Bilgisayar kullanan masa başı çalışanlarında ergonomik risk faktörleri ile kas iskelet sistemi rahatsızlıkları arasındaki ilişki
The relationship between ergonomic risk factors and musculoskeletal disorders in desk workers using computers
- Tez No: 967409
- Danışmanlar: PROF. DR. NURAN GÜLER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Hemşirelik, Nursing
- Anahtar Kelimeler: Bilgisayar kullanımı, Ergonomi, Computer usage, Ergonomics
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Halk Sağlığı Hemşireliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Araştırma Sivas il merkezinde faaliyet gösteren bir kamu kuruluşunda bilgisayar kullanan masa başı çalışanlarında ergonomik risk faktörleri ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla kesitsel ve ilişki arayıcı tipte yapılmıştır. Çalışma 01.02.2024-01.06.2024 tarihleri arasında yürütülmüş olup, araştırmanın evrenini, İl Sağlık Müdürlüğü'nde görevli 307 bilgisayar kullanan masa başı çalışanı oluşturmuştur. Örnekleme ise, evrenin tamamı alınmıştır. Araştırmanın verileri Tanıtıcı Bilgi Formu ve Cornell Kas İskelet Sistemi Rahatsızlıkları Ölçek Formunun yüz yüze görüşme yöntemi ile, Hızlı Ofis Rahatsızlık Değerlendirmesi Ölçek Formunun gözlem yöntemi ile uygulanması yolu ile toplanmıştır. Çalışma, araştırmaya dahil edilme kriterlerine uyan 298 masa başı çalışanı ile tamamlanmıştır. Elde edilen veriler IBM SPSS Statistics 26.0 programına aktarılarak analiz edilmiştir. Verilerin analizinde kategorik değişkenler için frekans dağılımları, sayısal değişkenler için tanımlayıcı istatistikler (ortalama, standart sapma, medyan) ile istatistiksel tekniklerden bağımsız örneklem t testi, ANOVA Testi, Mann Whitney U Testi, Regresyon ve Kolerasyon analizi kullanılmıştır. Analizlerde anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma bulgularına göre, kadın çalışanlar, bekar bireyler, dinlenme arası vermeyenler ve mevcut kas-iskelet sistemi rahatsızlıklığı şikayeti bulunanlar, ergonomik risk faktörleriyle ilişkili kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları açısından daha yüksek risk altındadır. Kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları ölçek puanlarının; kadınlar, sigara kullananlar, kronik hastalığı olanlar ve düzenli fiziksel aktivite veya egzersiz yapmadığını belirten çalışanlar arasında, diğer çalışanlara kıyasla anlamlı derecede daha yüksek olduğu saptanmıştır. En sık bildirilen rahatsızlık bölgeleri sırasıyla omuz (%83.2), sırt (%79.9) ve kol (%76.5) olarak belirlenmiştir. Ayrıca, en yaygın yakınmanın“ağrı”olduğu ve bu şikayetin en çok boyun (%63.1), bel (%59.8) ve sırt (%56.4) bölgelerinde hissedildiği-yaşandığı tespit edilmiştir. Araştırma, masa başı çalışanlarının dinlenme arası verme aralıklarının uzamasının, ergonomik risk faktörlerine bağlı kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları riskini artırdığını ortaya koymuştur. Ayrıca, bilgisayarlı çalışmaya başlamadan önce kas-iskelet sistemi rahatsızlığı olan, hâlihazırda bu tür rahatsızlıkları yaşayan, bu nedenle hekime başvurarak tıbbi yardım almış veya ilaç kullanmış çalışanların; şikâyet sıklığı, şiddeti ve iş performansı üzerindeki etkisinin, diğer çalışanlara kıyasla anlamlı düzeyde daha yüksek olduğu belirlenmiştir. Araştırmada ergonomik risk faktörleri ile kas-iskelet sistemi rahatsızlıkları arasında, özellikle sırt bölgesinde pozitif yönlü bir ilişki meydana geldiği sonucuna varılmıştır.
Özet (Çeviri)
The study was conducted as a cross-sectional and correlational type of research to determine the relationship between ergonomic risk factors and musculoskeletal disorders among desk-based employees using computers in a public institution operating in the city center of Sivas. The research was carried out between February 1, 2024, and June 1, 2024. The population of the study consisted of 307 desk-based employees using computers at the Provincial Health Directorate. The entire population was included in the sample. The data of the study were collected through face-to-face interviews using the Descriptive Information Form and the Cornell Musculoskeletal Discomfort Questionnaire, and through observation using the Rapid Office Strain Assessment (ROSA) Scale Form. The study was completed with 298 desk-based employees who met the inclusion criteria. The obtained data were transferred to the IBM SPSS Statistics 26.0 program for analysis. In the analysis of the data, frequency distributions were used for categorical variables, and descriptive statistics (mean, standard deviation, median) were used for numerical variables. Statistical techniques such as Independent Samples t-test, ANOVA, Mann-Whitney U Test, Regression, and Correlation analysis were employed. The level of significance was accepted as p<0.05 in the analyses. According to the study findings, female employees, single individuals, those who did not take rest breaks, and participants with current musculoskeletal disorder complaints were found to be at higher risk for musculoskeletal disorders associated with ergonomic factors. Musculoskeletal discomfort scores were significantly higher among women, smokers, individuals with chronic illnesses, and employees who reported not engaging in regular physical activity or exercise. The most frequently reported areas of discomfort were identified as the shoulder (83.2%), back (79.9%), and arm (76.5), respectively. The most commonly reported symptom was“pain,”particularly located in the neck (63.1%), lower back (59.8%), and upper back (56.4%). The study revealed that prolonged intervals between breaks among desk-based employees increased the risk of musculoskeletal disorders associated with ergonomic risk factors. Furthermore, it was determined that employees who had pre-existing musculoskeletal disorders prior to starting computer-based work, those currently experiencing such conditions, or those who had sought medical assistance or used medication due to these issues, reported significantly higher frequency and severity of complaints, as well as a greater impact on work performance compared to other employees. The analysis also revealed a positive correlation between ergonomic risk factors and musculoskeletal disorders, particularly in the upper back region.
Benzer Tezler
- Covid-19 salgını öncesi ve sonrasında masa başı çalışanlarda kas ve iskelet sistemi rahatsızlıklarının değerlendirilmesi
Evaluation of muscular and skeletal discomforts in desk workers before and after Covid-19 pandemic
VLADA BÜDÜN
Yüksek Lisans
Türkçe
2022
Fizyoterapi ve RehabilitasyonBahçeşehir ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. DEMET TEKİN
- Omurga sağlığını ve fiziksel aktiviteyi geliştirmeye odaklı mobil masa başı egzersiz eğitimi programının etkisinin incelenmesi
Investigation of the effects of a mobile desk-based exercise training program focused on improving spinal health and physical activity
BENGİSU ARSLAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Fizyoterapi ve RehabilitasyonEskişehir Osmangazi ÜniversitesiFizyoterapi ve Rehabilitasyon Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ CEMİLE BOZDEMİR
- Hastanelerde bilgisayar kullanımının işgörenler üzerindeki etkileri
The effect of computer usage in hospitals on employees
ALİ ÜNAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2007
Sağlık Kurumları YönetimiAnkara ÜniversitesiSağlık Yönetimi Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AFSUN EZEL ESATOĞLU
- Grafik tasarımın yeni görsel dilinin şekillenmesinde“bilgisayar tekniklerinin etkileri”
The Influence of computer techniques on the shaping of graphic design new visual language
SEMA BIYIKLIOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
1996
Güzel SanatlarMimar Sinan Güzel Sanatlar ÜniversitesiGrafik Ana Sanat Dalı
DOÇ. DİLEK BEKTAŞ
- Development of adaptive human-computer interaction games to evaluate attention
Dikkat seviyesini değerlendirmek için adaptif insan-bilgisayar etkileşimi oyunlarının geliştirilmesi
HASAN KANDEMİR
Yüksek Lisans
İngilizce
2018
Bilgisayar Mühendisliği Bilimleri-Bilgisayar ve Kontrolİstanbul Teknik ÜniversitesiBilgisayar Mühendisliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. HATİCE KÖSE