06 Mil Yz A 6163/1 Terceme-i Tıbb-i Cedîd-i Efrencî: (1a-99b) İnceleme ve metin
06 Mil Yz A 6163/1 Terceme-i Tıbb-i Cedîd-i Efrencî: (1a-99b) Analysis and text
- Tez No: 962547
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NAZLI İPEK HÜNER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Boğaziçi Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, Millî Kütüphane Yazmalar Koleksiyonu 6163/1 numarada kayıtlı olan Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî isimli yazma eserin 1a–99b varaklarının Latin alfabesine çevrilmesi yoluyla hazırlanmıştır. Metinde yirmi iki farklı başlık altında çeşitli ilaç tarifleri, bu ilaçların nasıl yapıldığı, neye iyi geldiği ve kullanım miktarları yer almaktadır. Eser, tercüme olması ve içerisinde ilaç tarifleri dışında edebiyatla ilişkilendirilebilecek unsurlar barındırması açısından bu çalışma için esas alınmıştır. Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrenci, Batılı hekimlerin tariflerinin farklı kaynaklardan terceme yoluyla derlenmesinden oluşan bir eser olması bakımından Osmanlı terceme pratiklerine dair pek çok veri sunmaktadır. Bu tezin ilk amacı henüz çeviriyazısı yapılmamış bir metni Latin harflerine aktarmak ve metindeki sözcük dağarcığını ortaya koymak, daha sonra da metnin edebiyatla olan ilişkisine bakmaktır. Bir tıp kitabının edebiyat sahasında nasıl konumlandırılabileceğinin sorgulanmasındaki amaç farklı disiplinlerin edebi açıdan nasıl incelenebileceğine dair yeni bir perspektif sunmaktır. Bu eser ilk olarak terceme bir eser olması bakımından Osmanlı terceme pratiğinin kültürel boyutlarıyla ilgili çalışmalar yapılmasına olanak sağlamaktadır. Terceme meselesinin yanı sıra hikâye etme geleneğinin de eserde yer tutması eserin edebiyat sahasında ele alınabilmesine katkı sunmaktadır. Bu tez, Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî'nin yalnızca tıpla değil aynı zamanda farklı pek çok açıdan edebiyatla da ilişkide olduğunu ileri sürmektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis has been prepared by transliterating into the Latin alphabet the folios between 1a-99b of the manuscript titled Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî, cataloged under the number 6163/1 in the Manuscripts Collection of the National Library. The manuscript contains numerous drug recipes categorized under 22 different headings, including how these drugs are prepared, what they are used for, and their dosages. The manuscript was selected as the primary focus of this study since it is a translation and incorporates features related to literature beyond being mere drug recipes. Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî consists of a compilation of prescriptions translated from various Western medical sources and provides valuable insights into Ottoman translation practices. The primary aim of this thesis is to transliterate a previously untransliterated text into the Latin alphabet and to reveal its vocabulary, and subsequently to examine the text's relationship with literature. The aim of questioning how this medical book can be positioned within the field of literature is to offer a new perspective on how different disciplines can be examined from a literary viewpoint. As a translated text, this work provides an opportunity to investigate the cultural aspects of Ottoman translation practices. Besides the matter of translation, the presence of the storytelling tradition in the manuscript also contributes to its consideration within the field of literature. This thesis asserts that Terceme-i Tıbb-ı Cedîd-i Efrencî is related not only to medicine but also to literature.
Benzer Tezler
- İlkokul çağı erkek çocuklarında inmemiş testis anomalisi ve insidansı
The anomaly and incidence of cryptorchidism in primary school boys
SERDAR SEZGİN
- Adolesan intihar girişimlerinin psiko-sosyal nedenleriyle ilgili araştırma
Başlık çevirisi yok
NAZMİYE YÜKSEL
- Ege bölgesi keçi liflerinin bazı önemli fiziksel, kimyasal özellikleri ve değerlendirme imkanları
Başlık çevirisi yok
NİLÜFER ERDEM
Doktora
Türkçe
1985
Tekstil ve Tekstil MühendisliğiEge ÜniversitesiTekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GÜLSEREN YAZICIOĞLU
- 1,3-difenil-4,5-bis(hidroksiimino)-imidazolidin ve Ni(II), Cu(II), Pd(II), UO2(VI) komplekslerinin sentezi
Başlık çevirisi yok
VEFA AHSEN
Doktora
Türkçe
1984
Kimya MühendisliğiUludağ ÜniversitesiKimya Mühendisliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ÖZER BEKAROĞLU
- Effect of chymotrypsin on M1 type pyruvate kinase from rabbit muscle and L-type from sheep liver
Başlık çevirisi yok
NİLAY BAŞARAN
Yüksek Lisans
İngilizce
1987
BiyokimyaOrta Doğu Teknik ÜniversitesiBiyokimya Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. MERAL YÜCEL