Geri Dön

Okul öncesi çocuklarda ekran maruziyetinin motor beceriler ve duyusal işlemleme üzerine etkisi

The effect of screen exposure on motor skills and sensory processing in preschool children

PDF İndir

  1. Tez No: 969895
  2. Yazar: MERVE YILDIRIM
  3. Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLŞAH ZENGİN YAZICI, PROF. DR. ÜMİT UĞURLU
  4. Tez Türü: Yüksek Lisans
  5. Konular: Ergoterapi, Occupational Therapy
  6. Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
  7. Yıl: 2025
  8. Dil: Türkçe
  9. Üniversite: Bezm-İ Alem Vakıf Üniversitesi
  10. Enstitü: Sağlık Bilimleri Enstitüsü
  11. Ana Bilim Dalı: Ergoterapi Ana Bilim Dalı
  12. Bilim Dalı: Ergoterapi Bilim Dalı
  13. Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.

Özet

Son yıllarda dijital teknolojilerin hızla gelişmesiyle birlikte ekran temelli cihazlar çocukların günlük yaşamının ayrılmaz bir parçası haline gelmiştir. Özellikle erken çocukluk döneminde, ekran kullanımının artması çocukların gelişimsel açıdan doğal yaşantılardan uzaklaşmasına neden olmaktadır. Bu dönemde çocuklar, çevreyle kurdukları fiziksel etkileşimler aracılığıyla motor beceriler, duyusal bütünleme ve sosyal-duygusal beceriler gibi çok boyutlu gelişim alanlarını desteklemektedir. Ancak ekran maruziyetinin artması, çocuğun aktif oyun, sosyal etkileşim ve duyusal-motor uyarılara erişimini sınırlamakta; bunun sonucunda gelişimsel gecikmeler, dikkat problemleri ve davranışsal düzensizlikler görülebilmektedir. Bu araştırmanın amacı, 4–6 yaş arası okul öncesi çocuklarda günlük ekran maruziyet süresinin motor beceriler ve duyusal işlemleme üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma grubunu, günlük ekran süresi 2 saat ve üzeri olan 39 çocuk; kontrol grubunu ise 2 saatin altında ekran süresine sahip 42 çocuk oluşturmuştur. Veri toplama araçları olarak Sosyodemografik Bilgi Formu, Bruininks-Oseretsky Motor Yeterlilik Testi–Kısa Formu (BOT2-KF) ve Duyu Profili Anketi (DPA) kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS versiyon 26 programı kullanılmıştır. Araştırma ve kontrol grubun karşılaştırılmasında veriler normal dağılıyorsa Bağımsız Örneklemler t-Testi, veriler normal dağılmıyorsa Mann-Whitney U Testi kullanılmıştır. Araştırma bulgularına göre, ekran süresi yüksek olan çocukların hem motor becerileri hem de duyusal işlemleme alanlarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı düzeyde daha düşük performans gösterdiği saptanmıştır (p < 0.05). Motor becerilerin tümünde iki grup arasında anlamlı farklar bulunmuştur (p <0.05). Duyusal işlemleme alanında ise oral duysal işlem, çoklu duysal işlem, görsel girdilerin düzenlenmesi, duyusal girdilerin düzenlenmesi, duygusal-sosyal cevaplar alt başlıklarında istatistiksel olarak anlamlı düzeyde düşük puanlar elde edilmiştir (p < 0.05). Ayrıca iki grup arasında kayıt çeyreğinde de istatistiksel açıdan anlamlı fark gözlenmiştir (p < 0.05). Sonuç olarak, 2 saat ve üzeri günlük ekran maruziyetinin, erken çocukluk dönemindeki motor beceriler ve duyusal işlemleme üzerine olumsuz etkiler yarattığı belirlenmiştir. Ekran maruziyetinin erken çocukluk dönemindeki motor koordinasyon, denge, hız, çeviklik gibi temel motor becerileri olumsuz etkilediğini göstermektedir. Aynı zamanda, çocukların duyusal uyaranlara karşı tepkiselliğinde azalma ve duyusal bilgiyi işleme kapasitelerinde zayıflama gözlemlenmiştir. Bu durum, çocuğun günlük yaşam aktivitelerinde bağımsızlık, dikkat süresi ve sosyal katılım gibi işlevsel becerilerinde de sınırlılık yaratabilir. Araştırma, ekran süresi arttıkça çocuğun doğal çevreyle etkileşiminin azaldığını ve bunun gelişimsel zemin üzerinde baskı yarattığını göstermektedir. Bu bağlamda, okul öncesi dönemde ekran kullanımına yönelik ailelerin bilinçlendirilmesi, çocukların aktif oyun ve duyusal deneyimlere yönlendirilmesi, ayrıca riskli gruplarda duyu-motor gelişimi destekleyici ergoterapi temelli müdahalelerin yaygınlaştırılması büyük önem taşımaktadır.

Özet (Çeviri)

With the rapid development of digital technologies in recent years, screen-based devices have become an integral part of children's daily lives. Particularly during early childhood, the increasing use of screens has led children to distance themselves from natural developmental experiences. In this critical period, children support multidimensional developmental areas such as motor skills, sensory integration, and socio-emotional skills through their physical interactions with the environment. However, increased screen exposure limits children's access to active play, social interaction, and sensory-motor stimulation. As a result, developmental delays, attention problems, and behavioral dysregulation may occur. The aim of this study is to examine the effects of daily screen exposure duration on motor skills and sensory processing in preschool children aged 4 to 6 years. The research group consisted of 39 children with daily screen exposure of 2 hours or more, while the control group included 42 children with less than 2 hours of daily screen time. The data collection tools used were the Sociodemographic Information Form, the Bruininks-Oseretsky Test of Motor Proficiency–Short Form (BOT2-SF), and the Sensory Profile Questionnaire (SPQ). SPSS version 26 was used for data analysis. For the comparison between the research and control groups, the Independent Samples t-Test was used if the data were normally distributed, and the Mann-Whitney U Test was used if the data were not normally distributed. According to the findings of the study, children with high screen exposure showed significantly lower performance in both motor skills and sensory processing areas compared to the control group (p < 0.05). Statistically significant differences were found between the two groups across all motor skill domains (p < 0.05). In the area of sensory processing, significantly lower scores were observed in the subdomains of oral sensory processing, multisensory processing, modulation of visual input, modulation of sensory input, and emotional-social responses (p < 0.05). Furthermore, a statistically significant difference was also observed between the groups in the quadrant of registration (p < 0.05). In conclusion, it was determined that daily screen exposure of 2 hours or more has adverse effects on motor skills and sensory processing in early childhood. The study shows that screen exposure negatively impacts core motor skills such as motor coordination, balance, speed, and agility in young children. Additionally, a decrease in children's responsiveness to sensory stimuli and a weakening in their capacity to process sensory information were observed. This condition may also impose limitations on children's functional skills such as independence in daily living activities, attention span, and social participation. The research demonstrates that as screen time increases, children's interaction with the natural environment diminishes, exerting developmental pressure. In this context, raising parental awareness regarding screen use during the preschool period, guiding children toward active play and sensory experiences, and expanding occupational therapy-based interventions that support sensory-motor development in at-risk groups are of great importance.

Benzer Tezler

  1. Tez No

    730541

    0-5 yaş arası çocuklarda ekran maruziyetinin anne DASS-42 ölçeği ile ilişkisi

    The relationship of screen exposure in children aged 0-5 years with the maternal DASS-42 scale

    TESLİME KILINÇ

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2022

    Çocuk Sağlığı ve HastalıklarıSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. ZAHİDE YALAKİ

  2. Tez No

    997094

    Okul öncesi dönem çocuklarının ekran maruziyeti ve yürütücü işlev becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Bingöl ili örneği)

    Examining the relationship between screen exposure and executive function skills of preschool children (Bingöl province sample)

    HİLAL KELEŞ

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    Eğitim ve Öğretimİnönü Üniversitesi

    Temel Eğitim Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. MERVE PEPELE

  3. Tez No

    779810

    16-36 ay arası çocuklarda ekran maruziyetinin dil ve konuşma gelişimi üzerindeki etkisinin araştırılması

    Investigation of the effect of screen exposure on language and speech development in children between 16-36 months

    CEREN KEBİR

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2023

    Aile HekimliğiSağlık Bilimleri Üniversitesi

    Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı

    DOÇ. DR. HİLAL ÖZKAYA

  4. Tez No

    1010279

    Dil bozukluğu olan okul öncesi çocuklarda akran ilişkileri ile duygu düzenleme, sosyal beceriler ve problem davranışlar arasındaki ilişkinin incelenmesi

    Examining the relationship between peer relationships and emotion regulation, social skills, and problem behaviors in preschool children with language disorder

    ZEYNEP YILMAZ DEMİRAY

    Tıpta Uzmanlık

    Türkçe

    Türkçe

    2026

    PsikiyatriSivas Cumhuriyet Üniversitesi

    Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı Hastalıkları Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ ELİF ABANOZ

  5. Tez No

    877369

    Otistik belirtiler gösteren atipik çocuklarda dil-konuşma vegünlük yaşam becerilerinin incelenmesi

    Investigation of language-speech and daily life skills inatypical children with autistic symptoms

    KÜBRA ÇAPUTLU

    Yüksek Lisans

    Türkçe

    Türkçe

    2024

    Kulak Burun ve Boğazİstanbul Medipol Üniversitesi

    Odyoloji Ana Bilim Dalı

    DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜL ÖLÇEK

    PROF. DR. AYŞE SANEM ŞAHLI

Geri Dön