Islamic synthesis in the textbooks through ideology, method, author-work selection, and the reinterpretation of key concepts.
Benzer Tezler
- Farklı dikim zamanı, malç ve parafin uygulamalarının Antalya koşullarında aşılı-köklü asma fidanı üretimine etkisi üzerinde araştırmalar
Başlık çevirisi yok
RUHSAR ARICA
Yüksek Lisans
Türkçe
1992
ZiraatAkdeniz ÜniversitesiBahçe Bitkileri Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. H. İBRAHİM UZUN
- Sosyal tabakalaşma ve günümüz Fransız sosyolojisinin yaklaşımları
Başlık çevirisi yok
MEHMET TAYFUN AMMAN
- Türkiye'de popüler sanat ve Kitsch
Popular art and Kitsch in Turkey
İSMAİL LÜTFÜ EROL
Doktora
Türkçe
1999
Sanat TarihiHacettepe ÜniversitesiSanat Tarihi Ana Bilim Dalı
PROF.DR. FİLİZ YENİŞEHİRLİOĞLU
- Reconstructing the political: A study on contemporary Alevi politics from a generative structuralist perspective
Siyasi olanın yeniden inşası: Doğurgan yapısalcılığın bakış açısından günümüz Alevi siyaseti üzerine bir çalışma
EMRAH GÖKER
Yüksek Lisans
İngilizce
1999
Siyasal Bilimlerİhsan Doğramacı Bilkent ÜniversitesiSiyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. TAHİRE ERMAN
- New communication and information technologies as process in relations; A case study of the internet use in Turkish academic practice
İlişkiler üzerinde temellenen süreçler olarak yeni iletişim ve bilişim teknolojileri: Türk akademik pratiğinde internet kullanımı örneği
BELKIZ TARHAN
Doktora
İngilizce
2001
Bilim ve TeknolojiOrta Doğu Teknik ÜniversitesiSosyoloji Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN ÜNAL NALBANTOĞLU