Geri Dön

Uzamış Yas Bozukluğu'nda üstbilişler, bilişsel dikkat sendromu ve meta-endişenin incelenmesi

An investigation of metacognitions, cognitive attentional syndrome, and meta-worry in Prolonged Grief Disorder

PDF İndir

  1. Tez No: 969810
  2. Yazar: İSLAM KAKUNÇ
  3. Danışmanlar: DOÇ. DR. İBRAHİM GÜNDOĞMUŞ
  4. Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
  5. Konular: Psikiyatri, Psychiatry
  6. Anahtar Kelimeler: Bilişsel Dikkat Sendromu, Meta-Endişe, Metakognitif Terapi, Uzamış Yas Bozukluğu, Üstbilişsel Model, Bilişsel davranış terapileri, Psikoterapi, Cognitive Attentional Syndrome, Meta-Worry, Metacognitive Therapy, Prolonged Grief Disorder, Metacognitive Model, Cognitive behaviour therapy, Psychotherapy
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
  10. Enstitü: Ankara Etlik Şehir Hastanesi
  11. Ana Bilim Dalı: Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Amaç: Bu çalışmanın amacı, Uzamış Yas Bozukluğu (UYB) ile üstbilişsel süreçler arasındaki ilişkiyi incelemek ve yakın kaybı yaşayanlarda UYB yaygınlığını belirlemektir. Araştırmada, sosyodemografik ve kayıpla ilişkili değişkenlerin yanı sıra, bireylerin üstbilişsel inançları, Bilişsel Dikkat Sendromu (BDS) ve meta-endişe düzeylerinin UYB ile ilişkili olup olmadığı araştırılmıştır. Ayrıca, üstbilişsel inançlar ile UYB arasındaki ilişkide BDS ve meta-endişenin aracılık rolleri değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Prospektif-kesitsel tasarıma sahip bu çalışmanın katılımcıları; son 6 ay ile 2 yıl arasında bir yakınını ölüm nedeniyle kaybetmiş olan, 18-65 yaşları arasındaki 552 kişiden oluşmaktadır. Katılımcılar sosyodemografik veri formu, Uzamış Yas Bozukluğu Ölçeği-R (PG-13-R), Üstbiliş Ölçeği-30 (ÜBÖ-30), Bilişsel Dikkat Sendromu-1 Ölçeği (CAS-1) ve Meta-Endişe Anketi'ni (MEA) doldurmuşlardır. PG-13-R ile örneklem UYB kriterlerini karşılayan ve karşılamayan iki alt gruba ayrılmıştır. Veriler hipotezlere uygun istatistiki analize tabi tutulmuştur. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 34,97±10,01 yıldı ve %,51,3'ü (n=283) kadındı. Örneklemde UYB yaygınlığı %12,9 olarak bulundu. Yapılan aracılık analizlerinde MEA'nın, ÜBÖ-30'un PG-13-R etkisine aracı değişken olduğu (p=0,005); CAS-1'in ÜBÖ-30'un PG-13-R etkisine aracı değişken olmadığı (p=0,450) bulundu. Temel istatiksel analizler doğrultusunda yapılan lojistik regresyon modeline göre; yaş (p=0,004), cinsiyet (p=0,023), kaybedilen kişinin yakınlığı (p<0,001), aynı zamanda başka kayıp (p=0,005) değişkenlerinin UYB yordayıcısı olduğu belirlendi. Hiyerarşik regresyon analizine göre; ilk modelde cinsiyet (p=0,006); ikinci modelde ÜBÖ-Kontrol Edilemezlik-Tehlike (ÜBÖ-KT) (p=0,003) ve ÜBÖ-Düşünceleri Kontrol İhtiyacı (ÜBÖ-DK) (p<0,001); üçüncü modelde ÜBÖ-KT (p=0,023) ve Meta Endişe Anketi-Sıklık (MEA-S) (p<0,001); dördüncü ve son modelde MEA-S (p=0,001), ÜBÖ-KT (p=0,028), CAS-Bilişsel Dikkat (p=0,003) ve yaş (p=0,034) anlamlı yordayıcılar olarak bulunmuştur. UYB olan ve olmayan grup arasında ÜBÖ-KT (p<0,001), ÜBÖ-Bilişsel Güven (p=0,016), ÜBÖ-DK (p<0,001), ÜBÖ-Bilişsel Farkındalık (p=0,018), CAS-1 ve MEA alt ölçek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık saptandı (p<0,01). Sonuç: Bu çalışma, UYB'nin yalnızca bireysel ve bağlamsal etkenlerle değil, aynı zamanda bireyin bilişsel süreçlerini yöneten üstbilişsel mekanizmalarla da şekillenen çok boyutlu ve karmaşık bir psikopatoloji olduğunu göstermektedir. Bulgular, meta-endişe ve BDS'nin UYB semptomlarını sürdürmede kritik bir rol oynadığını ve bu süreçlerin psikoterapotik müdahalelerde dikkate alınması gerektiğini düşündürmektedir. Üstbilişsel modele dayalı terapötik yaklaşımlar, UYB'nin önlenmesi ve tedavisinde etkili bir klinik çerçeve sunma potansiyeline sahiptir.

Özet (Çeviri)

Aims: The aim of this study is to examine the relationship between Prolonged Grief Disorder (PGD) and metacognitive processes, and to determine the prevalence of PGD among individuals who have experienced a loss. The study investigates whether, in addition to sociodemographic and loss-related variables, individuals' metacognitive beliefs, Cognitive Attentional Syndrome (CAS), and levels of meta-worry are associated with PGD. Furthermore, the mediating roles of CAS and meta-worry in the relationship between metacognitive beliefs and PGD are also evaluated. Method: This study employed a prospective cross-sectional design and included 552 individuals aged between 18 and 65 who had lost a close relative due to death within the past 6 months to 2 years. Participants completed a sociodemographic data form, the Prolonged Grief Disorder Scale-Revised (PG-13-R), the Metacognitions Questionnaire-30 (MCQ-30), the Cognitive Attentional Syndrome Scale-1 (CAS-1), and the Meta-Worry Questionnaire (MWQ). Based on the PG-13-R, the sample was divided into two subgroups: those who met the criteria for PGD and those who did not. Data were analyzed using statistical methods appropriate to the hypotheses. Results: The mean age of the participants was 34.97±10.01 years, and 51.3% (n=283) were female. The prevalence of PGD in the sample was found to be 12.9%. Mediation analyses indicated that the MWQ significantly mediated the effect of the MCQ-30 on PG-13-R scores (p=0.005), whereas the CAS-1 did not serve as a mediator (p=0.450). According to the logistic regression model based on preliminary statistical analyses, age (p=0.004), gender (p=0.023), closeness to the deceased (p<0.001), and experiencing additional losses (p = 0.005) were found to be significant predictors of PGD. In the hierarchical regression analysis: In the first model, gender (p=0.006) was a significant predictor. In the second model, MCQ-Uncontrollability and Danger (MCQ-UD) (p=0.003) and MCQ-Need to Control Thoughts (MCQ-NC) (p<0.001) were significant. In the third model, MCQ-UD (p=0.023) and MWQ-Frequency(MWQ-F) (p<0.001) emerged as significant predictors. In the final model, MWQ-F (p=0.001), MCQ-UD (p=0.028), CAS-Cognitive Attention (p=0.003), and age (p=0.034) were identified as significant predictors. Statistically significant differences were found between the PGD and non-PGD groups in terms of MCQ-UD (p<0.001), MCQ-Cognitive Confidence (p=0.016), MCQ-NC (p<0.001), MCQ-Cognitive Self-Consciousness (p=0.018), CAS-1, and MWQ subscale scores (p<0.01). Conclusion: This study demonstrates that PGD is a multidimensional and complex psychopathology shaped not only by individual and contextual factors but also by metacognitive mechanisms that govern cognitive processes. The findings suggest that meta-worry and the Cognitive Attentional Syndrome (CAS) play a critical role in maintaining PGD symptoms and should be considered in psychotherapeutic interventions. Therapeutic approaches based on the metacognitive model hold potential for providing an effective clinical framework for the prevention and treatment of PGD.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    483866

    Chiari malformasyon tip 1 ve uyku elektrofizyolojisi arasındaki ilişki

    The relationship between chiari malformation type 1 and sleepelectrophysology

    ÜMİT KAHRAMAN

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2017

    NöroşirürjiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Beyin ve Sinir Cerrahisi Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİLMİ ÖNDER OKAY

    UZMAN MURAT KAYABEKİR

  2. Tez No

    388484

    Parkinson hastalığında hafif kognitif bozukluk tanısında işitsel P300 testinin klinik tanıya katkısı

    Contribution of auditory P300 test in the diagnosis of mild cognitive impairment in parkinson's disease

    FİKRİYE TÜTER YILMAZ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2015

    NörolojiAkdeniz Üniversitesi

    Nöroloji Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. SEHÜR SİBEL ÖZKAYNAK

  3. Tez No

    428937

    Toplum kökenli pnömoni tanısı alan çocuklarda altta yatan immün yetmezliği olanlar ile olmayanların başvuru, laboratuvar, tedavi ve komplikasyonları arasındaki farkların karşılaştırılması

    Toplum kökenli pnömoni tanısı alan çocuklarda altta yatan immün yetmezliği olanlar ile olmayanların başvuru, laboratuvar, tedavi ve komplikasyonları arasındaki farkların karşılaştırılması

    SEDA GÖÇER

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2016

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıHacettepe Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. EMİNE NURAL KİPER

  4. Tez No

    790466

    Çocuklarda COVİD-19 enfeksiyonunun kardiyak etkileri

    Cardiac effects of COVİD-19 infection in children

    BERKAN ARISÜT

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıGazi Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. SEMİHA TOKGÖZ

  5. Tez No

    964111

    Obstrüktif uyku apnesi olan down sendromlu çocukların ağız diş sağlığı durumlarının değerlendirilmesi

    Evaluation of oral and dental health status in children with down syndrome and obstructive sleep apnea

    HAZAL LİZGE ATEŞ

    Diş Hekimliği Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2025

    Diş HekimliğiHacettepe Üniversitesi

    Pedodonti Ana Bilim Dalı

    PROF. DR. MERYEM UZAMIŞ TEKÇİÇEK

Geri Dön