Aile sağlığı merkezine kayıtlı yetişkinlerde sigara bağımlılığının belirlenmesi, aile işlevselliği ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Determining smoking addiction in adults registered at family health centers and investigating its effect on family functionality and quality of life
- Tez No: 966687
- Danışmanlar: DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Sigara bağımlılığı, Nikotin, Aile işlevselliği, Yaşam kalitesi, Halk sağlığı, Smoking dependence, Nicotine, Family functionality, Quality of life, Public health
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Adana Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışma, Adana ili Pozantı ilçesinde yaşayan yetişkin bireylerde sigara kullanım sıklığı, nikotin bağımlılığı düzeyi, sigara bağımlılığına ilişkin bilgi düzeyi, aile işlevselliği ve yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı kesitsel tipteki araştırma, 10.03.2025–10.06.2025 tarihleri arasında Pozantı Merkez Aile Sağlığı Merkezine kayıtlı, 18–65 yaş aralığındaki 311 gönüllü birey üzerinde gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan sosyodemografik veriler, sağlık ve alışkanlık durumları yapılandırılmış anket formu ile toplanmış; sigara içenlere Fagerström Nikotin Bağımlılık Testi, aile işlevselliği için Aile APGAR Ölçeği ve yaşam kalitesi için WHOQOL-BREF(TR) uygulanmıştır. Veriler SPSS 26.0 programında tanımlayıcı istatistikler ve uygun parametrik/nonparametrik testler ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 43,1±11,1 yıl olup, %66,6'sı erkekti. Katılımcıların %61,7'si sigara içmekteydi. Sigara içenlerin ortalama Fagerström puanı 4,1±2,5 olup, %26,4'ü hafif, %24,4'ü orta, %10,9'u yüksek düzey bağımlıydı. Katılımcıların sigara bağımlılığının sağlık ve sosyal/ekonomik etkilerine ilişkin bilgi düzeyleri yüksek saptandı (p<0,001). Aile APGAR puanına göre %34,4 ağır bozukluk, %19,9 orta bozukluk, %45,7 yüksek aile işlevselliğine sahipti. WHOQOL-BREF(TR) sonuçlarına göre yaşam kalitesi ortalama puanları bedensel (76,2±15,9), ruhsal (75,0±15,0), sosyal (78,8±18,6) ve çevresel (77,8±15,7) boyutlarda orta-yüksek düzeydeydi. Kadınlar, sigaranın sağlık ve sosyal etkilerine dair daha yüksek farkındalık bildirirken; erkeklerin aile işlevselliği ve bazı yaşam kalitesi boyutlarında daha yüksek puanlara sahip olduğu bulundu. Sonuç: Bu çalışma, sigara bağımlılığının bireylerin yaşam kalitesi ve aile işlevselliği ile yakından ilişkili olduğunu göstermektedir. Bulgular, sigara ile mücadele stratejilerinde yalnızca bırakma girişimlerinin değil, aynı zamanda aile desteği ve yaşam kalitesini artırıcı müdahalelerin de önem taşıdığını ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aimed to investigate the prevalence of smoking, nicotine dependence level, knowledge about smoking, family functionality, and quality of life, as well as the relationships among these factors in adults living in Pozantı, Adana, Turkey. Materials and Methods: This descriptive cross-sectional study was conducted between March 10 and June 10, 2025, with 311 voluntary participants aged 18–65 years, registered at Pozantı Central Family Health Center. Data on sociodemographic characteristics, health status, and habits were collected using a structured questionnaire. The Fagerström Test for Nicotine Dependence was applied to smokers, the Family APGAR Scale was used to evaluate family functionality, and the WHOQOL-BREF(TR) was employed to assess quality of life. Data were analyzed with SPSS 26.0 using descriptive statistics and appropriate parametric/nonparametric tests. Results: The mean age of participants was 43.1±11.1 years, and 66.6% were male. Overall, 61.7% were smokers. The mean Fagerström score among smokers was 4.1±2.5; 26.4% had low, 24.4% moderate, and 10.9% high nicotine dependence. Participants demonstrated high awareness regarding the health and socio-economic effects of smoking (p<0.001). Based on Family APGAR scores, 34.4% had severe dysfunction, 19.9% moderate dysfunction, and 45.7% high family functionality. WHOQOL-BREF(TR) results showed moderate-to-high scores in physical (76.2±15.9), psychological (75.0±15.0), social (78.8±18.6), and environmental (77.8±15.7) domains. Women reported greater awareness of smoking-related health and social risks, whereas men scored higher in family functionality and certain quality of life domains. Conclusion: The study highlights the close relationship between smoking dependence, quality of life, and family functionality. Findings emphasize the importance of incorporating family support and interventions to enhance quality of life into smoking cessation and tobacco control strategies.
Benzer Tezler
- Aile sağlığı merkezine kayıtlı yetişkinlerde obezite ve fiziksel aktivitenin değerlendirilmesi, ruhsal sağlık ve yaşam kalitesi üzerine etkisinin araştırılması
Assessment of obesity and physical activity in adults registered at a family health center and analysis of their impact on mental health and quality of life
ERHAN YILMAZ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. KENAN TOPAL
- Genç yetişkinlerde uyku kalitesinin bel çevresi ve vücut kitle indeksi üzerine etkisi
The effect of sleep quality on waist circuit and body mass index in young adults
FEZA ATALAY
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. DERYA İREN AKBIYIK
- Bir aile sağlığı merkezine başvuran 40 yaş üstü yetişkinlerde kardiyovasküler hastalık riski, risk faktörleri bilgi düzeyi ve ilişkili etmenler
Cardiovascular disease risk, risk factors knowledge, and associated factors in adults over 40 who apply to a family health center
ŞULE PINARBAŞI
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıAnkara ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. MELTEM ÇÖL
- Bir aile sağlığı merkezinde takipli yetişkinlerde çocukluk çağı travmalarının sigara, alkol ve madde kullanımına olan etkisinin araştırılması
Investigation of the impact on smoking, alcohol and drug use ofchildhood trauma in adults followed in a family health center
NARİN TADİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiDicle ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. TAHSİN ÇELEPKOLU
- Bir aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş üstü bireylerde ağız diş sağlığı ile ilgili yaşam kalitesi ve klinik kırılganlık durumlarının belirlenerek aralarındaki ilişkinin değerlendirilmesi
Evaluation of the relationship between oral health-related quality of life and clinical frailty in individuals aged 65 and older registered at a family health center
ALİ BAŞBUĞU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2025
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DR. RAMAZAN VURAL