Fen bilgisi öğretmen adaylarının sistemsel düşünme becerilerinin ve sosyobilimsel muhakeme becerilerinin analizi
Analyzing pre-service science teachers' systems thinking skills and socioscientific reasoning skills
- Tez No: 964955
- Danışmanlar: PROF. DR. MAHMUT SELVİ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Gazi Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Matematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Fen Bilgisi Eğitimi Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırmanın amacı, fen bilgisi öğretmen adaylarının sistemsel düşünme becerilerini ve sosyobilimsel muhakeme becerilerini ve aralarındaki ilişkiyi analiz etmektir. Katılımcılar Ankara ilinde bulunan bir devlet üniversitesindeki farklı sınıf seviyelerindeki fen bilgisi öğretmen adaylarıdır. Dokuz basamaktan oluşan Hiyerarşik Sistemsel Düşünme Modeli araştırmanın temelini oluşturmaktadır. On altı kişi ile yürütülen araştırmada veriler Sosyobilimsel Muhakemenin Nicel Değerlendirilmesi (QuASSR) Ölçeği, kavram haritası ve yarı yapılandırılmış görüşmeler ile elde edilmiştir. Katılımcıların sosyobilimsel muhakeme becerilerini ölçmek amacıyla QuASSR kullanılmıştır. Sistemsel düşünme becerisinin ilk altı basamağını ölçmek için ise QuASSR ölçeğinde yer alan sosyobilimsel senaryo hakkında katılımcılar tarafından çizilen kavram haritaları araştırmacı tarafından geliştirilen rubrik ile değerlendirilmiştir. Sistemsel düşünme becerisinin son üç basamağını ölçmek için gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmeler önce tematik analiz ile ardından araştırmacı tarafından geliştirilen bir diğer rubrik ile analiz edilmiştir. Araştırma sonunda fen bilgisi öğretmen adaylarının sosyobilimsel muhakeme becerilerinin orta düzeyde olduğu, en yüksek beceri gösterdikleri alt boyutun bakış açısı edinme ve en düşük beceri gösterdikleri alt boyutun şüphecilik olduğu bulunmuştur. Sistemsel düşünme becerilerinin ise gelişmekte olan düzeyinde olduğu ve en yüksek beceri gösterdikleri basamağın sistemin bileşenlerini tanıma ve en düşük beceri gösterdikleri basamakların sistem içindeki dinamik ilişkileri tanıma ve sistemin döngüsel doğasını anlama olduğu sonucuna varılmıştır. Katılımcıların sistemsel düşünme becerilerinin hiyerarşik bir şekilde ilerlemediği ve sosyobilimsel muhakeme beceri düzeyleri ile sistemsel düşünme beceri düzeylerinin orta-gelişmekte olan şeklinde ilerlediği tespit edilmiştir.
Özet (Çeviri)
The purpose of this study is to analyze pre-service science teachers' systems thinking skills and socioscientific reasoning skills and the relationship between them. The participants were pre-service science teachers at different grade levels at a state university in Ankara. The nine-step Hierarchical Systems Thinking Model formed the basis of the research. In the study conducted with 16 participants, data were obtained through Quantitative Assessment of Socioscientific Reasoning (QuASSR) Scale, concept map and semi-structured interviews. In order to measure the socioscientific reasoning skills of the participants, the QuASSR was analysed in line with the framework specified in the literature, the concept map drawn about the socioscientific scenario included in the scale to measure the first six steps of the systems thinking skill was analysed with the rubric developed by the researcher, and the semi-structured interviews conducted to measure the last three steps of the systems thinking skill were analysed first by thematic analysis and then by another rubric developed by the researcher. At the end of the research, it was concluded that pre-service science teachers' socioscientific reasoning skills were at the intermediate level, the sub-dimension in which they showed the highest skill was perspective taking and the sub-dimension in which they showed the lowest skill was scepticism, their systems thinking skills were at the developing level and the step in which they showed the highest skill was recognising the components of the system and the steps in which they showed the lowest skill were recognising the dynamic relationships within the system and understanding the cyclic nature of the system. It was determined that the participants' systems thinking skills did not progress in a hierarchical manner and that their socioscientific reasoning skill levels and systems thinking skill levels progressed as intermediate-developing.
Benzer Tezler
- Implementation of systems thinking skills module for the context of energy
Sistemsel düşünme becerisi modülünün enerji bağlamında uygulanması
HEDİYE CAN
Doktora
İngilizce
2020
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEREN ÖZTEKİN
PROF. DR. GAYE TEKSÖZ
- Science teachers as esd educators: An outdoor esd model for developing systems thinking skills
Sürdürülebilirlik için eğitim eğitmeni olarak fen bilgisi öğretmenleri: Sistemsel düşünme becerilerini geliştirmek için açık alanda sürdürülebilirlik için eğitim modeli
GÜLİZ KARAARSLAN
Doktora
İngilizce
2016
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİlköğretim Ana Bilim Dalı
PROF. DR. GAYE TEKSÖZ
- Assessing pre-service science teachers' systems thinking skills using real life scenarios
Fen bilimleri öğretmen adaylarının sistemsel düşünme becerilerinin gerçek yaşam öyküleri kullanılarak değerlendirilmesi
MELİKE ÖZTAŞ
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik ÜniversitesiFen ve Matematik Alanlar Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEREN ÖZTEKİN
- Analysis of pre-service science teachers' systems thinking skills in the context of carbon cycle
Fen bilimleri öğretmen adaylarının karbon döngüsü konusundaki sistemsel düşünme becerilerinin analizi
DENİZ TURAN
Yüksek Lisans
İngilizce
2019
Eğitim ve ÖğretimOrta Doğu Teknik Üniversitesiİlköğretim Fen ve Matematik Alanları Eğitimi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. CEREN ÖZTEKİN
- Fen bilgisi öğretmen adaylarının iklim direnci konusundaki kavramsal anlamalarının sistem düşüncesi yaklaşımıyla incelenmesi
Evaluating pre-service science teachers' conceptual understanding of climate resilience through a systems thinking approach
SEMANUR AKYILDIZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Eğitim ve ÖğretimRecep Tayyip Erdoğan ÜniversitesiMatematik ve Fen Bilimleri Eğitimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ AYŞE AYTAR