Tip 2 diyabetes mellitus tanılı bireylerde hasta-hekim iletişimi ve hastalık algısı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Başlık çevirisi mevcut değil.
- Tez No: 970465
- Danışmanlar: DOÇ. DR. HÜSEYİN ELBİ
- Tez Türü: Tıpta Uzmanlık
- Konular: Aile Hekimliği, Family Medicine
- Anahtar Kelimeler: Diyabet, hasta-hekim ilişkisi, hastalık algısı, ortak karar verme, aile hekimliği, Diabetes, doctor–patient relationship, illness perception, shared decision-making, family medicine
- Yıl: 2025
- Dil: Türkçe
- Üniversite: Manisa Celal Bayar Üniversitesi
- Enstitü: Tıp Fakültesi
- Ana Bilim Dalı: Aile Hekimliği Ana Bilim Dalı
- Bilim Dalı: Belirtilmemiş.
- Sayfa Sayısı: Belirtilmemiş.
Özet
Amaç: Bu çalışmada, Tip 2 diyabet tanılı bireylerin hasta-hekim ilişkileri ve hastalık algılarının incelenmesi ile bu bireylerin hekimleriyle olan iletişimlerinin hastalık algısına etkisini belirlenmek amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Kesitsel tipte olan çalışma, Manisa ilinde yer alan seçili aile sağlığı merkezlerine başvuran Tip 2 DM tanılı hastalar ile gerçekleştirilmiştir. Veri toplama aracı olarak, tanıtıcı bilgi formu, Hasta Hekim İlişkisi Anketi-9 (HHİA) ve Kısa Hastalık Algısı Ölçeği (KHAÖ) kullanılmıştır. Bulgular: Çalışmaya 171 hasta katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 59,86±9,90 yıldır. Çalışmaya katılan hastaların %57,3'ü kadın, %42,7'si erkeklerden oluşmaktadır. Katılımcıların HHİA skor ortalaması 39,95±6,13, KHAÖ puan ortalaması 27,23±9,67 bulunmuştur. Hastalık süresi arttıkça hasta hekim ilişkisinin olumsuz etkilendiği görülmüştür (p=0,005). Diyabet takipleri için aile hekimlerine giden hastaların hasta hekim ilişkileri diğer uzmanlardan takipli hastalara göre anlamlı ölçüde daha olumlu bulunmuştur (p=0,002). Sadece oral antidiyabetik ilaç kullanan hastaların, hekimleriyle konuşurken rahat hisseden ve yeterli görüşme süresi bulabilen hastaların hasta hekim ilişkileri daha olumlu saptanmıştır (sırasıyla p=0,002, p<0,001). Hastaların yaşı ilerledikçe hastalık algılarının daha olumlu olduğu gözlenmiştir (p=0,033, r=-0,163). Tedavi rejiminde insülin yer alan ve diyabete bağlı komplikasyonu bulunan hastaların hastalık algılarının daha olumsuz olduğu saptanmıştır (p<0,001). Katılımcıların takipli olduğu hekimle görüştüğü poliklinik ortamını uygun bulanların, hekimiyle konuşurken kendini rahat hissedenlerin ve hekimiyle yeterli görüşme süresi bulduğunu belirten katılımcıların hastalık algısının daha olumlu olduğu görülmüştür (p<0,005). HHİA skoru ile KHAÖ ortalama puanı arasında orta düzeyde anlamlı negatif korelasyon saptanmıştır (p<0,001, r=-0,336). Sonuç: Bu çalışma, diyabetin süresinin hasta-hekim ilişkisini olumsuz etkilediğini, aile hekimliği ortamında takip, sadece oral antidiyabetiklerle tedavi, muayene sırasında rahat hissetme ve yeterli muayene süresinin daha olumlu sonuçlarla ilişkili olduğunu göstermiştir. Klinik ortamı uygun bulan ve doktorlarıyla iletişim kurarken rahat hisseden hastalar hastalığa daha olumlu bakıyordu. Hasta-hekim ilişkisi puanları ile hastalığa bakış açısı arasında orta derecede negatif bir korelasyon bulundu. Bu da daha güçlü ve destekleyici bir hekim-hasta iletişiminin, hastalığa daha olumlu bakış açısına ve daha iyi hastalık yönetimine katkıda bulunabileceğini düşündürmektedir.
Özet (Çeviri)
Aim: This study aims to evaluate the doctor–patient relationships and illness perceptions of individuals diagnosed with type 2 diabetes, as well as to determine how their communication with physicians influences their perceptions of illness. Materials and Methods: This cross-sectional study was carried out among patients diagnosed with type 2 diabetes mellitus visiting selected family health centers in Manisa province. Data collection tools included a demographic information form, the Patient–Doctor Relationship Questionnaire-9 (PDRQ-9), and the Brief Illness Perception Questionnaire (BIPQ). Results: A total of 171 patients participated in the study. The mean age of the participants was 59.86 ± 9.90 years. Of the participants, 57.3% were female and 42.7% were male. The mean PDRQ score was 39.95 ± 6.13, and the mean BIPQ score was 27.23 ± 9.67. It was found that the longer the disease duration, the more negatively the doctor–patient relationship was affected (p=0.005). The doctor–patient relationship of patients whose family physicians followed up for diabetes was significantly more positive than that of those followed up by other specialists (p=0.002). The doctor–patient relationship was also more positive among patients who used only oral antidiabetic medication, felt comfortable talking to their physicians, and had sufficient consultation time (p=0.002, p<0.001, respectively). As patients' age increased, their illness perception became more positive (p=0.033, r=-0.163). Patients whose treatment included insulin and those with diabetes-related complications were found to have more negative illness perceptions (p<0.001). Participants who considered the clinical environment appropriate, felt comfortable speaking with their physicians, and reported having enough consultation time were observed to have more positive illness perceptions (p<0.005). A moderate, significant negative correlation was found between PDRQ scores and mean BIPQ scores (p<0.001, r =-0.336). Conclusion: This study revealed that a longer duration of diabetes negatively affects the doctor–patient relationship. However, follow-up in a family medicine setting, treatment exclusively with oral antidiabetics, feeling comfortable during the consultation, and having enough consultation time were associated with more positive outcomes. Patients who perceived the clinical environment as suitable and felt at ease communicating with their doctors tended to view their illness more favorably. A moderate negative correlation was found between doctor–patient relationship scores and illness perception, suggesting that stronger, more supportive communication might lead to a more positive outlook on illness and improved disease management.
Benzer Tezler
- Diyabetin cinsel yaşam kalitesine etkisi ve bu hastaların aldıkları sağlık hizmeti deneyimleri ile beklentilerinin değerlendirilmesi
Evaluating the effects of diabetes on sexual quality of life and assessing healthcare experiences and expectations of patients
EDA ORHAN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2024
Aile HekimliğiDokuz Eylül ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
PROF. DR. AZİZE DİLEK GÜLDAL
- Diyabetes mellitus tanısı olan hastaların yaşam doyumlarının ve kronik hastalığa uyum durumlarının değerlendirilmesi
Evaluation of life satisfaction of patients diagnosed to have diabetes mellitus and their adaptation to chronic disease
İBRAHİM KELEŞ
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2021
Aile Hekimliğiİnönü ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURCU KAYHAN TETİK
- Tip 2 diyabetes mellitus hastalarının birinci derece yakınlarında osteoprotegerin, osteokalsin, osteopontin düzeyleri ve speckle tracking ekokardiyografi ile subklinik miyokardiyal disfonksiyonunun değerlendirilmesi
Evaluation of osteoprotegerin, osteocalcin, osteopontin levels and speckle tracking echocardiography of subclinic myocardial dysfunction in the first degree relatives of patients with TYPE 2 diabetes mellitus
GÖKÇE EĞLENOĞLU
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2022
İç Hastalıklarıİzmir Katip Çelebi Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. BARIŞ ÖNDER PAMUK
UZMAN YUSUF ÜZÜM
- Diyabetik hastaların anksiyete ve depresyon düzeylerinin insülin tedavisi kabulüne ve tedaviye uyuma etkisinin araştırılması
The effect of anxiety and depression levels of diabetic patients on acceptance of and adherence to insulin therapy
VEYSEL ŞAHİN
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2023
Aile HekimliğiFırat ÜniversitesiAile Hekimliği Ana Bilim Dalı
DOÇ. DR. BURKAY YAKAR
- Hemodiyaliz hastalarında kullanılan hemodiyaliz kateterlerinde görülen komplikasyonlar ve kateterlerin fonksiyonel kalma sürelerini etkileyen faktörler
Complications in hemodialysis catheters used in hemodialysis patients and the factors affecting the functional stay time of hemodialysis catheters
SAMET BARIŞ GENÇER
Tıpta Uzmanlık
Türkçe
2020
NefrolojiCumhuriyet Üniversitesiİç Hastalıkları Ana Bilim Dalı
PROF. DR. NACİYE ÖZLEM SAYGILI YÖNEM
DOÇ. DR. SÜLEYMAN KÖZ