Tip 2 diyabet tanısı alan hastaların öz etkililik düzeyinin insülin tedavisi yönetimi üzerine etkisi
The effect of self-effectiveness level of patients diagnosis with Type 2 diabetes on insulin therapy management
- Tez No: 964279
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİGEN ÇAVUŞOĞLU
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Halk Sağlığı, Public Health
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Ondokuz Mayıs Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırma, Tip 2 diyabet tanısı alan hastaların öz etkililik düzeyinin insülin tedavisi yönetimi üzerine etkisini incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Araştırma kesitsel türde olup, Çarşamba Devlet Hastanesi'nde Aralık 2024-Mart 2025 tarihleri arasında dahiliye servisinde yatan ve dahiliye polikliniğine başvuran 240 katılımcı ile gerçekleştirilmiştir. Verilerin toplanmasında“Tanımlayıcı Bilgi Formu”,“Tip 2 Diyabetlilerde Öz Etkililik Ölçeği”ve“İnsülin Tedavisi Öz yönetim Ölçeği”kullanılmıştır. Etik kuruldan ve araştırmanın yapıldığı kurumdan izin alınmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde tanımlayıcı istatistikler, çok değişkenli regresyon analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 63.1±10.44, %61.7'si kadın, %85.4'ü evli ve %60.8'i ilkokul mezunudur. Erkek katılımcıların diyabet öz etkililik ölçeği fiziksel egzersiz alt boyutu ve insülin tedavisi öz yönetim ölçeği duyuşsal alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Evli katılımcıların tıbbi tedavi, fiziksel egzersiz ve davranışsal alt boyut puan ortalaması anlamlı olarak daha yüksek saptanmıştır (p<0.05). Kronik komplikasyonu bulunmayan katılımcıların insülin tedavisi öz yönetimi bilişsel ve davranışsal alt boyutunda anlamlı farklılık bulunmuştur (p<0.05). Hastaların diyabet öz etkililik durumlarını insülin tedavisi öz yönetiminin anlamlı olarak etkilediği (p<0.05), özellikle en fazla bilişsel alt boyutun etkili olduğu ardından sırasıyla insülin tedavisi öz yönetimi ve daha önce eğitim almanın etkilediği, bu modelin açıklama varyansının %47.22 olduğu tespit edilmiştir. Sonuç: Sonuç olarak insülin tedavisi öz yönetim düzeyi arttıkça diyabet öz etkililik düzeyi de artmakta olup özellikle bilişsel olarak insülin tedavisinin öneminin farkına varmanın diyabet öz etkililiği üzerinde en yüksek etkiye sahip olduğu saptanmıştır. Diyabet yönetimi için hastalara daha etkin eğitimler planlanarak özellikle kadın, bekar ve kronik hastalığı bulunanlara ağırlık verilmesi önerilebilir.
Özet (Çeviri)
Purpose: This study was conducted to investigate the effect of the self-efficacy level of patients diagnosed with Type 2 diabetes on insulin therapy management. Materials and Methods: The research is cross-sectional and was conducted with 240 participants who were hospitalized in the internal medicine service and applied to the internal medicine outpatient clinic between December 2024 and March 2025 in Çarşamba State Hospital.“Descriptive Information Form”,“Self-Efficacy Scale in Type 2 Diabetics”and“Insulin Therapy Self-Management Scale”were used to collect the data. Permission was obtained from the ethics committee and the institution where the study was conducted. Descriptive statistics, multivariate regression analysis were used to evaluate the data. Results: The mean age of the participants was 63.1±10.44 years, 61.7% were female, 85.4% were married and 60.8% were primary school graduates. A significant difference was found in the physical exercise sub-dimension of the diabetes self-efficacy scale and the affective sub-dimension of the insulin therapy self-management scale in male participants (p<0.05). Married participants had significantly higher mean scores in medical treatment, physical exercise and behavioral subscales (p<0.05). A significant difference was found in the cognitive and behavioral sub-dimension of insulin therapy self-management in participants without chronic complications (p<0.05). It was determined that insulin treatment self-management significantly affected the diabetes self-efficacy status of the patients (p<0.05), especially the cognitive sub-dimension was most effective, followed by insulin treatment self-management and previous education, respectively, and the variance of explanation of this model was 47.22%. Conclusion: In conclusion, as the level of insulin therapy self-management increases, the level of diabetes self-efficacy also increases, and especially cognitive awareness of the importance of insulin therapy was found to have the highest effect on diabetes self-efficacy. It may be recommended that more effective trainings should be planned for patients for diabetes management, with a special emphasis on women, single patients and patients with chronic diseases.
Benzer Tezler
- Diyabetli hastalarda diyabetik ayak bakımı öz etkililiği ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin belirlenmesi
Determining the relationship between diabetic foot care self-efficacy and quality of life in diabetic patients
SİNAN İRTEGÜN
- Tip 2 diyabetli bireyler için web tabanlı eğitim programı geliştirilmesi ve programın diyabet yönetimine etkisi
Developing a web based education program for individuals with type 2 diabetes and its effect on diabetes management
NURTEN TERKEŞ
- Tip 2 diyabetes mellitus tanısı almış kişilerde diyabet öz yönetiminin diyabet belirtileri ve metabolik kontrol parametreleri üzerine etkisinin değerlendirilmesi
The evaluation of effect of diabetes self-management on diabetes symptoms and metabolic control parameters in patients diagnosed with TYPE 2 diabetes
COŞKU ERGENE MUTLU
- Tip 2 diyabetli hastaların öz yönetim ve beslenme bilgi düzeylerinin incelenmesi
Investigation of self-management and nutrition knowledge levels of patients with type 2 diabetes
EDA NUR MALA
- Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği polikliniklerine başvuran tip 2 diyabet hastalarının hastalığı kabulü ve öz yönetiminin değerlendirilmesi
Evaluation of disease acceptance and self management of type 2 diabetes patients applicing to Ankara training and research Hospital family physician policlinics
ABİD SAMED ÖZEROL
