PISA 2022 Öğrenci Okul İklimi Algılarının Çok Düzeyli Örtük Profil Analizi ile İncelenmesi
Investigation of PISA 2022 students' school climate perceptions with multilevel profile analysis
- Tez No: 969540
- Danışmanlar: DOÇ. DR. DERYA ÇOBANOĞLU AKTAN
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Eğitim ve Öğretim, Education and Training
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Hacettepe Üniversitesi
- Enstitü: Eğitim Bilimleri Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Eğitim Bilimleri Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Okul iklimi, öğrencilerin akademik başarılarının yanı sıra sosyal-duygusal gelişimleri, psikolojik iyi oluşları ve okula aidiyet duyguları üzerinde belirleyici rol oynayan çok boyutlu bir kavramdır. Bu araştırmada, Türkiye'nin PISA 2022 örneklemine ait veriler kullanılarak öğrencilerin okul iklimine ilişkin algılarına göre oluşturulan örtük profillerin belirlenmesi ve bu profillerin bireysel ve okul düzeyindeki değişkenlerle olan ilişkilerinin çok düzeyli örtük profil analizi (ÇDÖPA) yöntemiyle incelenmesi amaçlanmıştır. Analizler sonucunda öğrencilerin okul iklimi algılarına göre“Olumsuz Algı Profili”(%8.2),“Sınırlı Algı Profili”(%57.5) ve“Olumlu Algı Profili”(%34.3) olmak üzere üç örtük profilde gruplandıkları belirlenmiştir. Çok düzeyli modelleme sonucunda, bu profillerin okullar arasında anlamlı biçimde farklılaştığı, özellikle olumsuz algı profiline ait öğrenci oranlarının okullar düzeyinde sistematik olarak farklılık gösterdiği bulunmuştur. Bireysel düzeyde, cinsiyet, sosyoekonomik düzey, azim ve sebat düzeyi ile akademik başarı değişkenleri öğrencilerin profil üyeliklerini anlamlı biçimde yordamıştır; buna karşılık matematik kaygısı değişkeni anlamlı bir yordayıcı olmamıştır. Akademik başarı yalnızca olumsuz algı profiline geçiş açısından anlamlı bir yordayıcı olmuş, ancak etkisi sınırlı düzeyde kalmıştır. Okul düzeyinde ise öğrenci-öğretmen oranı ve okul türü, öğrencilerin profil üyeliğini anlamlı biçimde yordamıştır. İnternete bağlı bilgisayar oranı ise örtük profilleri yordamamıştır. Sonuçlar, öğrencilerin okul iklimine ilişkin algılarının hem bireysel hem bağlamsal faktörlerden etkilendiğini; okul iklimi konusundaki müdahalelerin hem bireysel hem de kurumsal düzeyde bütüncül olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.
Özet (Çeviri)
School climate is a multidimensional construct that plays a decisive role not only in students' academic achievement but also in their social-emotional development, psychological well-being, and sense of belonging to school. This study aimed to identify latent profiles based on students' perceptions of school climate using data from Turkey's PISA 2022 sample, and to examine the associations between these profiles and both individual- and school-level variables through Multilevel Latent Profile Analysis (MLPA). The analyses revealed three distinct latent profiles of students based on their perceptions of school climate: the“Negative Perception Profile”(8.2%), the“Limited Perception Profile”(57.5%), and the“Positive Perception Profile”(34.3%). Multilevel modeling indicated that these profiles varied significantly across schools, particularly the proportion of students in the negative perception profile, which showed systematic differences between schools. At the individual level, gender, socioeconomic status, perseverance, and academic achievement were found to be significant predictors of profile membership, whereas mathematics anxiety was not a significant predictor. Academic achievement was only significantly associated with the likelihood of belonging to the negative perception profile, but the effect size was limited. At the school level, student-teacher ratio and school type significantly predicted profile membership, whereas the proportion of internet-connected computers did not emerge as a significant predictor of latent profiles. Overall, the findings demonstrate that students' perceptions of school climate are shaped by both individual characteristics and contextual (school-level) factors. These results highlight the importance of addressing school climate through comprehensive interventions that operate simultaneously at the individual and institutional levels.
Benzer Tezler
- İzmir ili ve civarında yayılış gösteren oedogoniacede familyası üyelerinin anatomisi ve taksonomisi
Başlık çevirisi yok
YEŞİM KOLAYLI
- Milli Mücadele'den Cumhuriyet'e geçişte ve çok partili ilk sistemde basın-iktidar ilişkileri (1920-1927)
Başlık çevirisi yok
NURETTİN GÜZ
- Çöp gübresindeki bazı ağır metallerin aylık ve mevsimsel değişiminin incelenmesi ve bazı iklim koşulları ile ilişkileri
Başlık çevirisi yok
DENİZ İLHAN
