Fitness yapanların beslenme ve besin takviyesi kullanım durumlarının incelenmesi
Investigation of nutrition and nutritional supplement use in fitness practitioners
- Tez No: 969224
- Danışmanlar: DOÇ. DR. NEVA KARATAŞ
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Beslenme ve Diyetetik, Nutrition and Dietetics
- Anahtar Kelimeler: Besin takviyeleri, beslenme alışkanlıkları, beslenme bilgi düzeyi, fitness, sporcu beslenmesi, Dietary supplements, eating habits, fitness, nutritional knowledge level, sports nutrition
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Atatürk Üniversitesi
- Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Beslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı, özel bir spor salonunda düzenli olarak fitness yapan bireylerin beslenme durumlarını, beslenme bilgi düzeylerini ve sporcu besin takviyelerine yönelik inançlarını değerlendirmektir. Ayrıca bireylerin antropometrik ölçümleri, takviye kullanım alışkanlıkları ve öğün düzenleri ile beslenme bilgisi düzeyi arasındaki ilişkilerin incelenmesi hedeflenmiştir. Materyal ve Metot: Bu araştırma, tanımlayıcı ve ilişkisel tarama modeliyle yürütülmüştür. Katılımcı verileri, geçerliliği kanıtlanmış“Yetişkinler İçin Beslenme Bilgi Düzeyi Ölçeği”ve“Spor Besin Takviyeleri İnanç Ölçeği”aracılığıyla toplanmıştır. Ek olarak, bireylerin demografik özellikleri, antropometrik ölçümleri ve günlük besin alım düzeyleri değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde SPSS programı kullanılmış; öncelikle dağılım özelliklerini incelemek amacıyla Skewness ve Kurtosis değerleri hesaplanmıştır. Ölçeklerin güvenilirliğini belirlemek için Cronbach Alfa katsayısı değerlendirilmiştir. Veriler normal dağılım gösterdiğinde bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Değişkenler arasındaki ilişkileri incelemek amacıyla ise Pearson korelasyon analizi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %25.2'si sporcu destek ürünü kullanmakta olup, en yaygın kullanılanlar protein tozu (%13.6) ve kreatin (%12.8) olarak saptanmıştır. Katılımcıların genel beslenme bilgi düzeyi orta düzeyde bulunmuştur. Temel beslenme bilgisi ile besin tercihi bilgisi arasında anlamlı ve pozitif bir ilişki tespit edilmiştir (p<0.05). Spor besin takviyeleri inancı ile beslenme bilgi düzeyi arasında anlamlı bir ilişki bulunmamıştır (p>0.05). Kreatin ve protein tozu kullanımının VKİ ve bel çevresi ile ilişkili olduğu gözlemlenmiştir (p<0.05). Ayrıca sadece su tüketen katılımcıların bilgi puanları, diğer sıvıları tüketenlere göre anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur. Sonuç: Araştırma sonuçları, bireylerin özellikle takviye kullanımı ve sıvı tüketimi gibi alışkanlıklarının, beslenme bilgi düzeyleriyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Bilinçsiz takviye kullanımını önlemek ve sağlıklı beslenme davranışlarını teşvik etmek amacıyla, sporculara yönelik yapılandırılmış beslenme eğitim programlarının geliştirilmesi ve sağlık profesyonelleri tarafından rehberlik sağlanması önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aimed to evaluate the nutritional status, nutrition knowledge level, and beliefs regarding sports supplements of individuals who regularly engage in fitness activities at a private gym. Additionally, the relationships between participants' anthropometric measurements, supplement use habits, meal patterns, and nutrition knowledge levels were investigated. Materials and Methods: The study was conducted using a descriptive and relational survey model. Data were collected through the validated“Nutrition Knowledge Level Scale for Adults”and the“Sports Supplements Belief Scale.”Additionally, participants' demographic characteristics, anthropometric measurements, and daily nutrient intake levels were assessed. Data analysis was performed using SPSS software; skewness and kurtosis values were calculated to examine data distribution. Cronbach's alpha coefficient was used to assess the reliability of the scales. When data showed normal distribution, independent samples t-test and one-way ANOVA were applied. Pearson correlation analysis was used to examine relationships between variables. A significance level of p < 0.05 was accepted. Results: Among participants, 25.2% used sports supplements, with protein powder (13.6%) and creatine (12.8%) being the most commonly used products. The overall nutrition knowledge level was found to be moderate. A significant positive relationship was detected between basic nutrition knowledge and food preference knowledge (p < 0.05). No significant relationship was found between beliefs about sports supplements and nutrition knowledge level (p > 0.05). Creatine and protein powder use were observed to be associated with BMI and waist circumference (p < 0.05). Additionally, participants who consumed only water during training had significantly higher knowledge scores compared to those who consumed other beverages. Conclusion: The results indicate that habits such as supplement use and fluid intake are related to nutrition knowledge levels. To prevent uninformed supplement use and promote healthy eating behaviors, structured nutrition education programs tailored for athletes and guidance from health professionals are recommended.
Benzer Tezler
- Düzenli fiziksel aktivite yapan ve yapmayan kadınlarda ortoreksiya nervoza görülme durumu
The incidence of orthorexia nervosa in women who do and do not do regular physical activity
ŞUHEDA YÜKSEL
Yüksek Lisans
Türkçe
2023
Halk SağlığıErciyes ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. ARDA BORLU
- 18-35 yaş grubu fitness yapan bireylerde beslenme alışkanlıkları ve ergojenik destek kullanımının değerlendirilmesi
Evaluation of nutrition habits and evaluation of using ergogenic support on 18-35 year group fitness
FURKAN EKREM VURAL
Yüksek Lisans
Türkçe
2017
Beslenme ve DiyetetikHaliç ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
YRD. DOÇ. DR. SABİHA ZEYNEP AYDENK KÖSEOĞLU
- Fitness salonlarında egzersiz yapanların spor süplementleri bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi için ölçek geliştirme ve Eskişehir örneğinde genel-spor beslenmesi bilgi düzeyleri ile birlikte süplement kullanımının değerlendirilmesi
Development of a scale to assess knowledge levels about sports supplements in individuals exercising at fitness centers and the evaluation of general-sports nutrition knowledge and supplement use: The case of Eskisehir
SELVA DİLAN GÖLBAŞI KOÇ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Halk SağlığıEskişehir Osmangazi ÜniversitesiHalk Sağlığı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALAETTİN ÜNSAL
- Reformer pilates ve kardiyo egzersizi yapan bireylerin beslenme bilgi düzeyleri ve yaşam kalitesinin değerlendirilmesi
Evaluation of nutritional knowledge levels and quality of life of individuals performing reformer pilates and cardio exercise
RABİA ŞEVVAL DEVELİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2026
Beslenme ve DiyetetikBayburt ÜniversitesiBeden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ TUĞÇE ORKUN ERKILIÇ
- Yoga yapan bireylerin beslenme davranışlarının belirlenmesi
Determination of nutritional behavior of individuals doing yoga
NEZİHE AKDENİZ
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Beslenme ve DiyetetikBahçeşehir ÜniversitesiBeslenme ve Diyetetik Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ EMRE BATUHAN KENGER