Travma yaşamış ergenlerde minnettarlık ve psikolojik kırılganlık arasındaki ilişkide umudun aracı rolünün incelenmesi
Investigation of the mediating role of hope in the relationship between gratitude and psychological vulnerability in traumatized adolescents
- Tez No: 968497
- Danışmanlar: PROF. DR. TUĞBA SARI
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Psikoloji, Education and Training, Psychology
- Anahtar Kelimeler: Minnettarlık, umut, psikolojik kırılganlık, travma, ergenler, aracı değişken, Gratitude, hope psychological vulnerability, trauma, adolescents, mediator variable
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Akdeniz Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Rehberlik ve Psikolojik Danışmanlık Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: 105
Özet
Bu araştırma; travma yaşamış ergenlerde minnettarlık ve psikolojik kırılganlık arasındaki ilişkide umudun aracı rolünün incelenmesini amaçlayan bir araştırmadır. Ayrıca araştırmada minnettarlık, psikolojik kırılganlık ile umut arasındaki ilişkilerin ve travma yaşamış ergenlerin psikolojik kırılganlık düzeylerinin cinsiyet, ebeveyn tutumu ve akademik başarı algısı değişkenlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma betimsel bir çalışmadır. Çalışma grubu, İstanbul ili Sultangazi ilçesinde bir devlet okulunda öğrenim gören ortaokul düzeyinde 207'si kız 171'i erkek toplam 378 8. sınıf öğrencisinden oluşmaktadır. Araştırmada ölçme araçları olarak Minnettarlık Ölçeği, Çocuklarda Umut Ölçeği, Psikolojik Kırılganlık Ölçeği, Travma Yaşantılarını Tarama Formu ve araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veri toplama aşamasında formlar çoğaltılarak bireylere tek seferde yüz yüze şekilde uygulanmıştır. Araştırma çerçevesinde elde edilen bulgular, nicel veri analiz paket programı ile bilgisayar ortamında analiz edilmiştir. İlk aşamada ön analizler gerçekleştirilmiş olup, araştırma değişkenlerinin birbiriyle ilişkilerinin incelenmesi amacıyla Pearson Korelasyon Analizi yapılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkilere bakıldığında minnettarlık ile umut arasında pozitif; minnettarlık ve psikolojik kırılganlık arasında negatif, umut ve psikolojik kırılganlık arasında negatif doğrultuda korelasyon olduğu görülmüştür. Araştırmanın bağımlı değişkeni olan psikolojik kırılganlığın cinsiyet, ebeveyn tutumu ve akademik başarı algısı açısından incelenmesi amacıyla bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, travma yaşamış ergenlerin psikolojik kırılganlık düzeylerinin kızlarda, değişken-tutarsız ebeveyn tutumuna sahip olanlarda ve kendini başarılı olarak görmeyen ergenlerde daha yüksek olduğu görülmüştür. Araştırmanın diğer aşamasında ise, minnettarlık ile psikolojik kırılganlık arasında umudun aracılık rolünün incelenmesi amacıyla Hayes (2018) tarafından tasarlanan PROCESS makrosu ve çağdaş yaklaşım kullanılmıştır. Aracılığın etkisinin istatistiksel anlamlılığı ve büyüklüğünü test etmek amacıyla bootstrap güven aralıkları değerlendirilmiştir. Elde edilen sonuçlar doğrultusunda, umudun minnettarlık ile psikolojik kırılganlık arasındaki ilişkiye tam aracılık ettiği sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar literatürde elde edilen bilgiler dahilinde tartışılarak araştırmacılara ve uygulamacılara öneriler sunulmuştur.
Özet (Çeviri)
This study aims to examine the mediating role of hope in the relationship between gratitude and psychological vulnerability in adolescents who have experienced trauma. In addition, the study aimed to examine the relationships among gratitude, psychological vulnerability, and hope, and the psychological vulnerability levels of traumatized adolescents according to variables such as gender, parental attitudes, and perception of academic success. The research is a descriptive study. The study group consist of a total of 378 8th grade students, 207 girls and 171 boys, studying at a public school in İstanbul. The Gratitude Scale, Hope Scale in Children, Psychological Vulnerability Scale, Trauma Experience Screening Form and Personal Information Form prepared by the researcher were used as data collection tools in the study. During the data collection phase, the forms were duplicated and applied to individuals face to face, one at a time. The findings obtained within the framework of the research were analyzed in a computer environment with a quantitative data analysis package program. In the first stage, preliminary analyses were carried out and Pearson Correlation Analysis was applied to examine the relationships between the research variables. When the relationships betweeen the variables were examined, it was seen that there were positive relationships between gratitude and hope, negative relationships between gratitude and psychological vulnerability, and negative relationships between hope and psychological vulnerability. In order to examine the dependent variable of the study, psychological vulnerability, in terms of gender, parental attitude and perception of academic success, t-test for independent samples and one-way analysis of variance (ANOVA) were used. As a result of the study, it was observed that the psychological vulnerability levels of adolescents who experienced trauma were higher in girls, in those with variable-inconsistent parenting attitudes, and in adolescents who did not see themselves as successful. In the next stage of the research, the PROCESS macro developed by Hayes (2018) and the contemporary approach were used to examine the mediating variable role of hope in the relationship between gratitude and psychological vulnerability. Bootstrap confidence intervals were evaluated to test the statistical significance and magnitüde of the mediation effect. According to the results obtained, it was concluded that hope plays a full mediating role in the relationship between gratitude and psychological vulnerability. The results are discussed within the scope of information obtained in the literatüre and suggestions are presented to researchers and practitioners.
Benzer Tezler
- Ergenlerde (13-18 yaş) cinsel istismar sonrası immün sistem değişikliklerinin değerlendirilmesi
The evaluation of the immüne system changes after sexual abuse in adolescents(13-18 year old)
HAMZA AYAYDIN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2012
Allerji ve İmmünolojiİstanbul ÜniversitesiÇocuk Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. OSMAN ABALI
- Servikal spinal travmalı 109 olgunun retrospektif incelenmesi
Retrospective evaluation of 109 patients with cervical spine trauma
HAYDAR ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2006
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
UZMAN YAVUZ ERDEM
- Deneysel spinal kord travma modelinde rituksimabın nöroprotektif etkisinin immünhistokimyasal ve elektron mikroskobik yöntemlerle incelenmesi
The neuroprotective effects of rituximab in experimental spinal cord injury model: an immunohistochemical and electronmicroscopic study
GÜNER MENEKŞE
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2011
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
UZMAN ERGÜN DAĞLIOĞLU
- Mastoidektomi operasyonlarında perioperatif verilen deksmedetomidinin postoperatif analjezik tüketimine etkisi
The effect of perioperative infused dexmedetomidine on postoperative analgesic consumption in mastoidectomy operations
ABDULLAH TOLGA ŞİTİLCİ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2008
Anestezi ve ReanimasyonSağlık BakanlığıAnesteziyoloji ve Reanimasyon Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. EMİNE NUR ÖZYUVACI
- Bir genel kaspaz inhibitörü olan qvd-oph'nin nöroprotektif etkilerinin deneysel spinal kord travması modelinde incelenmesi
Başlık çevirisi yok
VEYSEL ANTAR
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2005
NöroşirürjiSağlık BakanlığıBeyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AHMET COLAK