Tarık Tufan'ın eserlerinde gelenek ve modern çatışması
The conflict between tradition and modernity in the works of Tarık Tufan
- Tez No: 969936
- Danışmanlar: DR. ÖĞR. ÜYESİ GİZEM ECE GÖNÜL
- Tez Türü: Yüksek Lisans
- Konular: Türk Dili ve Edebiyatı, Turkish Language and Literature
- Anahtar Kelimeler: Edebiyat, Edebiyat kuramları, Edebiyat metinleri, Edebiyat sosyolojisi, Edebiyatçılar, Literature, Literary theories, Literature sociology, Man of letters
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi
- Enstitü: Sosyal Bilimler Enstitüsü
- Ana Bilim Dalı: Türk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Bu tez, modernleşmenin birey-toplum ilişkileri üzerindeki etkilerini Tarık Tufan'ın anlatı evreni üzerinden tematik ve biçimsel düzeylerde incelemektedir. Modernleşme, yalnızca tarihsel ya da sosyolojik bir dönüşüm değil; bireyin kimliği, aidiyeti ve düşünsel yapısını etkileyen çok katmanlı bir süreç olarak ele alınmıştır. Bu kapsamda edebiyatın modern deneyimi nasıl temsil ettiğini ve bu temsilin biçimsel özelliklerle nasıl ilişkilendiğini anlamaya yönelik bütüncül bir çözümleme önerilmektedir. Kuramsal çerçeve; kimlik, özneleşme, toplumsal yapı, yorum açıklığı ve gösterge üretimi gibi kavramları tartışan Freud, Lacan, Barthes, Eco, Fish, Bourdieu, Bauman, Giddens ve Foucault gibi düşünürlerin yaklaşımlarına dayanmaktadır. Bu çok disiplinli yapı, anlatı çözümlemelerinde bireyin ruhsal dağılmalarından kurumsal yapıların işlevsizliğine kadar geniş bir spektrumun yorumlanmasına imkân tanımıştır. Tufan'ın eserlerinde modern birey, geleneksel yapılarla modern yaşam pratikleri arasında sıkışmış; parçalı benlik, kimlik kaybı, yalnızlık, suskunluk ve vicdan krizi gibi ruhsal durumlarla kuşatılmıştır. Bu durum yalnızca tematik değil, biçimsel düzeyde de temsil edilmektedir. Anlatılarda klasik yapı çözülür; zaman ve mekân süreksizleşir, anlatıcı konumu sabitliğini yitirir. İç konuşma, dua ve bilinç akışı gibi teknikler bireyin iç dünyasını görünür kılar. Tufan'ın anlatılarında kurumsal çözülme; bürokratik şiddet, belgeye indirgenen kimlik ve dışlayıcı kurumlar temalarıyla işlenmiştir. Üniversite, devlet dairesi, adliye ve emniyet gibi kurumlar bireyin yabancılaştığı, kimliğini yitirdiği ve edilgenleştiği yapılar olarak sunulmuştur. Bu bağlamda Acemoğlu ve Robinson'un dışlayıcı kurumlar teorisi ile Eco'nun“açık yapıt”kavramsallaştırması kurumsal temsilleri değerlendirmede işlevsel olmuştur. Kadın karakterler çoğunlukla görünmez, edilgen veya erkek öznenin anlatısını derinleştiren figürler olarak kurgulanmıştır. Friedan, Beauvoir ve Connell'in toplumsal cinsiyet kuramları, bu bağlamda kadın temsilleri üzerinden anlatının ideolojik yönelimlerini açığa çıkarmak için kullanılmıştır. Simgesel imgeler (ayna, kuş, melek, uçurtma) bireyin içsel kopuşunu ve özneleşme sürecini temsil eden göstergeler olarak işlev görmektedir. Anlatı yapısındaki dağılma, bu simgelerin çok katmanlı kullanımıyla birleşerek edebî biçimi ideolojik temsile dönüştürmektedir. Sonuç olarak bu tez, Tarık Tufan'ın eserlerinde biçim ve içeriğin iç içe geçtiği, modernleşmenin bireyde yarattığı dönüşümün çok yönlü biçimde temsile kavuştuğu bir anlatı yapısını ortaya koymaktadır. Çalışma, anlatı yapısının ideolojik okumasına dair sunduğu yöntemsel yaklaşım ile edebiyat incelemelerinde biçim-tema ilişkisinin daha derinlemesine ele alınabileceği yeni bir katkı alanı önermektedir.
Özet (Çeviri)
This thesis examines the impact of modernization on individual-society relations through the narrative universe of Tarık Tufan, addressing both thematic and formal dimensions. Modernization is considered not merely a historical or sociological transformation but a multilayered process that shapes identity, belonging, and the mental structure of individuals. Within this framework, a comprehensive literary analysis is proposed to understand how literature represents the modern experience and how this representation is shaped by narrative form. The theoretical framework draws on the approaches of Freud, Lacan, Barthes, Eco, Fish, Bourdieu, Bauman, Giddens, and Foucault, focusing on key concepts such as identity, subjectivation, social structure, interpretive openness, and semiotic production. This multidisciplinary perspective enables the interpretation of a wide spectrum, from the individual's psychological fragmentation to the dysfunction of institutional structures. In Tufan's works, the modern subject is caught between traditional structures and modern practices of life, surrounded by fragmented selfhood, identity loss, loneliness, silence, and moral crisis. These conditions are represented not only thematically but also formally. The classical narrative structure dissolves; time and space become fragmented, and the narrator loses stability. Techniques such as interior monologue, prayer, and stream of consciousness render the characters' inner worlds visible. Institutional disintegration is highlighted through themes of bureaucratic violence, identity reduced to documentation, and exclusionary institutions. Universities, government offices, courts, and police departments are depicted as spaces where individuals become alienated, lose their sense of self, and are rendered passive. In this context, Acemoğlu and Robinson's theory of extractive institutions and Eco's concept of the“open work”serve as effective interpretive tools. Female characters are predominantly portrayed as invisible, passive, or as narrative devices that serve to deepen the male subject's experience. Gender theories by Friedan, Beauvoir, and Connell are applied to reveal the ideological orientations underlying these representations. Symbolic images—such as mirrors, birds, angels, and kites—function as semiotic markers of internal rupture and the fragmented process of subject formation. The disintegration of narrative structure, combined with these multi-layered symbols, transforms literary form into a site of ideological representation. In conclusion, this thesis demonstrates that Tarık Tufan's works present a narrative structure in which form and content are intricately intertwined, offering a multi-dimensional portrayal of the transformative effects of modernization on the individual. By proposing a methodological framework for the ideological reading of narrative form, the study contributes an original perspective to literary analysis and opens new avenues for exploring the relationship between narrative structure and thematic representation.
Benzer Tezler
- Siyasal iletişimde şarkı kullanımı: 2019 yerel seçimlerinde AK Parti örneği
The use of songs in political communication: The case of AK Parti in 2019 local elections
HAKAN SİPAHİOĞLU
Yüksek Lisans
Türkçe
2020
İletişim BilimleriGalatasaray ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
DR. ÖĞR. ÜYESİ GÜLSÜN GÜVENLİ
- Yeni Cami'nin akustik açıdan performans değerlendirmesi
Evaluation of the acoustical performance of the New Mosque
EVREN YILDIRIM
Yüksek Lisans
Türkçe
2003
Mimarlıkİstanbul Teknik ÜniversitesiMimarlık Ana Bilim Dalı
PROF. DR. SEVTAP YILMAZ DEMİRKALE
- An intellectual biography of 'Abd al-Ḥakīm al-Siyālkūtī (D. 1657): His place in Hind intellectual history and influence upon Ottomans
'Abdülhakim Siyâlkûtî'nin (Ö. 1657) entelektüel biyografisi: Hint entelektüel tarihindeki yeri ve Osmanlılar üzerindeki etkisi
ABDULLAH AL MAMUN
Doktora
İngilizce
2023
Eğitim ve Öğretimİstanbul Medeniyet ÜniversitesiTarih Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. İBRAHİM HALİL ÜÇER
- The effect of visual narrative language of color codes in Youssef Chahine's cinema
Youssef Chahine sinemasında renk kodlarının görsel anlatı diline etkisi
MARİAM MAHROUS
Yüksek Lisans
İngilizce
2024
Radyo-TelevizyonEge ÜniversitesiRadyo Televizyon ve Sinema Ana Bilim Dalı
PROF. DR. ALEV FATOŞ PARSA
Assist. Prof. Dr. ELÇİN AS
- Mustafa Kutlu'nun hikayelerinde mutlak metnin izleri üzerinde bir araştırma
A study on the traces of the absolute text in Mustafa Kutlu's stories
ÜMMÜGÜLSÜM LAFCI
Yüksek Lisans
Türkçe
2025
Türk Dili ve EdebiyatıFatih Sultan Mehmet Vakıf ÜniversitesiTürk Dili ve Edebiyatı Ana Bilim Dalı
PROF. DR. HASAN AKAY