Ankara ilindeki aile hekimliği asistan doktorlarının acil durumlara ve afetlere bireysel hazırlığının sağlık inanç modeli çerçevesinde değerlendirilmesi
Evaluation of individual preparedness of family medicine assistant doctors for emergencies and disasters in Ankara province within the framework of the health belief model
- Tez No: 970261
- Danışmanlar: PROF. DR. MUSTAFA ÇELİK
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Belirtilmemiş.
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Sağlık Bilimleri Üniversitesi
- Enstitü: Ankara Eğitim ve Araştırma Hastanesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Aile Hekimliği Bilim Dalı
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu araştırmanın amacı Ankara ilindeki aile hekimliği asistanlarının acil duruma/afete hazırlığa yönelik inançlarının değerlendirilmesi ve inançlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Bu araştırma tanımlayıcı ve kesitsel türde bir çalışmadır. Araştırma dahil edilme kriterleri karşılayan 327 aile hekimliği asistanı ile Eylül 2024- Mart 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmanın verileri tanıtıcı bilgi formu ve Sağlık İnanç Modeli'ne Dayalı Acil Durumlara/Afetlere Bireysel Hazırlığa İlişkin Ölçek aracılığıyla toplanmıştır. Bulgular: Katılımcıların yaş ortalaması 35,30 ±3,15, %57,2'si kadın, %42,8'i erkektir. Katılımcıların toplam çalışma yılı 9,4±8,79 yıldır. Katılımcıların %38,5'i en az bir afet, %23,5'i acil durum deneyimi yaşamıştır. Katılımcıların yalnızca %7'si afete hazır olduğunu ifade etmiştir. Katılımcıların %64,8'i afet yönetimi eğitimi almamıştır. Ölçek toplam puan ortalaması 120,93±27,25, algılanan duyarlılık 27,25±3,57, ciddiyet 12,05±2,08, yarar 12,49±2,24, engeller 20,89±3,56 ve eyleme geçiriciler 19,34±3,79'dur. Cinsiyet (p=0,045), aile hekimliği öncesi çalışma durumu (p=0,007), afet bölgesinde altı aydan uzun süre yaşama durumu (p<0,001), afet deneyimi (p<0,001), herhangi bir afet durumuna hazır olduğunu düşünme durumu (p=0,001), afet yönetimi ile ilgili eğitim alma durumu (p=0,005), ve çalışılan kurumda bir afet eylem planının bulunma durumu (p=0,002) değişkenlerine göre ölçek (Sağlık İnanç Modeli'ne Dayalı Acil Durumlara/Afetlere Bireysel Hazırlığa İlişkin Ölçek) toplam puanı ortalamaları arasında istatistiksel olarak yüksek bulundu.. Sonuç: Katılımcıların neredeyse yarısı afetlere kısmen hazır olduklarını, yarıdan fazlası afet yönetimi eğitimi almadığını belirtmiştir. Afet deneyimi, eğitim alma durumu ve kurumda afet planının varlığı, bireylerin acil durum ve afetlere yönelik inançlarını etkilemektedir. Aile hekimleri, Aile hekimleri, afet ve acil durumlarda toplumun sağlık hizmetlerine erişimini sürdürmede ve koruyucu sağlık hizmetlerinin devamlılığını sağlamada kritik bir role sahiptir. Bu nedenle, aile hekimlerinin acil ve afet yönetimi konusundaki farkındalıklarının artırılması, uzmanlık eğitim programlarına afete hazırlık ve acil durum yönetiminin konularının entegre edilmesi önerilmektedir.
Özet (Çeviri)
Objective: This study aims to evaluate the beliefs of family medicine residents in Ankara regarding emergency/disaster preparedness and to identify factors affecting these beliefs. Materials and Methods: This descriptive and cross-sectional study was conducted between September 2024 and March 2025 with 327 family medicine residents who met the inclusion criteria. Data were collected using a sociodemographic information form and the Individual Preparedness for Emergencies/Disasters Scale, which is based on the Health Belief Model. Results: The mean age of participants was 35.30 (±3.15) years, with 57.2% female and 42.8% male. The average total work experience was 9.4 ± 8.79 years. Among participants, 38.5% had experienced at least one disaster, and 23.5% had emergency experience. Only 7% of participants stated that they were prepared for a disaster. 64.8% of the participants did not receive disaster management training. The mean total scale score was 120.93 ± 27.25; perceived susceptibility was 27.25 ± 3.57; perceived severity was 12.05 ± 2.08; perceived benefits were 12.49 ± 2.24; perceived barriers were 20.89 ± 3.56; and cues to action were 19.34 ± 3.79. The total score of the scale ( the Individual Preparedness for Emergencies/Disasters Scale, which is based on the Health Believe ) was found to be statistically higher among the variables of gender (p=0.045), pre-family medicine employment status (p=0.007), living in the disaster area for more than six months (p<0.001), disaster experience (p<0.001), thinking that one is prepared for any disaster (p=0.001), receiving training on disaster management (p=0.005), and the existence of a disaster action plan in the institution where one works (p=0.002). Conclusion: Nearly half of the participants reported being partially prepared for disasters, and more than half had not received disaster management training. Disaster experience, training status, and the presence of a disaster plan at the institution influence individuals' beliefs about emergency and disaster preparedness. Family physicians play a critical role in maintaining access to health services and ensuring the continuity of preventive health care during disasters and emergencies. Therefore, it is recommended to enhance family physicians' awareness of emergency and disaster management and to integrate disaster preparedness and emergency management topics into family medicine residency training programs.
Benzer Tezler
- KBRN olaylarının sağlık yönetiminde aile hekimlerinin yeri ve yaklaşımları
The place and approaches of family medicine doctors in the health management of CBRN events
ELİF KURT
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. TARIK EREN YILMAZ
PROF. DR. SELÇUK KILIÇ
- Ankara ilindeki aile hekimliği kliniklerinde çalışan doktorların aşı karşıtlığı konusundaki görüş, tutum ve davranışlarının değerlendirilmesi
Evaluation of the opinions, attitudes and behaviors of the physicians workingin family medicine clinics in Ankara province about anti-vaccination
ERHAN ŞİMŞEK
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
Aile HekimliğiAnkara Yıldırım Beyazıt ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. AYLİN BAYDAR ARTANTAŞ
- Ankara ilindeki Aile Hekimliği uzmanlık öğrencilerinin otizm spektrum bozukluğu'na yönelik bilgi düzeylerinin değerlendirilmesi
Evaluation of the knowledge levels of family medicine speciality students in Ankara for autism spectrum disorder
NAGİHAN ÇELİK
Tıpta Uzmanlık
İngilizce
2022
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY
- Ankara ilindeki aile hekimliği uzmanlık öğrencilerinin uyuşturucu madde bağımlılığı hakkındaki bilgi ve tutumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of knowledge and attitude of family medicine residents in Ankara on drug addiction
MUSTAFA BAYRAKÇEKEN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN DUYGU YENGİL TACİ
- Ankara ilindeki Aile Hekimliği asistanlarının şizofreni ile ilgili genel bilgi düzeyi ve etkileyen faktörler
General knowledge level of family medicine residents on schizophrenia and affecting factors on knowledge level in Ankara
MİNE TUNÇEL
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiSağlık Bilimleri ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
UZMAN İREP KARATAŞ ERAY