Özeleştirel ruminasyonun negatif temel inançlar ve duygular bağlamında incelenmesi
Examining self-critical rumination in the context of negative core beliefs and emotions
- Tez No: 965204
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ FİLİZ KUMOVA
- Tez Türü: Doktora
- Konular: Psikoloji, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Klinik psikoloji, Ruminasyon, Suçluluk duygusu, Utanma duygusu, Öz eleştiri, Clinical psychology, Rumination, Guilt, Shame, Self-criticism
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi
- Enstitü: Lisansüstü Eğitim Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Psikoloji Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Klinik Psikoloji Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu araştırma, alan yazında yeni bir ruminasyon türü olarak belirlenen özeleştirel ruminasyonu, olumsuz duygular (suçluluk, utanç, pişmanlık) ve negatif temel inançlar bağlamında iki aşamalı bir çalışma ile incelemeyi amaçlamıştır. İlk çalışma, 1027 katılımcıdan oluşmaktadır ve bu çalışmada değişkenler arası korelasyonel ve yordayıcı ilişkiler incelenmiştir. Yapılan Pearson Korelasyon analizi, Çoklu Doğrusal Regresyon analizi ve aracılık modelleri, utanç ve pişmanlık duygularının özeleştirel ruminasyonu pozitif yönde yordadığını ancak yordayıcılık gücü en yüksek duygunun pişmanlık duygusu olduğunu ve pişmanlık ile özeleştirel ruminasyon arasındaki ilişkide, aracılık gücü en yüksek olan negatif temel inancın, dayanıksızlık temel inancı olduğunu göstermiştir. İlk çalışmaya katılan kişiler arasından seçilen 158 katılımcı, deneysel çalışmaya katılım sağlamıştır. Bu çalışmada katılımcıların çaresizlik/dayanıksızlık negatif temel inanç skorları medyan altı (düşük) ve üstü (yüksek) şeklinde iki kategoriye ayrılmış ve katılımcılar, her grupta eşit sayıda yüksek ve düşük dayanıksızlık temel inancına sahip katılımcı olacak şekilde, seçkisiz olarak gruplara atanmışlardır. İkinci çalışma üç farklı gruptan (olumsuz duygu –pişmanlık manipülasyonu, olumlu duygu manipülasyonu ve kontrol grubu) oluşmaktadır. Karma Desenli Tekrarlı Ölçümler ANOVA ile yüksek dayanıksızlık negatif temel inancına sahip olumsuz duygu manipülasyonu grubunun özeleştirel ruminasyon artışının, diğer tüm gruplardan daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Söz konusu bulgular, özeleştirel ruminasyona, otomatik düşünce bazında yapılacak bilişsel müdahalelerin yeterli olmayabileceğine ve özellikle dayanıksızlık negatif temel inancının müdahale kapsamına alınmasının gerekliliğine işaret etmektedir.
Özet (Çeviri)
The present study aimed to examine self-critical rumination, new type of rumination identified in the literature, in the context of negative emotions (guilt, shame, regret) and negative core beliefs, with a two-stage study. The first study consisted of 1027 participants, and the correlational and predictive relationships between the study variables were examined. Pearson Correlation Analysis, Multiple Linear Regression Analysis, and Mediation models indicated that both shame and regret positively predicted self-critical rumination, with regret being the emotion with the strongest predictive power. Moreover, the results revealed that negative core belief of helplessness/vulnerability had the highest mediating power regarding the relationship between self-critical rumination and regret. A total of 158 participants were selected from the participants of the first study to participate in the second study, among the participants of the first study. In this study, the participants' helplessness/vulnerability negative core belief scores were divided into two categories as below (low) and above (high) the median. The participants were then randomly assigned to groups, ensuring each group had equal number of participants with low and high vulnerability core beliefs. The second study consisted of three different groups (negative emotion-regret manipulation, positive emotion manipulation, and control group). Mixed Design Repeated Measures ANOVA determined that the negative emotion manipulation group with high vulnerability negative core belief had a higher increase in self-critical rumination than all other groups. These findings indicated that cognitive interventions regarding self-critical rumination based on automatic thoughts may not be sufficient and that especially vulnerability negative core belief should be included in the intervention.
Benzer Tezler
- Sağlıklı yetişkinlerin iç konuşma deneyimleri: Karma desenli bir araştırma
Inner speech experiences of healthy adults: A mixed-method design research
SELVİNAZ ÇINAR PARLAK
- Öz eleştirel ruminasyon ölçeğinin psikometrik özelliklerinin incelenmesi ve üniversite öğrencilerindeki mükemmeliyetçilik ile akademik erteleme ilişkilerinde öz eleştirel ruminasyonun aracılık rolü
The investigation of psychometric properties of self-critical rumination scale and mediating role of self-critical rumination in perfectionism and academic procrastination among university students
HALİL EMRE KOCALAR
Yüksek Lisans
Türkçe
2019
PsikolojiMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Üniversite öğrencilerinin öz-şefkatleri ve bozulmuş yeme davranışları arasındaki ilişkide öz-eleştirel ruminasyonun aracı rolü
The mediating role of self-critical rumination in the relationship between disordered eating behaviors and self-compassion levels among university students
DUYGU ZOMP
- Çocukluk dönemi duygusal istismar yaşantıları ve kendinden memnun olma arasındaki ilişkide öz-şefkat ve öz-eleştirel ruminasyonun aracılık rolü
The mediating role of self-compassion and self-critical rumination in the relationship between childhood emotional abuse experiences and self-satisfaction
ZELİHA GÜMÜŞ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Eğitim ve ÖğretimMuğla Sıtkı Koçman ÜniversitesiEğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AYŞE REZAN ÇEÇEN EROĞUL
- Intolerance of uncertainty and self-disclosure: The role of rejection sensitivity and self-critical rumination
Belirsiziğe tahammülsüzlük ve kendini açma: Reddedilme duyarlılığı ve öz-eleştirel ruminasyonun rolü
GAMZE ÇETİNTEPE
Yüksek Lisans
İngilizce
2025
PsikolojiYeditepe ÜniversitesiKlinik Psikoloji Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SERİN KOLOĞLUGİL