Ebeveyn besin neofobisinin ve ebeveynlik stilinin fenilketonürili çocuklarda besin neofobisine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of parental food neophobia and parenting style on food neophobia in children with phenylketonuria
- Tez No: 967871
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ NİHAN ÇAKIR BİÇER
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Amino asit metabolizma bozuklukları-doğuştan, Fenilketonüri, Çocuk beslenme bozuklukları, Amino acid metabolism-inborn errors, Phenylketonuria, Child nutrition disorders
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Acıbadem Mehmet Ali Aydınlar Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Çocuğun besin tercihlerine ebeveynlerin besleme uygulamaları ve besin neofobisi etki edebilmektedir. Besin neofobisi, yeni ve bilinmeyen yiyecekleri reddetme ya da denemeye isteksizlik eğilimidir. Bu araştırmada ebeveynlerin besin neofobisinin ve ebeveynlik stillerinin fenilketonüri (PKU) hastalarındaki besin neofobisi durumu üzerinde etkisinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma, İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Çocuk Beslenme ve Metabolizma Bilim Dalı Polikliği'nde Eylül 2024–Haziran 2025 tarihleri arasında 6–17 yaş aralığında olan 30 PKU'lu çocuk ve ebeveynleri ile 28 sağlıklı çocuk ve ebeveynleri ile yürütülmüştür. Demografik özellikler sorgulanmış, antropometrik ölçümler alınmış ve Fenilketonürili Çocuklarda Besin Neofobisi Ölçeği, sağlıklı çocuklar için Besin Neofobisi Ölçeği, ebeveynler için Besin Neofobisi Ölçeği, Çok Boyutlu Ebeveynlik Stillerini Değerlendirme Ölçeği ve Sağlıklı Yeme İndeksi (HEI)-2020 uygulanmıştır. PKU'lu çocukların besin neofobisi düzeyleri ile sağlıklı çocukların besin neofobisi düzeyleri arasında anlamlı fark bulunmamıştır (p>0,05). Her iki gruptaki ebeveynlerin Besin Neofobisi Ölçeği puanları benzerdir (p>0,05). PKU grubundaki ebeveynlerin düşük kontrol ve kapsamlı olumsuz ebeveynlik altboyut puanları ile PKU'lu çocukların besin neofobisi düzeyleri arasında negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). PKU grubunda ebeveynin HEI-2020 puanı düştükçe ebeveynin besin neofobisinin arttığı belirlenmiştir (p<0,05). Ebeveynlerin Besin Neofobisi Ölçeği puanları ile ebeveynlik stilleri arasında her iki grupta da anlamlı ilişki görülmemiştir (p>0,05) ancak, PKU grubunda“Yeni Besinlere Güvenme”alt boyutu ile“Düşük Kontrol”ve“Kapsamlı Olumsuz Ebeveynlik”alt boyutları arasında orta düzeyde anlamlı negatif ilişki saptanmıştır (p<0,05). Özetle PKU'lu çocuklarda besin neofobisi düzeylerinin sağlıklı çocuklara benzer olduğu, ancak ebeveynlerin yeme alışkanlıkları ve ebeveynlik stillerinin bu durumu belirli ölçüde etkileyebildiği görülmüştür.
Özet (Çeviri)
Parental feeding practices and food neophobia influence children's food preferences. Food neophobia is the tendency to reject or avoid trying new foods. This study evaluated the impact of parents' food neophobia and parenting styles on food neophobia in patients with phenylketonuria (PKU). It was conducted at Istanbul University-Cerrahpaşa, Faculty of Medicine, Department of Pediatric Nutrition and Metabolism Outpatient Clinic, between September 2024 and June 2025, with 30 children with PKU, 28 healthy children aged 6–17, and their parents. Demographic data were collected, anthropometric measurements taken, and the Food Neophobia Scales for children with PKU, healthy children, and parents, the Multidimensional Assessment of Parenting Scale, and the Healthy Eating Index (HEI)-2020 were applied. No significant difference was found between food neophobia levels of children (p>0.05). Parents' Food Neophobia Scale scores were also similar (p>0.05). In the PKU group, a negative relationship was observed between the“Low Control”and“Comprehensive Negative Parenting”subscales and children's food neophobia levels (p<0.05). As parents' HEI-2020 scores decreased, their food neophobia increased (p<0.05). No significant relationship was found between parents' Food Neophobia Scale scores and parenting styles in either group (p>0.05). However, a moderate negative relationship was found between“Trust in New Foods”and the“Low Control”and“Comprehensive Negative Parenting”subscales in the PKU group (p<0.05). Food neophobia levels in children with PKU are similar to healthy peers, but parents' eating habits and parenting styles can influence this condition to some extent.
Benzer Tezler
- Ebeveyn besin neofobisinin çocuğun yeme davranışlarına etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the effect of parental food neophobia on children's eating behaviors
SELİN SEZGİ POYRAZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve Diyetetikİzmir Demokrasi ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SEDA ÇİFTÇİ
- Çocuklardaki besin reddi ve seçici yeme davranışlarının ebeveyn yeme tutumu ve ebeveyn stresi ile ilişkisi
The relationship between food refusal and picky eating behaviors in children and parental eating attitudes and parental stress
AYSU İLHAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ SİNE YILMAZ
- Fenilketonüride ebeveynlerin stres yükü, aile sağlık davranışı ve yaşam kalitesinin çocuklarda besin neofobisi üzerine etkisinin değerlendirilmesi
Evaluation of the impact of parental stress, family health behavior and quality of life on food neophobia in children with phenylketonuria
MERVE EŞGİ
Yüksek Lisans
Türkçe
2024
Beslenme ve DiyetetikAnkara Medipol ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. SİNE YILMAZ
- Çocuklardaki besin reddinin yetişkinlerdeki seçici yeme davranışı ve ebeveyn tutumları değişkenleri açısından incelenmesi
Investigation of food refusal in children in terms of adult selective eating behavior and parental attitude variables
MERVE TÜRKAN
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Çocuk Sağlığı ve Hastalıklarıİstanbul Gelişim ÜniversitesiÇocuk Gelişimi Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ DENİZ YILDIZ
- 0-5 yaş arası inek sütü protein alerjisi olan çocukların ebeveyn ve/veya bakım verenlerinin besin içeriği ve etiket okuma konusunda bilgi, beceri ve alışkanlıklarının değerlendirilmesi
Children with cow's milk protein allergy between the ages of 0-5 dec evaluation of the knowledge, skills and habits of parents and/or caregivers about nutritional content and label reading
GULNAR NAJAFOVA
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıMarmara ÜniversitesiÇocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ELİF KARAKOÇ AYDINER